عینکهای هوشمند دیگر فقط وسیلهای برای گرفتن عکس یا پخش موسیقی نیستند. در سال ۲۰۲۶، این محصولات به سمت تبدیلشدن به دستیارهای هوش مصنوعی پوشیدنی حرکت کردهاند؛ دستگاههایی که میتوانند محیط اطراف کاربر را ببینند، صدا را دریافت کنند و بر اساس اطلاعات محیطی پاسخ ارائه دهند.
یکی از مهمترین نمونهها، Ray-Ban Meta است. نسل دوم این عینکها به دوربین ۱۲ مگاپیکسلی مجهز شده و کاربر میتواند با فرمان صوتی از هوش مصنوعی درباره چیزی که میبیند سؤال کند؛ برای مثال درباره یک مکان، گیاه یا شیء مقابل خود اطلاعات بگیرد.
اما جذابترین بخش آینده این فناوری، سلامت است. پژوهشهای جدید نشان میدهند عینکهای هوشمند میتوانند در آینده از حسگرهای مختلف برای بررسی فعالیت چشم، حرکات عضلات صورت و حتی برخی سیگنالهای عصبی استفاده کنند. پژوهشی که در Nature Electronics منتشر شده، نمونهای از عینک هوشمند را بررسی کرده که میتواند از سیگنالهای چشم و عضلات برای تشخیص خستگی، تعامل با دستگاه و کنترل برخی عملکردها استفاده کند.
در یک مسیر دیگر، پژوهشگران در حال بررسی استفاده از دوربین و هوش مصنوعی برای پایش غیرتماسی علائم حیاتی هستند. مؤسسه Fraunhofer آلمان نمونهای از سامانهای را معرفی کرده که با کمک دوربین، حسگر عمق، LiDAR و تصویربرداری حرارتی میتواند اطلاعاتی مانند ضربان قلب، نرخ تنفس و الگوهای حرکتی را بدون اتصال حسگر مستقیم به بدن جمعآوری کند.
این فناوری میتواند برای سالمندان و افراد دارای محدودیتهای حرکتی یا بینایی اهمیت زیادی داشته باشد. عینک میتواند محیط اطراف فرد را تحلیل کند و اطلاعات مورد نیاز او را به شکل صوتی ارائه دهد. با این حال، چنین قابلیتهایی هنوز به معنی جایگزینشدن عینک هوشمند با تجهیزات پزشکی نیستند و برای استفاده پزشکی به اعتبارسنجی و تأییدهای لازم نیاز دارند.
در کنار مزایا، حریم خصوصی به یکی از جدیترین چالشهای عینکهای هوشمند تبدیل شده است. وجود دوربین روی عینک باعث میشود افراد حاضر در محیط ممکن است بدون اطلاع از فیلمبرداری شدن خود نگران باشند. همین موضوع باعث شده برخی سینماها و مکانهای عمومی در سال ۲۰۲۶ محدودیتهایی برای استفاده از عینکهای مجهز به دوربین اعمال کنند.
حتی خود Meta نیز برای کاهش این نگرانیها سازوکارهایی مانند چراغ نشاندهنده تصویربرداری و محدودیتهای نرمافزاری در نظر گرفته است. طبق اطلاعات رسمی Ray-Ban، عینکهای جدید از فناوری تشخیص چهره استفاده نمیکنند و اطلاعات مربوط به تصاویر مورد استفاده برای برخی قابلیتهای هوش مصنوعی در تاریخچه مکالمات Meta AI ذخیره نمیشود.
آینده عینکهای هوشمند چیست؟
#مسیر توسعه این محصولات نشان میدهد عینک هوشمند میتواند از یک دوربین پوشیدنی ساده به نوعی رابط دائمی میان انسان و هوش مصنوعی تبدیل شود؛ یعنی دستگاهی که محیط را میبیند، صدای کاربر را میشنود و در لحظه اطلاعات مرتبط ارائه میکند. پژوهشهای جدید نیز همین حرکت از «عینک برای ثبت تصویر» به سمت «هوش مصنوعی اولشخص» را بهعنوان یکی از مسیرهای مهم آینده این فناوری بررسی میکنند.
قابلیتهای عینکهای هوشمند جدید
# | قابلیت | کاربرد |
| دوربین | عکاسی، فیلمبرداری و تحلیل محیط اطراف |
| هوش مصنوعی | پاسخ به سؤال درباره اشیا و محیط |
| فرمان صوتی | کنترل قابلیتها بدون استفاده از دست |
| پایش سلامت | بررسی برخی نشانههای فیزیولوژیک و حرکتی در پروژههای تحقیقاتی |
| تشخیص حرکات چشم | کنترل رابط کاربری و تشخیص برخی حالات |
| دستیار صوتی | ارائه اطلاعات و کمک در لحظه |
| قابلیتهای دسترسپذیری | کمک به افراد دارای برخی محدودیتهای بینایی یا حرکتی |
