نیروی دریایی بریتانیا پرتاب پهپاد تهاجمی Nyan را با منجنیق از روی یک شناور در حال حرکت در آب با موفقیت آزمایش کرد.
این آزمایش که در سوم ژوئیه و در جریان رزمایش Neptune Reach انجام شد، نشاندهنده تلاش لندن برای بهکارگیری گسترده پهپادهای ارزانقیمت و سامانههای بدون سرنشین در میدان نبرد آینده است؛ رویکردی که تا حد زیادی از تجربیات جنگ اوکراین الهام گرفته شده است.
در این آزمایش، شناور تحقیقاتی XV Patrick Blackett یک پهپاد انتحاری مدل Nyan One-Way Effector را از سواحل جنوبی انگلستان با موفقیت پرتاب کرد. نیروی دریایی سلطنتی اعلام کرده است که هدف از این آزمایش، ارزیابی قابلیت پرتاب سریع پهپادهای تهاجمی از شناورهای مختلف و توسعه تاکتیکهای عملیاتی جدید برای نبردهای دریایی آینده بوده است.
این عملیات در قالب Project Vantage اجرا شد؛ پروژهای مشترک که اسکادران هوایی دریایی ۷۴۴ نیروی دریایی سلطنتی، هنگ ۲۶ توپخانه سلطنتی ارتش بریتانیا و نیروی هوایی سلطنتی را در کنار یکدیگر قرار داده است.
هدف این پروژه، توسعه فناوریها، آموزش نیروها و ایجاد هماهنگی میان یگانهای مختلف برای تحقق راهبرد ۵ میلیارد پوندی بریتانیا در زمینه تشکیل نیروهای مسلح هیبریدی است. در این ساختار جدید، پهپادها و سامانههای رباتیک نقش ضریبافزای قدرت رزمی را بر عهده خواهند داشت و سامانههای سرنشیندار بیشتر به عنوان مراکز فرماندهی، کنترل و هدایت عملیات عمل خواهند کرد.
پرتاب پهپاد تهاجمی Nyan با منجنیق پهپاد Nyan One-Way Effector را شرکت Callen-Lenz، از زیرمجموعههای BAE Systems FalconWorks توسعه داده است. این پهپاد در رده مهمات سرگردان یا پهپادهای انتحاری قرار میگیرد و با وجود قابلیتهای رزمی خود، هزینه تولید به نسبت پایینی دارد. هر فروند از این پهپاد حدود ۱۰۰ هزار پوند، معادل تقریباً ۱۳۲ هزار دلار قیمت دارد که در مقایسه با بسیاری از موشکهای هدایتشونده، گزینهای اقتصادیتر برای انجام مأموریتهای تهاجمی محسوب میشود.
بدنه این پهپاد از مواد کامپوزیتی کربنی ساخته شده است و دهانه بال آن به ۲.۹ متر میرسد. یک موتور توربوجت کوچک نیروی پیشران آن را تأمین میکند و خروجی این موتور به نازل محافظتشده با سطح مقطع راداری پایین مجهز شده است تا احتمال شناسایی پهپاد توسط سامانههای پدافندی کاهش یابد. این پهپاد هنگام پرتاب با منجنیق به سرعت ۱۹۸ کیلومتربرساعت میرسد و بیش از ۱۵۰ کیلومتر برد عملیاتی دارد. این مشخصات، امکان اجرای حملات دقیق علیه اهداف زمینی یا دریایی را در فواصل نسبتاً دور فراهم میکند.
یکی از مهمترین ویژگیهای این آزمایش، استفاده از یک منجنیق پنوماتیکی ریلی بهجای بوسترهای راکتی برای پرتاب پهپاد بود. این سامانه با استفاده از فشار هوا، شتاب اولیه مورد نیاز را به پهپاد منتقل میکند و نیاز به موتورهای راکتی کمکی را از بین میبرد. حذف بوستر راکتی علاوه بر کاهش هزینههای عملیاتی، موجب کاهش آثار حرارتی، سادهتر شدن پشتیبانی لجستیکی و افزایش ایمنی هنگام استقرار روی شناورها میشود.
نیروی دریایی بریتانیا معتقد است که آینده میدانهای نبرد به استفاده گسترده از پهپادهای کمهزینه وابسته خواهد بود. همچنین منجنیق مورد استفاده، طراحی ماژولار دارد و گروه کوچکی از نیروها میتوانند آن را به راحتی جابهجا، مونتاژ و روی شناورهای کوچک نصب کنند. همین ویژگی باعث میشود شناورهایی که فضای محدودی دارند نیز بتوانند به سکوی پرتاب پهپادهای تهاجمی تبدیل شوند؛ موضوعی که انعطافپذیری عملیاتی ناوگان دریایی را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
نیروی دریایی بریتانیا معتقد است که آینده میدانهای نبرد به استفاده گسترده از پهپادهای کمهزینه وابسته خواهد بود. به جای شلیک موشکهای گرانقیمت برای هر هدف، فرماندهان نظامی میتوانند با استفاده از تعداد زیادی پهپاد انتحاری، سامانههای دفاعی دشمن را اشباع کنند و با هزینهای بسیار کمتر، مأموریتهای تهاجمی را اجرا نمایند. این تاکتیک در سالهای اخیر در جنگ اوکراین بارها مورد استفاده قرار گرفته و کارایی آن در برابر سامانههای پدافندی مدرن به اثبات رسیده است.
پرتاب پهپاد با منجنیق به همین دلیل، رزمایش اخیر تنها به آزمایش یک سامانه پرتاب محدود نبود، بلکه هماهنگی میان ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی بریتانیا را نیز مورد ارزیابی قرار داد. در این تمرین، روشهای پرتاب زمینی ارتش، عملیات دریایی ناوگان سلطنتی و مأموریتهای پشتیبانی هوایی در قالب یک ساختار مشترک تلفیق شدند تا زمینه برای استقرار عملیاتی این سامانهها در آینده فراهم شود.
دیوید برتون، فرمانده ناوگروه و مسئول برنامه توسعه پهپادهای انتحاری دریایی اعلام کرد که این آزمایش یک گام مهم در مسیر استقرار سریع پهپادهای تهاجمی دریایی محسوب میشود. به گفته او، پروژه Vantage با هدف ادغام سامانههای سرنشیندار و بدون سرنشین در قالب «نیروی دریایی هیبریدی» دنبال میشود تا برد عملیاتی، سرعت اجرای مأموریتها و توان تهاجمی ناوگان بریتانیا به شکل قابل توجهی افزایش یابد. وی تأکید کرد که همکاری نزدیک میان نیروهای دریایی، زمینی و هوایی، زمینه تبدیل مفاهیم جدید عملیات اقیانوس اطلس به قابلیتهای واقعی و قابل استقرار در ناوگان رزمی بریتانیا را فراهم خواهد کرد.
