گوگل یک قدم جدی برای انتقال زیرساخت‌های هوش مصنوعی به فضا برداشت. این شرکت نخستین ماهواره آزمایشی پروژه Project Suncatcher را با موشک فالکون ۹ اسپیس‌ایکس به مدار زمین فرستاده است؛ ماهواره‌ای که قرار است بررسی کند آیا تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی گوگل می‌توانند در شرایط سخت فضا به‌طور قابل‌اعتماد کار کنند یا نه. گوگل اعلام کرده ارتباط با ماهواره برقرار شده و این فضاپیما در حال فعالیت است.
این ماهواره در واقع یک دیتاسنتر فضایی کامل نیست، بلکه یک نمونه اولیه برای آزمایش فناوری است. درون آن چهار تراشه Tensor Processing Unit یا TPU گوگل قرار گرفته که برای پردازش‌های هوش مصنوعی طراحی شده‌اند. هدف اصلی این آزمایش، بررسی عملکرد تراشه‌ها در برابر تابش شدید، لرزش‌های ناشی از پرتاب و تغییرات شدید دما در مدار زمین است؛ شرایطی که روی زمین امکان شبیه‌سازی کامل آنها وجود ندارد.
گوگل در مرحله بعدی می‌خواهد ببیند آیا می‌توان از فضا به‌عنوان محل اجرای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی استفاده کرد یا خیر. ایده اصلی این است که ماهواره‌ها در مدار پایین زمین تقریباً به‌طور مداوم از نور خورشید برای تولید برق استفاده کنند و در آینده به یکدیگر متصل شوند تا مجموعه‌ای از دیتاسنترهای فضایی را تشکیل دهند. ارتباط میان ماهواره‌ها نیز می‌تواند از طریق لینک‌های لیزری پرسرعت انجام شود.
البته اجرای هوش مصنوعی در فضا با مشکلات جدی روبه‌رو است. یکی از مهم‌ترین آنها خنک‌کردن تراشه‌ها است؛ زیرا در خلأ فضا خبری از جریان هوا برای انتقال گرما وجود ندارد. گوگل برای این آزمایش از ترکیبی از لوله‌های انتقال حرارت و رادیاتورها استفاده کرده و قرار است عملکرد این سیستم نیز در شرایط واقعی مدار بررسی شود. تابش فضایی و احتمال ایجاد خطا در داده‌های تراشه‌ها نیز یکی دیگر از چالش‌های اصلی پروژه است.
گوگل برای توسعه این ایده متوقف نمی‌شود. این شرکت اعلام کرده در سال ۲۰۲۷ دو ماهواره دیگر را به فضا خواهد فرستاد تا ارتباط پرسرعت لیزری میان ماهواره‌ها را آزمایش کند. در چشم‌انداز بلندمدت، هدف ایجاد مجموعه‌ای از ماهواره‌های مجهز به تراشه‌های TPU است که بتوانند حجم بسیار بیشتری از پردازش‌های هوش مصنوعی را در مدار انجام دهند.
بیشتر بخوانید:
پروژه Suncatcher هنوز در مرحله آزمایشی و تحقیقاتی قرار دارد و فاصله زیادی تا ساخت دیتاسنترهای تجاری در فضا وجود دارد. با این حال، پرتاب نخستین نمونه آزمایشی نشان می‌دهد رقابت برای پیدا کردن راه‌های جدید تأمین انرژی و پردازش مورد نیاز هوش مصنوعی وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ جایی که دیتاسنتر بعدی شاید به‌جای زمین، در مدار زمین قرار داشته باشد.
