امروزه باتریهای لیتیوم-یون در قلب تقریباً تمام دستگاههای الکترونیکی قابل حمل قرار دارند، اما نخستین محصولی که از این فناوری بهره برد، یک گوشی هوشمند یا لپتاپ نبود. سونی در اوایل دهه ۱۹۹۰ با معرفی دوربین CCD-TR1 Handycam، نقطه عطفی در تاریخ باتریهای قابل شارژ رقم زد و مسیر توسعه تجهیزات الکترونیکی مدرن را تغییر داد.
اولین دستگاه مصرفی مجهز به باتری لیتیوم-یون چه بود؟ برخلاف تصور رایج، نخستین محصول مصرفی که از باتری لیتیوم-یون (Li-ion) بهره برد، نه یک تلفن همراه و نه یک لپتاپ، بلکه دوربین فیلمبرداری CCD-TR1 Handycam بود که اوایل دهه ۱۹۹۰ توسط سونی روانه بازار شد. این محصول نقطه عطفی در تاریخ فناوری باتری به شمار میرود و آغازگر عصر استفاده گسترده از باتریهای لیتیوم-یون در دستگاههای الکترونیکی قابل حمل بود.
به نقل از Techspot، در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰، دوربینهای فیلمبرداری از محبوبترین لوازم الکترونیکی مصرفی بودند، اما وزن زیاد و عمر محدود باتریهای نیکل-کادمیوم (Ni-Cd)، حمل و استفاده از آنها را دشوار میکرد. این باتریها علاوه بر چگالی انرژی پایین، با مشکل «اثر حافظه» نیز مواجه بودند که به مرور ظرفیت آنها را کاهش میداد.
سونی با معرفی باتری لیتیوم-یون در دوربین CCD-TR1 توانست این محدودیتها را تا حد زیادی برطرف کند. این فناوری جدید چگالی انرژی بالاتر، ولتاژ کاری بیشتر و طول عمر چرخه شارژ بهتری نسبت به باتریهای نیکل-کادمیوم ارائه میداد. نتیجه آن، تولید دوربینهایی سبکتر، کوچکتر و با زمان کارکرد طولانیتر بود؛ ویژگیهایی که تجربه کاربران را به شکل محسوسی بهبود بخشید.
بیشتر بخوانید: باتری ۱۶ ساله چین با قیمتی ۸۰ برابر ارزانتر از لیتیوم!
البته توسعه باتری لیتیوم-یون حاصل سالها تحقیقات علمی بود. پژوهشگران برجستهای مانند ام. استنلی ویتینگهام، جان بی. گودیناف و آکیرا یوشینو نقش اساسی در توسعه این فناوری داشتند. بهویژه دستاورد یوشینو در سال ۱۹۸۵ که استفاده از لیتیوم فلزی را حذف کرد، ایمنی و امکان تولید انبوه این باتریها را افزایش داد. سونی نیز با تجاریسازی این فناوری، آن را از مرحله آزمایشگاهی به بازار مصرف رساند.
نکته جالب اینکه دستگاههای مشهوری مانند DynaTAC 8000X موتورولا و PowerBook 100 اپل هنوز از باتریهای نیکل-کادمیوم یا سرب-اسید استفاده میکردند و نخستین محصولات مجهز به باتری لیتیوم-یون نبودند. هرچند نام Sony CCD-TR1 کمتر از تلفنهای همراه یا لپتاپهای قدیمی شنیده میشود، اما این دوربین آغازگر انقلابی بود که امروزه استفاده از باتریهای لیتیوم-یون را در گوشیهای هوشمند، لپتاپها، تبلتها، پهپادها، ابزارهای شارژی و خودروهای برقی ممکن ساخته است.