به نقل از ساینس آلارت، یک کشف عجیب و بیسابقه در مصر باستان توجه باستانشناسان را جلب کرده است: مومیاییای که بخشی از یک متن کلاسیک یونانی، یعنی «ایلیاد»، روی شکم آن چسبانده شده است. این مومیایی حدود ۱۶۰۰ سال قدمت دارد و در منطقهای به نام البهنسا در مرکز مصر (که در گذشته به اکسیرینخوس معروف بود) پیدا شده است. تا اینجا شاید کشف یک مومیایی موضوع عجیبی نباشد، اما وجود یک متن ادبی معروف روی آن، این یافته را کاملاً متفاوت و خاص کرده است.
متن موردنظر بخشی از «ایلیاد»، اثر شاعر یونانی هومر است؛ اثری حماسی درباره جنگ تروا و قهرمانی به نام آشیل که حدود ۲۷۰۰ سال پیش نوشته شده است. این بخش روی پاپیروس نوشته شده و بهطور عمدی به شکم مومیایی در جریان فرآیند مومیاییسازی متصل شده است. پیش از این هم نوشتههای یونانی در مومیاییها پیدا شده بود، اما آنها بیشتر متون جادویی یا آیینی بودند و نه آثار ادبی شناختهشده.
«ایگناسی-خاویر آدیگو»، پژوهشگر دانشگاه بارسلونا و سرپرست مأموریت باستانشناسی اکسیرینخوس، میگوید این اولین بار است که یک متن ادبی در چنین موقعیتی پیدا میشود. به گفته او، از اواخر قرن نوزدهم میلادی (حدود اواخر دهه ۱۲۷۰ شمسی)، تعداد زیادی پاپیروس در این منطقه کشف شده، اما این کشف جدید از این نظر اهمیت دارد که یک متن ادبی را در زمینهای مرتبط با مراسم تدفین نشان میدهد.
با وجود اینکه پاپیروس آسیبدیده است، محققان تشخیص دادهاند که این بخش مربوط به کتاب دوم ایلیاد است و شامل فهرستی از کشتیها میشود. هنوز مشخص نیست چرا چنین متنی روی مومیایی قرار داده شده است. یکی از فرضیهها این است که این کار نوعی امضای مومیاییکننده بوده؛ یعنی نشانهای خاص برای معرفی کار او. در موارد دیگر، متونی که همراه مومیاییها پیدا شدهاند معمولاً نقش محافظتی یا آیینی داشتهاند، اما کاربرد یک شعر حماسی در اینجا هنوز برای پژوهشگران مبهم است.
در حال حاضر، پژوهشگران هنوز نتوانستهاند با روشهای پیشرفته مانند تصویربرداری ایکس این متن را بهطور کامل بررسی کنند، اما در مرحله بعدی تحقیق قرار است از روشهای غیرتخریبی برای خواندن دقیقتر آن استفاده شود. این مومیایی یکی از چندین مورد کشفشده در این منطقه است که نشان میدهد افراد دفنشده احتمالاً از طبقه نسبتاً مرفه بودهاند. همچنین آثاری از طلا و مس روی زبان برخی از این مومیاییها دیده شده است. کاوشها در این منطقه که از اواخر قرن نوزدهم (حدود ۱۲۷۰ شمسی) آغاز شده همچنان ادامه دارد و احتمال دارد کشفیات مهمتری در آینده به دست بیاید.
با وجود اینکه پاپیروس آسیبدیده است، محققان تشخیص دادهاند که این بخش مربوط به کتاب دوم ایلیاد است و شامل فهرستی از کشتیها میشود. 