این روزها که بسیاری از افراد به دنبال یافتن اکسیر جوانی، درمانهای ضدپیری و ترفندهایی برای افزایش طول عمر خود هستند، دانشمندان نوید میدهند که طولانیتر شدن چشمگیر عمر انسان، میتواند در آیندهای نهچندان دور به واقعیت تبدیل شود.
پژوهشگران موسسه علم و فناوری اسکولکوو (Skolkovo) بهتازگی با استفاده از یک مدلسازی علمی، تلاش کردهاند تا حداکثر طول عمر انسان را محاسبه کنند. آنها در این شبیهسازی، فرض را بر این گذاشتند که تمام عوامل و نشانههای پیری در بدن انسان از بین رفتهاند و تنها یک عامل طبیعی یعنی جهشهای سوماتیک (تغییرات ژنتیکی سلولهای بدن) همچنان پابرجا مانده است.
اما جهش سوماتیک دقیقا به چه معناست؟ بر اساس گزارش کلینیک کلیولند، جهشهای سوماتیک به تغییراتی در ساختار دیانای گفته میشود که پس از تشکیل نطفه، در سلولهای بدن (بهجز سلولهای تولیدمثلی یعنی تخمک و اسپرم) اتفاق میافتند. این تغییرات ژنتیکی میتوانند در طول زمان به اختلالاتی منجر شوند که در نهایت، سلامت کلی فرد را به خطر میاندازند.
در بخشی از این مقاله علمی چنین آمده است:
بررسیهای ما نشاندهنده یک تفاوت و عدم تقارن اساسی میان اندامهای مختلف بدن هستند. سلولهایی که قابلیت تقسیم شدن و تکثیر ندارند (مانند نورونهای مغزی و سلولهای عضلانی قلب)، در واقع بهعنوان مهمترین موانع یا اصطلاحا گلوگاه در مسیر افزایش طول عمر عمل میکنند. به بیان دقیقتر، اگر انسان اصلا پیر نمیشد، از نظر تئوری پتانسیل این را داشت که تا ۱۷۵۹ سال عمر کند! اما همین جهشهای سوماتیک در سلولهای تقسیمناپذیر، این عدد رویایی را به میانگین ۱۵۶ سال کاهش میدهند.
محققان در ادامه توضیح میدهند:
در نقطه مقابل، بافتهایی مانند کبد که قابلیت تکثیر و ترمیم دارند، میتوانند با جایگزین کردن مداوم سلولهای جدید، عملکرد خود را حتی برای هزاران سال حفظ کنند و عملا اثرات مخرب ناشی از جهشهای ژنتیکی را خنثی سازند. با در نظر گرفتن تعامل و یکپارچگی تمام اندامهای بدن در کنار هم، مدل ما پیشبینی میکند که انسان از نظر بیولوژیکی میتواند میانگین طول عمری بین ۱۴۶ تا ۱۹۴ سال داشته باشد؛ رقمی که تقریبا دو برابر طول عمر فعلی بشر است.
نتیجهگیری دانشمندان از این پژوهش این است که هرچند جهشهای سوماتیک نقش بسیار پررنگ و چشمگیری در پیشروی روند پیری ایفا میکنند، اما بهتنهایی نمیتوانند تنها دلیل مرگومیر انسانها در سنین فعلی باشند. این موضوع نشان میدهد که سایر عوامل و نشانههای مخرب پیری نیز به همان اندازه در پایان یافتن عمر طبیعی انسان دخیل هستند.
بیشتر بخوانید: راز طول عمر مسنترین فرد جهان با ۱۱۷ سال
بد نیست بدانید که بر اساس جدیدترین آمارهای منتشرشده از سوی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، میانگین طول عمر فعلی برای شهروندان این کشور حدود ۷۹ سال برآورد میشود. بهطور جزئیتر، نرخ امید به زندگی برای زنان در ایالات متحده ۸۱.۴ سال و برای مردان ۷۶.۵ سال ثبت شده است؛ اعدادی که با رکورد تئوری ۱۵۶ ساله، هنوز فاصله بسیار زیادی دارند.
