نظریه اینترنت مرده؛ از تئوری توطئه تا واقعیتی که جدی‌تر به نظر می‌رسد

نظریه مشهور اینترنت مرده در ابتدا به‌عنوان یک تئوری توطئه شناخته می‌شد. بر اساس این ایده، بخش عمده فعالیت‌های اینترنتی نه توسط انسان‌ها، بلکه از سوی ربات‌ها و ماشین‌های هوشمند انجام می‌شود.

طرفداران این نظریه معتقدند بیشتر حساب‌های کاربری که کاربران در فضای آنلاین مشاهده می‌کنند، در حقیقت ربات‌هایی هستند که خود را به جای انسان جا زده‌اند و همه این اتفاقات بخشی از برنامه‌ای پنهان برای منزوی نگه داشتن انسان‌ها و ایجاد شکاف میان آن‌ها است.

هرچند بخش مربوط به کنترل بشریت و ایجاد انزوا اغراق‌آمیز و دور از واقعیت به نظر می‌رسد، اما هسته اصلی این نظریه، یعنی بیشتر بودن تعداد ربات‌ها نسبت به انسان‌ها در اینترنت، روزبه‌روز باورپذیرتر شده است. مجله Fortune با بررسی تازه‌ترین داده‌های مربوط به ترافیک اینترنت به این نتیجه رسیده که بسیاری از آمارها نشان می‌دهند انسان‌ها اکنون تنها سهم کوچکی از فعالیت‌های آنلاین را تشکیل می‌دهند.

رودی یانگ، تحلیلگر فناوری مالی در شرکت Pitchbook، در گفت‌وگو با Fortune گفت که هنوز اطلاعات کامل و جامعی در دست نیست، اما تقریباً تمام داده‌های موجود یک نتیجه مشابه را نشان می‌دهند و آن افزایش قابل‌توجه فعالیت ربات‌ها است. او اشاره کرد که هوش مصنوعی عامل‌محور یا Agentic AI نقش مهمی در رشد فعالیت‌هایی دارد که امروزه در مرورگرهای اینترنتی مشاهده می‌شود.

این روند چندان هم غیرمنتظره نیست. ربات‌ها سال‌ها است که در شبکه‌های اجتماعی حضور گسترده‌ای دارند و اکنون نیز افراد بیشتری از مجموعه‌ای از عامل‌های هوش مصنوعی برای انجام کارهای مختلف در اینترنت استفاده می‌کنند. این ابزارها وظایفی مانند انجام تحقیقات، جست‌وجوی اطلاعات و حتی خرید آنلاین را به نمایندگی از کاربران انجام می‌دهند. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، سال گذشته اعلام کرده بود که نگران است نظریه اینترنت مرده در حال تبدیل شدن به واقعیت باشد؛ اظهارنظری که بسیاری آن را بدون توجه به نقش شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی ارزیابی کردند.

در تأیید این روند، شرکت Cloudflare در ماه ژوئن اعلام کرد که ۵۷ درصد از درخواست‌های ثبت‌شده برای دسترسی به صفحات وب توسط ربات‌ها ارسال شده‌اند. این نخستین بار بود که بر اساس آمار این شرکت، سهم ربات‌ها از انسان‌ها در ترافیک اینترنت بیشتر شد.

اگرچه ربات‌ها مدت‌ها است بخش جدایی‌ناپذیر اینترنت محسوب می‌شوند، اما عامل‌های هوش مصنوعی بیشترین تأثیر را بر دگرگونی فضای وب گذاشته‌اند. گزارشی از شرکت امنیت سایبری HUMAN نشان می‌دهد میزان ترافیکی که توسط این عامل‌های هوش مصنوعی تولید شده، در مقایسه با سال قبل ۷۸۵۱ درصد رشد داشته. Fortune نیز با اشاره به این گزارش نوشت که این عامل‌ها برخلاف کاربران واقعی، تبلیغات اینترنتی را مشاهده نمی‌کنند و در نتیجه درآمد بسیاری از وب‌سایت‌ها را کاهش می‌دهند، در حالی که هم‌زمان فشار بیشتری بر سرورهای آن‌ها وارد می‌سازند.

رودی یانگ در ادامه توضیح داد که شیوه استفاده این عامل‌های هوش مصنوعی از اینترنت کاملاً با رفتار کاربران انسانی تفاوت دارد. به گفته او، گویی یک گروه کاملاً جدید از مشتریان به وجود آمده که می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر کسب‌وکارها داشته باشد، زیرا هیچ صاحب کسب‌وکاری تمایل ندارد خود را از ارائه خدمات به چنین بخش تازه‌ای از مخاطبان محروم کند.

عامل‌های هوش مصنوعی تنها نحوه استفاده از اینترنت را تغییر نداده‌اند، بلکه بر محتوایی که کاربران در وب مشاهده می‌کنند نیز اثر گذاشته‌اند. گزارشی که در ماه اکتبر از سوی شرکت فعال در حوزه سئو Graphite منتشر شد، نشان می‌دهد بیش از نیمی از مقالات جدید انگلیسی‌زبان منتشرشده در اینترنت با کمک هوش مصنوعی تولید شده‌اند.

در کنار این تغییرات، گوگل که بسیاری آن را مهم‌ترین هدایت‌کننده اینترنت می‌دانند، مسیر تازه‌ای را در پیش گرفته؛ مسیری که جست‌وجو در وب را برای کاربران دشوارتر می‌کند. تمرکز این شرکت اکنون بیشتر بر ارائه پاسخ از طریق چت‌بات‌های هوش مصنوعی است، نه نمایش فهرستی از پیوندهای وب‌سایت‌ها که سال‌ها هسته اصلی موتور جست‌وجوی گوگل را تشکیل می‌دادند.