جنگنده اف ۳۵ لایتنینگ ۲ و سوخو ۵۷ فلون جزو پیشرفتهترین جنگدههای رزمی جهان به شمار میروند و نمایانگر اوج فلسفه طراحی جنگنده در آمریکا و روسیه هستند.
روی کاغذ، هر دو جزو جنگندههای نسل پنجم به حساب میآیند که قابلیت حمل مهمات در محفظههای داخلی، گریز از رادار دشمن و درگیری با اهداف در چندین حوزه را دارند. با این حال، این دو پرنده با اولویتهای بسیار متفاوتی ساخته شدهاند.
اف ۳۵ پیرامون پنهانکاری، شبکهسازی و آگاهی از میدان نبرد طراحی شده، در حالی که سوخو ۵۷ بر سرعت، مانورپذیری و نبرد هوایی دوربرد تأکید دارد.
حال سؤال این است که کدام یک برتر است؟ برای پاسخ به این پرسش، مقایسه این دو جنگنده در پنج حوزه کلیدی یعنی پنهانکاری، حسگرها، عملکرد تهاجمی هوایی، قابلیت ضربه زنی و بلوغ عملیاتی مفید خواهد بود.
پنهانکاری را میتوان شاخصه اصلی یک جنگنده نسل پنجم دانست و در این زمینه، اف ۳۵ از بزرگترین مزیتهای خود بهره میبرد.
این هواگرد از ابتدا با هدف کوچکترین سطح مقطع راداری ممکن طراحی شده. بدنه، ورودیهای موتور، محفظههای تسلیحات و پوششهای جاذب رادار همگی در کنار هم ردپای راداری را کاهش میدهند. تخمینهای غیرمحرم سطح مقطع راداری اف ۳۵ را حدود ۰/۰۰۱ تا ۰/۰۰۵ متر مربع اعلام کردهاند.
سوخو ۵۷ نیز از شکلدهی پنهانکارانه و مواد جاذب رادار بهره میبرد اما به نفع عملکرد آیرودینامیکی در این زمینه مصالحه دارد. بیشتر تخمینها سطح مقطع راداری آن را به طور محسوسی بالاتر از اف ۳۵ ارزیابی میکنند.
هر چند سوخو ۵۷ قطعاً نسبت به جنگندههای قدیمی روسی مانند سوخو ۳۵ دشوارتر قابل کشف است، اما اف ۳۵ همچنان سکوی پنهانکارتری محسوب میشود.
حسگرها و آگاهی موقعیتی: اطلاعات یعنی قدرت
# نبرد هوایی مدرن بیش از هر چیز به این بستگی دارد که چه کسی زودتر دیگری را ببیند.
مجموعه حسگرهای اف ۳۵ اطلاعات حاصل از رادار AN/APG-81 AESA، سامانه Electro-Optical Targeting System (EOTS) را با هم ترکیب کرده و یک تصویر یکپارچه از میدان نبرد ایجاد میکند.
خلبانان بدون نیاز به تفسیر دستی دادههای چندین حسگر، اطلاعات را دریافت میکنند. این قابلیت همآمیختگی حسگرها اغلب از سوی خلبانان به عنوان بزرگترین نقطه قوت این هواگرد توصیف شده است.
سوخو ۵۷ رادار N036 Byelka AESA و چندین سامانه جستجو و ردیابی فروسرخ را حمل میکند که به آن تواناییهای تشخیص چشمگیری میبخشد. با این حال، از پیچیدگی و بلوغ معماری همآمیختگی حسگرهای آن اطلاعات بسیار کمتری در دست است.
بیشتر کارشناسان توافق دارند که اف ۳۵ در حال حاضر معیار آگاهی موقعیتی را در میان هواگردهای عملیاتی جهان تعیین میکند.
مقایسه اف ۳۵ و سوخو ۵۷ درگیری هوا به هوا: سوخو ۵۷ برگشت میزند
# سوخو ۵۷ زمانی که بحث عملکرد خام به میان میآید، درخشش پیدا میکند.
جنگنده روسی سریعتر است و حداکثر سرعت آن از ۲ ماخ فراتر میرود، در حالی که سرعت اف ۳۵ به ۱/۶ ماخ میرسد. همچنین سوخو ۵۷ به موتورهای دارای بردار Thrust مجهز است که مانورهای فراتر از حد تصور بسیاری از هواگردها را برایش ممکن میسازد.
