OpenAI ادعا میکند یکی از مدلهای هوش مصنوعی این شرکت توانسته برای مسئله «وجود و نرمی ناویر–استوکس» راهحلی پیدا کند؛ یکی از هفت مسئله هزاره ریاضیات که برای حل هرکدام یک میلیون دلار جایزه تعیین شده است. اگر این نتیجه تأیید شود، میتواند یکی از مهمترین دستاوردهای هوش مصنوعی در تاریخ ریاضیات باشد.
مسئله ناویر–استوکس به معادلاتی مربوط میشود که حرکت سیالاتی مانند آب و هوا را توصیف میکنند. پرسش اصلی این است که آیا در فضای سهبعدی، این معادلات همیشه رفتاری منظم دارند یا ممکن است در مدت زمانی محدود به یک «تکینگی» برسند؛ یعنی کمیتهای ریاضی در شرایط خاص به وضعیت نامتناهی برسند.
OpenAI میگوید مدل داخلی این شرکت با همکاری گروهی از عوامل هوش مصنوعی، در حدود ۸۸ ساعت به یک اثبات تحلیلی رسیده و نسخه رسمیشده آن نیز در زبان Lean ارائه شده است. این سیستم طبق اعلام شرکت از حدود ۱۰ هزار عامل هماهنگکننده برای پیشبرد محاسبات استفاده کرده است.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: فعلاً نمیتوان گفت مسئله ناویر–استوکس رسماً حل شده است. ادعای OpenAI باید توسط ریاضیدانان مستقل بررسی و تأیید شود و جایزه یک میلیون دلاری نیز فعلاً مطرح نیست؛ خود OpenAI گفته قصد مطالبه این جایزه را ندارد.
از طرف دیگر، این دستاورد از همان ابتدا با یک جنجال علمی همراه شده است. تریستان باکمستر، ریاضیدان دانشگاه نیویورک، و لوان آلپوگه، پژوهشگر Anthropic، روی مسئلهای مرتبط کار کردهاند و درباره شباهت مسیرهای پژوهشی و احتمال دسترسی به دادههای خصوصی تحقیقاتی پرسشهایی مطرح شده است؛ OpenAI استفاده از کار منتشرنشده آنها را رد کرده است.
اگر اثبات OpenAI در نهایت تأیید شود، ماجرا فقط درباره یک مسئله قدیمی ریاضی نخواهد بود؛ بلکه نشان میدهد هوش مصنوعی میتواند از حل تمرین و پاسخ به مسائل شناختهشده عبور کند و در مرزهای پژوهش ریاضی، به کشف و اثبات نتایج جدید برسد.
