گوشی هوشمند هر روز اطلاعات زیادی از رفتار کاربران جمعآوری میکند؛ از زمان استفاده از اپلیکیشنها و تعداد تماسها گرفته تا موقعیت مکانی، موسیقیهای موردعلاقه و ساعت خواب و بیداری. شاید هرکدام از این اطلاعات بهتنهایی چندان مهم به نظر نرسند، اما کنار هم قرار گرفتن آنها میتواند تصویری نسبتاً دقیق از عادتها و حتی برخی ویژگیهای شخصیتی افراد بسازد.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد و چند مرکز دانشگاهی دیگر در مطالعهای منتشرشده در مجله علمی PNAS نشان دادند که میتوان با استفاده از الگوهای رفتاری ثبتشده در گوشی، برخی ویژگیهای شخصیتی کاربران را پیشبینی کرد. در این تحقیق اطلاعات ۶۲۴ داوطلب طی ۳۰ روز بررسی شد و بیش از ۲۵ میلیون رویداد ثبتشده از گوشیهای آنها در اختیار الگوریتمهای یادگیری ماشین قرار گرفت.
این دادهها فقط به مدت زمان استفاده از گوشی محدود نبودند. تعداد تماسهای ورودی و خروجی، رفتارهای اجتماعی، اپلیکیشنهای مورد استفاده، موسیقیهای پخششده، میزان جابهجایی و زمان فعالیت روزانه و شبانه نیز در تحلیلها نقش داشتند. محققان با بررسی این الگوها توانستند بخشی از ویژگیهای شخصیتی کاربران را در چارچوب مدل پنجعاملی شخصیت، از جمله برونگرایی، وظیفهشناسی و گشودگی به تجربه، تخمین بزنند.
نتایج نشان داد رفتارهای ارتباطی و اجتماعی، بهویژه تعداد و الگوی تماسها، برای پیشبینی برونگرایی اطلاعات مهمی فراهم میکنند. همچنین زمان استفاده از گوشی، نوع اپلیکیشنهای انتخابی و الگوی فعالیت روزانه میتوانند سرنخهایی درباره نظم و برخی ویژگیهای رفتاری افراد باشند. البته این مدلها قادر به تشخیص قطعی شخصیت نیستند و نتایج پژوهش به معنای امکان شناخت کامل یک فرد از طریق گوشی نیست.
در پژوهشی جدیدتر که در سال ۲۰۲۶ در مجله International Journal of Human-Computer Studies منتشر شده، محققان یک گام فراتر رفتهاند. آنها بررسی کردهاند که آیا متنهای نمایشدادهشده روی صفحه گوشی میتوانند برای پیشبینی رفتار بعدی کاربر استفاده شوند یا نه. این مطالعه با بیش از ۱۰۰ میلیون کلمه ثبتشده روی صفحه گوشی ۲۱ نفر طی دو هفته انجام شده است. پژوهشگران سه کاربرد را بررسی کردند: پیشبینی اپلیکیشن بعدی، استنباط فعالیتهای واقعی افراد و تحلیل نحوه تعامل آنها با برنامهها.
موضوع فقط شناخت عادتها نیست؛ چنین فناوریهایی میتوانند کاربردهای مفیدی هم داشته باشند. برای مثال، یک اپلیکیشن سلامت ممکن است با شناسایی تغییرات الگوی فعالیت روزانه، زمان مناسبتری برای ارائه پیشنهادهای مرتبط با سبک زندگی را تشخیص دهد. در مقابل، همین قابلیتها میتوانند برای تبلیغات بسیار هدفمند، دستهبندی روانشناختی کاربران یا استنباط اطلاعاتی استفاده شوند که افراد مستقیماً در اختیار هیچ سرویسی قرار ندادهاند.
نکته مهم این است که برای استنباط برخی ویژگیهای رفتاری، همیشه نیازی به دسترسی به پیامها یا شنود مکالمات نیست. گاهی الگوی تماسها، ساعت روشن شدن صفحه، نوع برنامههای مورد استفاده و میزان جابهجایی بهتنهایی اطلاعات قابلتوجهی تولید میکنند. البته این به معنای آن نیست که هر اپلیکیشنی به همه این دادهها دسترسی دارد؛ مجوزهای سیستمعامل، تنظیمات حریم خصوصی و نحوه پردازش اطلاعات تعیین میکنند چه دادهای در اختیار هر برنامه قرار بگیرد.
در نهایت، گوشی هوشمند میتواند از طریق دادههایی که در استفاده روزمره تولید میکنیم، الگوهایی از رفتار ما را آشکار کند؛ اما این توانایی در کنار فرصتهای کاربردی، پرسش مهمی درباره حریم خصوصی ایجاد میکند: چه کسی به این دادهها دسترسی دارد، برای چه هدفی از آنها استفاده میکند و آیا کاربر از میزان اطلاعاتی که درباره او استنباط میشود خبر دارد؟