روغن موتور یکی از مهمترین عوامل برای حفظ سلامت موتور خودرو است و انتخاب روغن نامناسب، استفاده از روغن فرسوده یا تأخیر طولانی در تعویض آن میتواند به افزایش اصطکاک، تشکیل رسوب و در نهایت آسیب جدی به قطعات موتور منجر شود.
منابع تخصصی خودرویی از چند نشانه مشخص برای تشخیص مشکلات مربوط به روغن موتور نام بردهاند.
بیشتر بخوانید: روغن موتور بیش از حد؛ اشتباهی که میتواند به موتور خودرو آسیب بزند
تغییر غیرعادی ظاهر و بافت روغن
#یکی از مواردی است که راننده میتواند هنگام بررسی سطح روغن به آن توجه کند. روغن بسیار کثیف، غلیظ یا دارای رسوبات قابل مشاهده میتواند نشانه آلودگی یا فرسودگی باشد.
البته تیره شدن روغن بهتنهایی به معنی بیکیفیت بودن آن نیست؛ روغن در حین کار ذرات و محصولات احتراق را جذب میکند و ممکن است رنگ آن تغییر کند.
تشکیل لجن زیر درپوش روغن
#علامت مهمتری است. لجن روغنی میتواند در نتیجه تجزیه روغن و تجمع آلودگی ایجاد شود و در صورت شدید شدن، مسیر حرکت روغن را محدود کند. تعویض دیرهنگام روغن، استفاده از روغن نامناسب و حتی رانندگیهای مکرر در مسیرهای کوتاه میتوانند در شکلگیری این رسوبات نقش داشته باشند.
روشن شدن چراغ قرمز روغن
#را نباید با چراغ یادآور تعویض روغن اشتباه گرفت. چراغ فشار روغن معمولاً نشاندهنده پایین بودن فشار روغن است و میتواند به دلیل کمبود روغن، نشتی، مشکل پمپ روغن یا گرفتگی مسیر روغن ایجاد شود. اگر این چراغ هنگام رانندگی روشن شد، ادامه حرکت میتواند به موتور آسیب جدی وارد کند و بهتر است خودرو در اولین محل امن متوقف شود.
صدای غیرعادی موتور و افت عملکرد
#صدای غیرعادی موتور و افت عملکرد نیز میتواند با مشکلات روغنکاری ارتباط داشته باشد. وقتی روغن کافی یا فشار روغن مناسب وجود نداشته باشد، اصطکاک میان قطعات افزایش پیدا میکند و در موارد شدید ممکن است صداهای غیرمعمول، کاهش قدرت یا حتی خاموش شدن موتور رخ دهد. البته این علائم اختصاصی روغن نیستند و برای تشخیص دقیق باید خودرو بررسی شود.
یکی دیگر از هشدارها، بوی سوختگی روغن یا کاهش غیرعادی سطح روغن است. بوی روغن سوخته میتواند نشاندهنده رسیدن روغن به قطعات داغ یا وجود نشتی باشد و کم شدن مداوم سطح روغن نیز ممکن است از نشتی یا مصرف روغن توسط موتور ناشی شود. در چنین شرایطی صرفاً اضافه کردن روغن کافی نیست و باید علت اصلی مشخص شود.
برای رانندگان ایرانی، یک نکته مهم این است که از روی رنگ روغن بهتنهایی نمیتوان درباره کیفیت آن قضاوت کرد. مشخصات روغن توصیهشده برای موتور، گرانروی مناسب و استانداردهای اعلامشده توسط سازنده خودرو اهمیت بیشتری دارند. همچنین فاصله تعویض روغن باید مطابق دفترچه خودرو و شرایط استفاده تعیین شود؛ بهخصوص در خودروهایی که در ترافیک سنگین، مسیرهای کوتاه یا شرایط سخت کار میکنند.
در نهایت، اگر چراغ فشار روغن روشن شده، سطح روغن بهطور مداوم پایین میآید، زیر درپوش رسوب غیرعادی دیده میشود یا موتور صدای متفاوتی پیدا کرده است، بهتر است موضوع را به تعویض ساده روغن محدود نکنید. بررسی نشتی، فیلتر روغن، فشار واقعی روغن و وضعیت موتور میتواند از یک تعمیر اساسی و پرهزینه در آینده جلوگیری کند.
