به نقل از نیویورک تایمز، لوئیس ای. بروس، شیمیدان نامآشنا و یکی از مخترعان «نقاط کوانتومی» فناوریای که انقلابی در علوم نانو و کاربردهای الکترونیکی ایجاد کرد در سن ۸۲ سالگی در نیویورک درگذشت. وی که در سال ۲۰۲۳ جایزه نوبل شیمی را بهخاطر این کشف بهصورت مشترک دریافت کرده بود، یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان حوزه نانوفناوری در قرن بیستویکم بهشمار میرفت.
لوئیس یوجین بروس (Louis E. Brus) روز ۱۱ ژانویه ۲۰۲۶ در نیویورک درگذشت. او در ۱۰ اوت ۱۹۴۳ در کلیولند ایالات متحده به دنیا آمد و بیش از پنج دهه را به پژوهش در شیمی فیزیک و علوم نانو اختصاص داد.
بروس در طول دوران حرفهای خود بهویژه در زمینه مطالعه ذرات بسیار کوچک نیمههادی که امروز به نام «نقاط کوانتومی» شناخته میشوند فعالیت میکرد. این ذرات با اندازه بسیار کوچک خود، رفتار کوانتومی ویژهای از خود نشان میدهند که منجر به کاربردهای گستردهای در الکترونیک، نمایشگرها، سلولهای خورشیدی و تصویربرداری پزشکی شده است.
او این کشف را در سال ۱۹۸۳ میلادی هنگام کار در آزمایشگاه بل (Bell Labs) انجام داد، زمانی که متوجه شد نور جذبشده توسط ذرات کادمیوم سولفید در حالت محلول، بسته به اندازه ذرات تغییر میکند پدیدهای که بعدها به مبنای فهم علمی نقاط کوانتومی تبدیل شد.
این دستاورد علمی بنیادین، بروس را در میان برجستهترین دانشمندان نانوفناوری قرار داد و در سال ۲۰۲۳ میلادی به همراه دو همکار دیگر: الکسی ایکیموف و موانگی باوندی جایزه نوبل شیمی را برای «کشف و سنتز نقاط کوانتومی» دریافت کرد.
پس از سالها فعالیت تحقیقاتی در بل لبز، بروس در ۱۹۹۶ به دانشگاه کلمبیا پیوست و تا پایان عمر استاد در آن دانشگاه بود. در کنار مقام علمی، او همچنین عضو آکادمیهای علمی برجسته آمریکا و جهان بود و جوایز علمی متعددی از جمله جایزه کاولی در نانوفناوری و دیگر افتخارات بینالمللی را در کارنامه خود داشت.
در بیانیهای که گروه شیمی دانشگاه کلمبیا پس از اعلام خبر درگذشت او منتشر کرد، از بروس بهعنوان شخصی یاد شده است که نهتنها در حوزه علمی برجسته بود، بلکه بهخاطر مهربانی، حمایت از پژوهشگران جوان و حسن خلقش نزد همه همکاران و شاگردانش محبوب بود.
بروس در طول زندگی حرفهای خود بارها تأکید کرده بود که کشف علمی باید بهطور گسترده در خدمت بهبود زندگی انسانها باشد و این دیدگاه انسانگرایانه را یکی از محرکهای اصلی مسیر پژوهشی خود میدانست. او همچنین به نقش بنیادی «تحقیق پایه» در پیشرفت فناوری و دانش باور داشت و از مدافعان آن بود.
نقاط کوانتومی که بروس نقش کلیدی در درک و توسعه علمی آن داشته است، امروزه در طیف وسیعی از کاربردها از جمله در صفحهنمایشهای پیشرفته (QLED)، سلولهای خورشیدی با بازده بالا و در تصویربرداری زیستی برای تشخیص دقیق بافتهای زنده استفاده میشوند.
مرگ او بازتاب گستردهای در میان جامعه علمی جهانی داشته است؛ بسیاری از همکاران و پژوهشگران برجسته، او را «پیشگامی بیبدیل در نانوفناوری» توصیف کردهاند که سهمش در علم فراتر از مرزهای رشته شیمی بوده است.
بروس زندگی حرفهای خود را از دانشجوی دوره کارشناسی در دانشگاه رایس آغاز کرد و سپس در دانشگاه کلمبیا دکترای خود را در رشته شیمی فیزیک گرفت. او پس از خدمت در نیروی دریایی آمریکا، به بل لبز پیوست و بعدها به مدرس و محقق برجسته در دانشگاه بازگشت.
جامعه علمی جهانی با اندوه عمیق از درگذشت این دانشمند برجسته یاد کرده و نقش او را در پیشبرد دانش نانو و فناوریهای آیندهنگرانه بیبدیل ارزیابی میکند. میراث علمی بروس، از طریق پژوهشهایش و تأثیرش بر نسلهای بعدی دانشمندان، همچنان زنده خواهد ماند.
