اعتراضات دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه که ابتدا با مطالباتی درباره کمبود معلم، شلوغی کلاس‌ها، وضعیت نامناسب ساختمان مدارس و شرایط آموزشی آغاز شده بود، طی روزهای اخیر به یکی از جدی‌ترین بحران‌های داخلی دولت فرانسه تبدیل شده است. اعتراض‌ها که از منطقه پاریس آغاز شد، به شهرهای مختلف گسترش پیدا کرده و در برخی نقاط به درگیری میان معترضان و نیروهای پلیس انجامیده است. رویترز گزارش داده است که اعتراض‌ها در هفته جاری بیش از ۱۲۰۰ دبیرستان را تحت تأثیر قرار داده و بیش از ۵۰۰۰ نفر بازداشت شده‌اند.
در جریان برخوردهای خیابانی، پلیس فرانسه از گاز اشک‌آور، باتوم و گلوله‌های لاستیکی استفاده کرده است. رویترز گزارش داده که شماری از معترضان در جریان این درگیری‌ها دچار آسیب‌هایی از جمله جراحت چشم، شکستگی دندان و آسیب به سر شده‌اند. هم‌زمان، مقامات فرانسه می‌گویند بیش از ۶۰۰ مأمور پلیس نیز در جریان ناآرامی‌ها زخمی شده‌اند.
اما نحوه برخورد نیروهای امنیتی با معترضان، به‌ویژه نوجوانان، به یکی از محورهای اصلی انتقادها تبدیل شده است. عفو بین‌الملل فرانسه در گزارشی در دوم اکتبر، استفاده از زور در برخی موارد را نامتناسب دانست و از گزارش‌هایی درباره استفاده از گاز اشک‌آور، ضربات باتوم، اسپری فلفل، گلوله‌های LBD و حتی برخی فنون خفگی خبر داد. این سازمان خواستار تحقیق مستقل درباره اتهام‌های مربوط به استفاده بیش از حد از زور و توقف استفاده از LBD علیه دانش‌آموزان شد.
سرکوب دانش آموزان معترض در فرانسه آمار بازداشت‌ها نیز در فاصله چند روز به‌شدت افزایش یافته است. عفو بین‌الملل بر اساس داده‌های منتشرشده، از ۱۶۴ بازداشت در ۲۸ سپتامبر، ۴۴۰ بازداشت در ۲۹ سپتامبر، ۶۲۵ بازداشت در ۳۰ سپتامبر و ۱۹۴۸ بازداشت در اول اکتبر خبر داده است. رویترز نیز در گزارش‌های بعدی، مجموع بازداشت‌شدگان از روز دوشنبه را حدود ۵۰۰۰ نفر اعلام کرده است؛ بنابراین آمار نهایی ممکن است با ادامه اعتراضات تغییر کند.
در سوی دیگر، دولت فرانسه می‌گوید بخشی از اعتراضات از تجمع و اعتراض مسالمت‌آمیز فراتر رفته است. مقام‌های فرانسوی از آتش‌زدن سطل‌های زباله و مدارس، پرتاب مواد آتش‌زا و اشیا به سمت پلیس، حمله به کارکنان مدارس و آسیب به اموال عمومی خبر داده‌اند. خبرگزاری AP نیز گزارش کرده است که پلیس در جریان اعتراضات با آتش‌زدن‌ها، پرتاب مواد آتش‌زا و درگیری با معترضان مواجه شده و دولت تأکید کرده که حق اعتراض مسالمت‌آمیز را به رسمیت می‌شناسد اما با خشونت و تخریب برخورد خواهد کرد.
یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری این اعتراضات، وضعیت آموزش عمومی عنوان شده است. دانش‌آموزان و معلمان از کلاس‌های پرجمعیت، کمبود معلم و فرسودگی ساختمان‌های مدارس انتقاد دارند. رویترز گزارش داده که بودجه آموزش فرانسه برای سال آینده قرار است ۱.۷ درصد افزایش پیدا کند، اما این افزایش پایین‌تر از نرخ تورم است و معترضان آن را برای حل مشکلات موجود کافی نمی‌دانند.
در همین حال، اعتراضات به موضوعی سیاسی نیز تبدیل شده است. مقام‌های امنیتی فرانسه در جلسه بحران دولت، حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر (LFI) را به نقش‌آفرینی در سازمان‌دهی اعتراضات متهم کرده‌اند؛ این حزب این اتهام را رد کرده و گفته است که از اعتراضات مسالمت‌آمیز حمایت می‌کند و دولت با برخورد امنیتی و «سرکوب» دانش‌آموزان بر شدت بحران افزوده است. این ادعاها همچنان محل اختلاف سیاسی است و نباید به‌عنوان یک واقعیت قطعی درباره منشأ اعتراضات تلقی شود.
اکنون دولت فرانسه تلاش دارد میان حق اعتراض و حفظ نظم عمومی تعادل برقرار کند؛ با این حال، افزایش شمار بازداشت‌ها و گزارش‌های مربوط به مجروح شدن نوجوانان در برخورد با پلیس، بحث درباره نحوه مدیریت اعتراضات را به موضوعی جدی در داخل فرانسه تبدیل کرده است. عفو بین‌الملل تأکید کرده است که حتی در صورت وقوع خشونت از سوی برخی معترضان، استفاده پلیس از زور باید ضرورت و تناسب داشته باشد، به‌ویژه زمانی که طرف مقابل نوجوانان هستند.
در مقابل، مقام‌های پلیس فرانسه می‌گویند شرایط از اعتراضات اولیه فاصله گرفته و به خشونت و تخریب کشیده شده است. رئیس پلیس پاریس روز شنبه اعلام کرد که جنبش اعتراضی «از کنترل خارج شده» و خواستار بازگشت معترضان به شیوه‌های مسالمت‌آمیز اعتراض شد. طبق گزارش رویترز، اتحادیه‌های دانش‌آموزی همچنان برای ادامه اعتراضات فراخوان داده‌اند.
