شرکت بویینگ نخستین پرواز عملیاتی خودران نخستین پهپاد سوخترسان ناونشین جهان MQ-25A Stingray را با موفقیت انجام داداین پهپاد در جریان آزمایش اخیر، مأموریتی دو ساعته را با موفقیت به پایان رساند و در طول آن بدون کنترل مستقیم خلبان، عملیات حرکت زمینی، برخاست، پرواز در مسیر تعیینشده و فرود را اجرا کرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، این آزمایش نشان داد سامانههای هدایت خودکار و کنترل مأموریت MQ-25A اکنون به سطحی از بلوغ رسیدهاند که میتوانند در محیط پیچیده و حساس عملیات دریایی مورد استفاده قرار گیرند؛ پرواز آزمایشی در فرودگاه MidAmerica St. Louis واقع در ایالت ایلینوی آمریکا انجام شد؛ مرکزی که در سالهای اخیر به یکی از پایگاههای اصلی توسعه و آزمایش پروژه MQ-25 تبدیل شده است. کارشناسان نظامی معتقدند موفقیت این پرواز، اعتماد پنتاگون به استفاده گستردهتر از سامانههای بدون سرنشین در مأموریتهای رزمی آینده را افزایش خواهد داد.
در این مأموریت، اپراتورها از ایستگاه کنترل زمینی موسوم به Unmanned Carrier Aviation Mission Control System MD-5 برای نظارت و صدور فرمانهای کلی استفاده کردند، اما هدایت مستقیم پرواز بر عهده سامانه خودران هواگرد بود؛ این مسئله به معنای توانایی پهپاد در تصمیمگیری عملیاتی بر پایه دادههای پروازی، ناوبری و برنامه مأموریت از پیش تعیینشده است.
دن گیلیان، معاون رئیس و مدیرکل بخش برتری هوایی بوئینگ، پس از پایان آزمایش اعلام کرد: «موفقیت امروز نتیجه سالها تجربه حاصل از نمونه اولیه T1 و نشانه بلوغ چشمگیر این برنامه است. MQ-25A پیچیدهترین سامانه خودران طراحیشده برای محیط ناو هواپیمابر محسوب میشود و این دستاورد ما را یک گام دیگر به استقرار عملیاتی آن نزدیک میکند.»
هدف اصلی از توسعه MQ-25A، ایجاد توان سوخترسانی هوایی برای ناوگان دریایی آمریکا است. در حال حاضر جنگندههای F/A-18 Super Hornet بخشی از مأموریتهای سوخترسانی هوایی را انجام میدهند؛ موضوعی که از ظرفیت رزمی این جنگندهها میکاهد. با ورود MQ-25A این وظیفه به پهپاد واگذار میشود و جنگندههای سرنشیندار میتوانند بهطور کامل بر مأموریتهای تهاجمی، پدافندی و برتری هوایی تمرکز کنند.
مقامهای نیروی دریایی آمریکا تأکید دارند این تغییر، برد عملیاتی بال هوایی ناوهای هواپیمابر را به شکل محسوسی افزایش میدهد. به بیان دیگر جنگندهها خواهند توانست در فواصل دورتر از ناو عملیات کنند، بدون آنکه نیازمند بازگشت سریع برای سوختگیری باشند؛ این موضوع در سناریوهای احتمالی در اقیانوس آرام و مناطق وسیع دریایی اهمیت ویژهای دارد.
دریادار تونی راسی، مدیر برنامه هوانوردی ناونشین بدون سرنشین نیروی دریایی آمریکا، گفت: «نخستین پرواز MQ-25A یک دستاورد تعیینکننده برای تیم مشترک نیروی دریایی و بوئینگ است. این سامانه توان رزمی و برد ناوگان ما را بهطور چشمگیری افزایش خواهد داد.»
برنامه MQ-25 در سال ۲۰۱۸ و با قرارداد اولیه ۸۰۵ میلیون دلاری به بوئینگ واگذار شد؛ این شرکت موظف شد چهار فروند نمونه توسعه مهندسی تولید کند تا مراحل آزمایش، ارزیابی و آمادهسازی عملیاتی را پشت سر بگذارند. علاوه بر مأموریت سوخترسانی، این پلتفرم در آینده میتواند در حوزههای شناسایی، جمعآوری اطلاعات و پشتیبانی عملیاتی نیز به کار گرفته شود.
پهپاد MQ-25A از موتور Rolls-Royce AE 3007N بهره میبرد؛ موتوری توربوفن که پیشتر نیز در برخی هواگردهای نظامی و غیرنظامی استفاده شده است. بوئینگ اعلام کرده موتورهای بیشتری برای ادامه آزمایشها و ورود به مرحله تولید تأمین خواهد شد.بر اساس برنامه اعلامشده، مرحله بعدی آزمایشها در پایگاه هوایی دریایی Patuxent River انجام میشود؛ مرکزی که مسئول ارزیابی بسیاری از سامانههای هوایی پیشرفته نیروی دریایی آمریکاست. در این مرحله، آزمایشهای تخصصیتر شامل فرود و برخاست از روی ناو هواپیمابر، هماهنگی با دیگر هواگردها و شرایط عملیاتی واقعی دنبال خواهد شد.
تحلیلگران نظامی معتقدند اگر MQ-25A بتواند مراحل نهایی را با موفقیت پشت سر بگذارد، به یکی از مهمترین عناصر ناوگان آینده آمریکا تبدیل خواهد شد؛ ناوگانی که ترکیبی از سامانههای سرنشیندار و بدون سرنشین را برای حفظ برتری دریایی به کار خواهد گرفت.
