بسیاری از رانندگان تصور میکنند اگر مقدار روغن موتور کمی بیشتر از حد استاندارد باشد، مشکلی ایجاد نمیشود؛ اما پر کردن بیش از اندازه روغن موتور میتواند به اندازه کمبود روغن خطرناک باشد. روغن اضافی ممکن است عملکرد سیستم روانکاری را مختل کند و در موارد شدید حتی به آسیب جدی موتور منجر شود.
وقتی سطح روغن بیش از حد بالا باشد، میللنگ و قطعات متحرک داخل موتور ممکن است با روغن اضافی تماس بیشتری پیدا کنند. چرخش سریع میللنگ میتواند روغن را به کف تبدیل کند و حبابهای هوا وارد روغن شوند. روغن کفآلود دیگر مانند روغن عادی نمیتواند قطعات موتور را بهدرستی روانکاری کند و این وضعیت میتواند اصطکاک و دمای قطعات را افزایش دهد.
مشکل فقط به کاهش کیفیت روانکاری محدود نمیشود. افزایش بیش از اندازه سطح روغن میتواند فشار داخل موتور را نیز افزایش دهد و در شرایطی باعث وارد شدن روغن به مسیرهایی شود که نباید در آنها حضور داشته باشد. این اتفاق میتواند به نشتی از کاسهنمدها و واشرها یا مشکلات مرتبط با سیستم تهویه کارتل منجر شود.
یکی از نشانههایی که ممکن است پس از روغنریزی بیش از حد مشاهده شود، دود یا روغنی شدن اگزوز است. همچنین برخی خودروها ممکن است با علائمی مانند افت عملکرد موتور، صدای غیرعادی یا هشدار مربوط به فشار روغن مواجه شوند. البته این علائم اختصاصی نیستند و میتوانند دلایل دیگری هم داشته باشند.
در موارد شدید، ادامه رانندگی با موتور بیش از حد پرشده میتواند خسارت بسیار سنگینی ایجاد کند. برای نمونه، در بررسی یک موتور ۳ لیتری سوپرشارژ جگوار که بهشدت بیش از ظرفیت مجاز روغن داشت، حدود ۹ کوارت روغن تخلیه شد، در حالی که ظرفیت موتور حدود ۵.۷ کوارت بود. بررسی موتور نشان داد قطعات داخلی از جمله یاتاقانها، دیواره سیلندر و مجموعه پیستون آسیب جدی دیدهاند.
البته باید بین کمی بالاتر بودن سطح روغن و پر شدن شدید موتور تفاوت قائل شد. مقدار خطر به طراحی موتور و میزان روغن اضافی بستگی دارد و نمیتوان یک عدد ثابت را برای همه خودروها تعیین کرد. به همین دلیل، بهترین معیار همیشه محدوده مشخصشده توسط سازنده خودرو روی گیج روغن یا در دفترچه راهنما است.
اگر روغن موتور را بیش از حد ریختهایم چه کار کنیم؟
#اگر پس از تعویض روغن متوجه شدید سطح روغن از علامت MAX بالاتر است، بهتر است موضوع را نادیده نگیرید. ابتدا خودرو را روی سطح صاف قرار دهید و طبق دستورالعمل سازنده، سطح روغن را دوباره بررسی کنید.
اگر سطح روغن واقعاً بالاتر از محدوده مجاز است، بهتر است مقدار اضافی توسط تعمیرکار یا مرکز تعویض روغن تخلیه شود. اگر روغن به میزان قابل توجهی بیش از ظرفیت موتور اضافه شده یا خودرو علائمی مانند دود، صدای غیرعادی، افت عملکرد یا چراغ هشدار روغن دارد، بهتر است قبل از ادامه رانندگی مشکل بررسی شود.
نکته مهم این است که برای جبران کمبود روغن نیز نباید بهصورت حدسی روغن اضافه کرد. مقدار مناسب باید بر اساس مشخصات همان موتور تعیین شود و پس از اضافه کردن روغن نیز سطح آن دوباره با گیج بررسی شود.
چطور سطح روغن موتور را درست بررسی کنیم؟
#برای اندازهگیری دقیق، خودرو باید در شرایطی قرار داشته باشد که دستورالعمل سازنده برای بررسی روغن مشخص کرده است؛ در بسیاری از خودروها این کار پس از خاموش کردن موتور و قرار گرفتن خودرو روی سطح صاف انجام میشود.
گیج روغن را خارج کنید، آن را پاک کنید، دوباره کاملاً در جای خود قرار دهید و سپس بیرون بیاورید. سطح روغن باید بین علامتهای MIN و MAX قرار داشته باشد و از MAX بالاتر نرود.
همچنین نباید صرفاً به مقدار روغنی که روی بستهبندی نوشته شده اعتماد کرد؛ مقدار موردنیاز ممکن است بسته به تعویض فیلتر روغن و مشخصات دقیق موتور متفاوت باشد. بهترین مرجع، دفترچه خودرو یا دستورالعمل رسمی سازنده است.
یک اشتباه ساده با هزینه سنگین
#روغن موتور برای سلامت موتور ضروری است، اما بیشتر بودن همیشه بهتر نیست. روغن کم میتواند روانکاری را مختل کند و روغن بیش از حد نیز ممکن است باعث کف کردن روغن، افزایش فشار، نشتی و در شرایط شدید آسیب جدی به قطعات داخلی موتور شود.
بنابراین پس از هر بار تعویض یا اضافه کردن روغن، چند دقیقه برای بررسی سطح روغن وقت بگذارید. همین بررسی ساده میتواند از یک اشتباه کوچک و یک تعمیر پرهزینه جلوگیری کند.
آیا زیاد بودن روغن موتور به خودرو آسیب میزند؟
بله. روغن بیش از حد میتواند باعث کف کردن روغن، اختلال در روانکاری، افزایش فشار و در موارد شدید آسیب موتور شود.
از کجا بفهمیم روغن موتور بیش از حد است؟
سطح روغن را روی سطح صاف و طبق دستورالعمل خودرو با گیج بررسی کنید. اگر سطح از علامت MAX بالاتر باشد، روغن بیش از محدوده مجاز است.
آیا روغن زیاد باعث دود کردن خودرو میشود؟
در برخی شرایط، روغن اضافی میتواند وارد مسیرهای نامناسب شده و باعث ایجاد دود یا روغنی شدن اگزوز شود؛ اما دود بهتنهایی نشانه قطعی روغن زیاد نیست.
اگر روغن بیشتر از MAX باشد چه کار کنیم؟
اگر مقدار روغن واقعاً بالاتر از محدوده مجاز است، بهتر است روغن اضافی توسط تعمیرکار تخلیه شود، بهخصوص اگر مقدار اضافهشده قابل توجه باشد.
آیا کمی بیشتر بودن روغن همیشه باعث خرابی موتور میشود؟
خیر. شدت خطر به مقدار روغن اضافی و طراحی موتور بستگی دارد؛ اما سطح روغن باید طبق محدوده تعیینشده توسط سازنده باشد و نباید عمداً بیش از MAX پر شود.
