اگر در جنگلی دورافتاده زندگی نمیکنید یا مانند یک موش کور در زیر زمین پنهان نشدهاید، به احتمال زیاد متوجه شدهاید که رقابتهای جام جهانی در حال برگزاری است.
این مسابقات طبق معمول توجه میلیونها نفر را در سراسر جهان به خود جلب کرده؛ نه فقط به این دلیل که فوتبال محبوبترین ورزش دنیا به شمار میرود، بلکه به این خاطر که امسال اتفاق متفاوتی رخ داده است. منظور از این تفاوت، وقفههای اجباری برای نوشیدن آب نیست، بلکه زاویه دید کاملاً تازهای است که تجربه تماشای مسابقات را تغییر داده.
در جام جهانی امسال، کسانی که امکان حضور در ورزشگاه را ندارند، میتوانند از زاویهای کاملاً متفاوت مسابقات را دنبال کنند. این زاویه جدید که با نام دوربین داور شناخته میشود، دقیقاً همان چیزی است که از نامش برمیآید؛ دوربینی که روی سر داور نصب شده و تصاویر مسابقه را از دید اول شخص او در اختیار بینندگان قرار میدهد تا آنها بتوانند لحظات بازی را از نگاه فردی که در قلب میدان حضور دارد، مشاهده کنند.
از آنجا که اصلاً انتظار نداشتیم چنین فناوریای در جام جهانی مورد استفاده قرار بگیرد، دیدن آن برایمان کاملاً غافلگیرکننده بود. این نوع تصویر با هر زاویهای که تاکنون در ورزشهای حرفهای مانند فوتبال آمریکایی، هاکی یا حتی مقدار اندکی بسکتبال دیده بودیم، تفاوت دارد. نکته جالبتر اینکه این سیستم از وسیلهای استفاده میکند که ظاهر آن بسیار آشناست؛ یک دوربین نصبشده روی سر. داوران مسابقات امسال هدستی بر سر دارند که دوربینی روی آن تعبیه شده و همین وسیله تصاویر را ثبت میکند.
خروجی این فناوری، تصاویری از دید مستقیم داور است که با سرعت بسیار بالایی به پخش تلویزیونی میرسد. در طول مسابقات متعدد این دوره از جام جهانی، متوجه شدیم که فاصله میان وقوع صحنه در زمین و نمایش دوباره آن از زاویه دوربین داور تقریباً ناچیز است. این قابلیت واقعا بسیار جذاب است و دوست داریم در رشتههای ورزشی دیگر نیز شاهد استفاده از آن باشیم. هرچند این فناوری همچنان بحثبرانگیز است، به نظر میرسد چنین ابزارهایی بتوانند تجربهای حتی بهتر از هدستهای فعلی ارائه دهند.
البته استفاده از عینکهای هوشمند در مسابقات ورزشی بدون چالش نیست و نمونههایی از مخالفت با آن، از جمله در بزرگترین لیگ کریکت هند، دیده شده است. با این حال، اگر از دیدگاه داوری به موضوع نگاه کنیم، این فناوری میتواند مزایای قابل توجهی داشته باشد. افزون بر اینکه تصاویر جذابی برای پخش تلویزیونی تولید میکند، زاویه دید تازهای را نیز برای بررسی صحنههای حساس مسابقه در اختیار داوران قرار میدهد. هرچند در بسیاری از ورزشگاههای حرفهای دوربینهای فراوانی نصب شدهاند، اما در لیگهایی مانند NFL که بازیکنان گاهی در میان تجمعهای فشرده دیده نمیشوند و حتی اختلاف چند سانتیمتری میتواند نتیجه یک صحنه را تغییر دهد، چنین نمایی ممکن است نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
استفاده از عینک هوشمند در مسابقات ورزشی در واقع فناوری لازم برای این کار از هماکنون در دسترس است. فیفا اگرچه از دوربینهای نصبشده روی سر داوران برای تصمیمگیریهای داوری استفاده نمیکند، اما کیفیت تصاویر ثبتشده بسیار رضایتبخش بوده است. فیفا برای توسعه این فناوری با شرکت لنوو همکاری کرده و این شرکت وظیفه تثبیت تصاویر را به صورت لحظهای بر عهده دارد. طبق اعلام دو طرف، استفاده از نرمافزارهای ویژه باعث شده میزان تاری و لرزش تصویر تا حدود ۵۰ درصد کاهش پیدا کند. اگر فناوریهایی مانند عینکهای Ray-Ban Meta AI را ملاک قرار دهیم، رسیدن به کیفیتی حتی بالاتر کاملاً امکانپذیر به نظر میرسد. شرکت متا اکنون امکان ضبط ویدیو با کیفیت 3K را فراهم کرده؛ کیفیتی که از تصاویر فعلی پخش مسابقات جزئیات بیشتری ارائه میدهد و سیستم تثبیت تصویر آن نیز به اندازهای پیشرفته است که حتی هنگام انجام ورزشهایی مانند اسنوبورد، ویدیوهایی روان و بدون لرزش ثبت میکند.
اکثر عینکهای هوشمند از نظر راحتی و کاربرد در سطح مطلوبی قرار دارند. برای مثال، عینکهای Oakley Meta AI با وجود تمام انتقادهایی که نسبت به حضور متا در این حوزه مطرح میشود، هنگام استفاده کاملاً راحت هستند و حتی در زمان حرکت نیز بهخوبی روی سر باقی میمانند. علاوه بر این، ظاهر آنها نسبت به هدستهای حجیم و نهچندان جذابی که تاکنون روی سر داوران دیدهایم، بسیار طبیعیتر است و شاید همین موضوع باعث شود داوران بیشتری حاضر شوند از چنین تجهیزاتی استفاده کنند، زیرا هم سبکتر هستند و هم استفاده از آنها سادهتر به نظر میرسد.
اگر کیفیت تصویر و قابلیت تثبیت ویدیو بیش از این پیشرفت کند، شاید بتوان از تصاویر ثبتشده توسط عینکهای هوشمند در داوری مسابقات نیز بهره گرفت. همانطور که نشریه وایرد اشاره کرده است، مسئولان برخی لیگهای فوتبال از این فناوری برای بررسی عملکرد داوران پس از پایان مسابقات استفاده میکنند تا تصمیمها و نحوه قضاوت آنها را ارزیابی کنند. این کاربرد هنوز به معنای استفاده مستقیم از تصاویر برای تصمیمگیری لحظهای در جریان مسابقه نیست، اما بدون تردید گامی مهم در مسیر رسیدن به چنین هدفی محسوب میشود.
در نهایت، حتی اگر این فناوری فعلاً تنها به بهبود تجربه تماشای مسابقات کمک کند، باز هم نمونه موفقی از کاربرد دوربینهای پوشیدنی و عینکهای هوشمند در محیطی است که نهتنها استفاده از آنها پذیرفته شده، بلکه میتواند واقعاً مفید باشد. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در بسیاری از موقعیتهای دیگر، استفاده از چنین ابزارهایی با مخالفتهای جدی روبهرو است و چندان مورد استقبال قرار نمیگیرد.
