در یکی از اسناد منتشرشده از سوی پنتاگون آمده است که مدل هوش مصنوعی گروک، توسعهیافته توسط شرکت xAI، در عملیات نظامی آمریکا علیه ایران به کار گرفته شده است.
انتشار این اطلاعات، نگرانیها درباره گسترش استفاده از هوش مصنوعی در جنگها و مأموریتهای محرمانه را بیش از پیش افزایش داده است.
تا چندی پیش، چتباتهای هوش مصنوعی بیشتر به عنوان ابزارهای کمکی شناخته میشدند. کاربران از این فناوری برای نوشتن ایمیل، خلاصهسازی اسناد، تولید تصاویر، برنامهریزی سفر و حتی انجام تکالیف درسی استفاده مینمودند. شرکتهای فناوری نیز هوش مصنوعی را ابزاری معرفی میکردند که قرار است زندگی مردم را آسانتر و کسبوکارها را کارآمدتر کند.
اما روند پیشرفت این فناوری با سرعت زیادی ادامه دارد. اکنون همان سامانههای هوش مصنوعی که میلیونها نفر هر روز با آنها سروکار دارند، بهتدریج وارد حوزه عملیات نظامی شدهاند؛ تغییری که پرسشهای نگرانکنندهای درباره آینده این فناوری ایجاد کرده است. تازهترین نمونه این تحول به شرکت ایکسایآی متعلق به ایلان ماسک مربوط میشود.
گروک در عملیات نظامی مورد استفاده قرار گرفته است
# براساس گزارشی که نشریه ایندیپندنت منتشر کرده، دولت دونالد ترامپ از چتبات گروک، محصول شرکت xAI، در بخشی از عملیات نظامی علیه ایران بهره برده است. این موضوع در قالب یک اظهارنظر رسمی و تحت سوگند از سوی کامرون استنلی، مدیر ارشد بخش دیجیتال و هوش مصنوعی پنتاگون، مطرح شده. این اظهارات در جریان رسیدگی به شکایتی مطرح شد که مدعی است مراکز داده شرکت xAI بهصورت غیرقانونی موجب آلودگی محیطزیست در مناطق محل سکونت جوامع سیاهپوست شدهاند.
استنلی در این سند قضایی، ادامهی فعالیت گروک را مسئلهای با بالاترین درجه اهمیت برای امنیت ملی توصیف کرد. او همچنین گفت که این مدل هوش مصنوعی در عملیاتی به کار گرفته شد که طی آن، در بازه زمانی ۹۶ ساعت، بیش از ۲ هزار مهمات به سمت ۲ هزار هدف مجزا شلیک شد.
به گفته استنلی، گروک یکی از چهار مدل هوش مصنوعی موجود است که توانایی پشتیبانی از کاربردهای امنیت ملی را دارند و همچنین یکی از تنها سه محصول هوش مصنوعی به شمار میرود که قادر است از مأموریتهای حیاتی در محیطهای فوق محرمانه و دارای طبقهبندی بسیار بالا پشتیبانی نماید.
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی گوگل در خدمت پنتاگون
به نظر میرسد این سند، نخستین تأیید صریح از سوی یکی از مقامهای دولت آمریکا باشد که نشان میدهد هوش مصنوعی متعلق به ایلان ماسک در عملیات نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار گرفته است. این افشاگری در حالی صورت میگیرد که بحثها پیرامون نقش هوش مصنوعی در جنگها شدت گرفته است
اهمیت این افشاگری از آن جهت است که همزمان با افزایش مخالفتها نسبت به کاربرد نظامی هوش مصنوعی منتشر شده. بسیاری از پژوهشگران سالهاست هشدار میدهند که هوش مصنوعی صرفاً یک فناوری عادی نیست. با افزایش تواناییهای این سامانهها، دولتها و شرکتهای مختلف در سراسر جهان بیش از گذشته به هوش مصنوعی به چشم یک دارایی راهبردی نگاه میکنند؛ فناوریای که میتواند موازنه قدرت را تغییر دهد.
این بحثها در اوایل سال جاری میلادی وارد مرحله تازهای شد. در آن زمان، استفاده ارتش آمریکا از سامانههای هوش مصنوعی در عملیاتی که نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، را هدف قرار داده بود، ظاهراً به بروز اختلافی میان ارتش آمریکا و شرکت آنتروپیک منجر شد.
بیشتر بخوانید: فایننشال تایمز: آنتروپیک در عملیات سایبری علیه ایران نقش دارد
شرکت آنتروپیک به این موضوع اعتراض کرد و یادآور شد که براساس شرایط استفاده از خدمات این شرکت، چتبات کلود نباید برای اهداف خشونتآمیز، توسعه تسلیحات یا فعالیتهای نظارتی مورد استفاده قرار گیرد. از آن زمان تاکنون، گزارشها حاکی از آن است که روابط میان این شرکت، پنتاگون و دولت دونالد ترامپ تیرهتر شده است.
حتی کارکنان شرکتهای فناوری نیز ابراز نگرانی کردهاند
# این نگرانیها تنها به شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی محدود نمیشود. در ماه آوریل، گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد بیش از ۶۰۰ نفر از کارکنان گوگل با امضای نامهای از ساندار پیچای، مدیرعامل این شرکت، خواستهاند اجازه ندهد پنتاگون از فناوریهای هوش مصنوعی گوگل در عملیات محرمانه و طبقهبندیشده استفاده کند.
این کارکنان نگران هستند که در آینده، هوش مصنوعی در تسلیحات خودکار مرگبار، سامانههای نظارتی یا تصمیمات نظامی به کار گرفته شود؛ حوزههایی که هرگونه خطا میتواند پیامدهای مرگبار و جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
آینده هوش مصنوعی شاید با آنچه مردم تصور میکردند تفاوت زیادی داشته باشد
# افشای نقش گروک در عملیات نظامی در شرایطی رخ داده که رقابت میان شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی بهشدت افزایش یافته است. همین اواخر، یان لوکان که از او به عنوان یکی از پدرخواندههای هوش مصنوعی یاد میشود، شرکت xAI را ناموفق توصیف کرد و درباره توانایی این شرکت برای رقابت با رقبایی مانند OpenAI و آنتروپیک ابراز تردید نمود.
با این حال، اگر محتوای سند پنتاگون را ملاک قرار دهیم، ممکن است آینده هوش مصنوعی تنها بر اساس توانایی یک چتبات در نوشتن ایمیلهای بهتر یا تولید تصاویر واقعیتر تعیین نشود. بهتدریج، این فناوری با معیاری بسیار بزرگتر سنجیده خواهد شد؛ اینکه تا چه اندازه میتواند بر شیوه انجام جنگها و شکلگیری نبردهای آینده تأثیر بگذارد.