وزارت دفاع آمریکا با طرحی جنجالی خبرساز شده است: پخش زنده اجرای حکم اعدام ندال حسن، عامل تیراندازی پایگاه نظامی فورتهود. این تصمیم با واکنشهای گستردهای روبهرو شده و پرسش مهمی را مطرح کرده است؛ آیا اجرای حکم اعدام باید به رویدادی قابل تماشا برای عموم مردم در اینترنت تبدیل شود؟
ندال حسن، روانپزشک سابق ارتش آمریکا، در حمله نوامبر ۲۰۰۹ به پایگاه فورتهود در ایالت تگزاس، ۱۳ نفر را کشت و ۳۲ نفر دیگر را زخمی کرد. او در دادگاه نظامی محکوم به اعدام شد و اکنون قرار است حکم او با تیرباران اجرا شود. تاریخ اعلامشده برای اجرای حکم، سوم دسامبر ۲۰۲۶ است؛ البته جزئیات نهایی این برنامه همچنان اهمیت دارد.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفته است مردم باید بتوانند اجرای حکم را مشاهده کنند تا پیامدهای چنین جنایاتی را درک کنند. پس از انتشار این اظهارات، مقامهای پنتاگون اعلام کردند که برنامه، پخش زنده اعدام را نیز شامل میشود. اگر این طرح اجرا شود، با رویدادی کمسابقه در تاریخ نظامی آمریکا روبهرو خواهیم بود؛ آخرین اعدام نظامی این کشور در سال ۱۹۶۱ انجام شد و آخرین مورد تیرباران نظامی به سال ۱۹۴۵ بازمیگردد.
بااینحال، این تصمیم حتی در داخل آمریکا نیز با مخالفت روبهرو شده است. برخی قانونگذاران و فعالان حقوقی میگویند پخش زنده اعدام میتواند اجرای عدالت را به نمایشی عمومی تبدیل کند. شماری از منتقدان نیز هشدار دادهاند که چنین اقدامی ممکن است بهجای افزایش آگاهی درباره پیامدهای خشونت، به عادیسازی نمایش مرگ در رسانهها کمک کند.
واکنشها فقط به سیاستمداران محدود نمانده است. برخی از بازماندگان تیراندازی فورتهود نیز درباره پخش زنده اعدام ابراز نگرانی کردهاند. آنها ضمن اشاره به پیامدهای ماندگار حمله، هشدار دادهاند که تبدیل لحظه مرگ یک انسان به محتوایی برای تماشا ممکن است مرز میان اجرای حکم قضایی و یک نمایش رسانهای را کمرنگ کند.
مسئله بعدی، شبکههای اجتماعی هستند. هنوز مشخص نیست پنتاگون از چه بستر یا سامانهای برای پخش استفاده خواهد کرد و پلتفرمهای بزرگ تا چه اندازه اجازه انتشار چنین محتوایی را میدهند. طبق گزارش ورج، شرکتهایی مانند یوتیوب، متا، توییچ و ایکس درباره نحوه برخورد با پخش احتمالی این اعدام پاسخ روشنی ارائه نکردهاند؛ در مقابل، تیکتاک و کیک به مقررات خود درباره محتوای خشن و نمایش لحظه مرگ اشاره کردهاند. متا نیز در سیاستهای محتوایی خود پخش زنده مجازات اعدام را ممنوع اعلام کرده است.
از منظر حقوقی نیز موضوع ساده نیست. کارشناسان درباره امکان اعتراض به پخش زنده، محدودیتهای مربوط به نمایش محتوای خشن و احتمال دسترسی افراد زیر سن قانونی به تصاویر هشدار دادهاند. همچنین این پرسش مطرح است که آیا شفافیت در اجرای حکم، ضرورت پخش مستقیم لحظه مرگ را توجیه میکند یا حضور ناظران و گزارش رسانهها میتواند همان هدف را بدون تبدیل اعدام به یک رویداد آنلاین برآورده کند.
در نهایت، ماجرای «اعدام آنلاین» بحثی فراتر از پرونده ندال حسن ایجاد کرده است: آیا فناوری باید هر رویداد رسمی را به محتوایی قابل پخش برای میلیونها نفر تبدیل کند؟ هنوز پاسخ روشنی برای این پرسش وجود ندارد. آنچه مشخص است، تصمیم پنتاگون موجی از مخالفتها را برانگیخته و نحوه اجرای آن میتواند به آزمونی مهم برای سیاستهای رسانهای، ملاحظات اخلاقی و حدود نمایش خشونت در اینترنت تبدیل شود.