این قابلیتها میتوانند در یک نبرد تن به تن نزدیک تعیینکننده باشند. اف ۳۵ هرگز به عنوان یک جنگنده سنتی درگیری نزدیک طراحی نشده بود. بلکه هدف آن درگیری با تهدیدات در فواصل دور پیش از آنکه حریف واکنش نشان دهد، بوده است.
با این وجود، اگر نبرد به مرحله درگیری دیداری کشیده شود، سوخو ۵۷ به لطف چابکی برتر و عملکرد انرژی خود احتمالاً برتری خواهد داشت.
قابلیت ضربه زنی: ساخته شده برای جنگ مدرن
# طراحی چندمنظوره اف ۳۵ به آن اجازه میدهد طیف گستردهای از مأموریتها از جمله برتری هوایی، حملات دقیق، جمعآوری اطلاعات و سرکوب پدافند دشمن را انجام دهد.
توانایی حمل مهمات هدایتشونده در محفظههای داخلی و همزمان حفظ ردپای راداری کوچک، این جنگنده را در محیطهای بسیار پرخطر مؤثر میسازد.
اف ۳۵ همچنین میتواند اطلاعات هدفگیری را با سکوهای دیگر به اشتراک بگذارد و عملاً نقش یک گره فرماندهی و کنترل هوابرد را ایفا کند.
سوخو ۵۷ نیز قابلیت انجام مأموریتهای ضربه زنی را دارد، اما ترکیب پنهانکاری، حسگرها و قابلیتهای جنگ شبکهمحور در اف ۳۵ به آن برتری قابل توجهی هنگام حمله به اهداف به شدت دفاعشده میبخشد.
بیشتر بخوانید : مقایسه جنگنده سوخو ۳۵ با اف ۳۵
بلوغ عملیاتی: اعداد داستان را روایت میکنند
# یکی از بزرگترین تفاوتهای بین این دو هواگرد، سابقه عملیاتی آنهاست.
بیش از ۱۲۰۰ فروند اف ۳۵ در سراسر جهان تحویل داده شده که صدها هزار ساعت پرواز را در نیروهای هوایی متعدد ثبت کردهاند. این جنگنده در عملیاتهای واقعی شرکت داشته و همچنان بهروزرسانیهای منظم مجهز میشود.
سوخو ۵۷ هنوز در مراحل اولیه استقرار به سر میبرد. بر اساس آمارهای قابل دسترس عمومی، کمتر از ۵۰ فروند از این هواگرد وارد خدمت شده و تجربه رزمی آن محدود باقی مانده است. در این زمینه، اف ۳۵ برنده این رقابت است.
نتیجه: نقاط قوت متفاوت، اما یک برنده مشخص
# سوخو ۵۷ یک جنگنده بسیار توانمند است که در سرعت، مانورپذیری و نبرد هوایی نزدیک برتری دارد. این هواگرد پیشرفتهترین برنامه جنگنده روسیه را نمایندگی میکند و همچنان یک پرنده نیرومند محسوب میشود.
با این حال، جنگ هوایی مدرن به طور فزایندهای تحت سلطه پنهانکاری، همآمیختگی حسگرها، شبکهسازی و توانایی کشف و درگیری با تهدیدات پیش از دیده شدن قرار دارد. در این حوزهها، اف ۳۵ به طور مداوم عملکرد قویتری نشان میدهد.
هر چند سوخو ۵۷ ممکن است در یک نبرد سنتی تن به تن برتری داشته باشد، اما پنهانکاری برتر، آگاهی موقعیتی، قابلیتهای ضربه زنی و سابقه عملیاتی اثباتشده اف ۳۵، آن را به سکوی توانمندتری در کل تبدیل میکند.
در رقابتی که با واقعیتهای جنگ مدرن تعریف میشود نه مانورهای نمایش هوایی، اف ۳۵ به عنوان جنگنده برتر ظاهر میشود.