حملات پهپادی اوکراین به زیرساختهای شرکت فناوری یاندکس، غول اینترنتی روسیه، در چند روز گذشته دستکم سه مرکز داده این شرکت را هدف قرار داده و اختلالهایی در خدمات دیجیتال آن ایجاد کرده است. تازهترین حمله در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ به مرکز داده یاندکس در شهر ولادیمیر انجام شد و فعالیت این مرکز بهطور کامل متوقف شد.
یاندکس که گاهی از آن با عنوان «گوگل روسیه» یاد میشود، خدمات متنوعی از موتور جستوجو و نقشه تا پردازش ابری، دستیار هوش مصنوعی و سفارش غذا ارائه میدهد. وابستگی بسیاری از کسبوکارها و اپلیکیشنها به زیرساخت ابری این شرکت باعث شده است آسیب به مراکز داده آن، فراتر از یک اختلال داخلی برای یاندکس باشد.
پیش از حمله ولادیمیر، دو مرکز داده دیگر یاندکس در مناطق ساسوو و کالوگا نیز هدف حملات پهپادی قرار گرفته بودند. طبق گزارش رویترز، بخشی از زیرساخت مرکز کالوگا از کار افتاد و حمله به مرکز ساسوو نیز فعالیت آن را متوقف کرد؛ مرکزی که دو ابررایانه مورد استفاده در توسعه مدلهای هوش مصنوعی یاندکس در آن قرار داشتند.
اختلالها به سرویسهای مصرفکنندگان و کسبوکارها نیز رسیده است. برخی وبسایتها و اپلیکیشنهای متکی به زیرساخت یاندکس با مشکلات دسترسی روبهرو شدهاند و این شرکت اعلام کرده برای بازگرداندن خدمات و کمک به مشتریان آسیبدیده تلاش میکند. بااینحال، میزان دقیق خسارت سختافزاری و زمان بازگشت همه سرویسها به وضعیت عادی هنوز روشن نیست.
همزمان، افت شدید ترافیک خودکار ثبتشده در شبکه یاندکس بحثهایی درباره نقش رباتها در فعالیتهای آنلاین روسیه ایجاد کرده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، مدعی شد پس از این حملات، فضای برخی شبکههای اجتماعی آرامتر شده است؛ اما این اظهارنظر بهتنهایی ثابت نمیکند که رباتهای تبلیغاتی یا حسابهای وابسته به عملیات نفوذ روسیه از کار افتادهاند.
این حملات در شرایطی رخ میدهد که روسیه و اوکراین در هفتههای اخیر زیرساختهای دیجیتال یکدیگر را نیز هدف قرار دادهاند. اوکراین حملات خود را واکنشی به ضربههای روسیه به مراکز داده و زیرساختهای ارتباطی اوکراین معرفی کرده است. گسترش این درگیری به مراکز داده نشان میدهد که زیرساختهای پردازش ابری و هوش مصنوعی نیز به بخشی از میدان تقابل دو کشور تبدیل شدهاند.