سابقه بدحسابی بانکی تا کی در پرونده شما می‌ماند؟

اگر در پرداخت اقساط وام تأخیر داشته‌اید یا سابقه چک برگشتی در پرونده مالی شما ثبت شده است، احتمالاً این سؤال برایتان مطرح شده که این سابقه تا چه زمانی روی اعتبار بانکی شما تأثیر می‌گذارد؟

در نظام بانکی ایران، سابقه بازپرداخت تسهیلات، چک‌های برگشتی و رفتار مالی مشتری در فرآیند اعتبارسنجی مورد توجه قرار می‌گیرد و بانک‌ها می‌توانند هنگام بررسی درخواست تسهیلات، وضعیت اعتباری متقاضی را در نظر بگیرند. بانک مرکزی نیز اعتبارسنجی مشتریان و سابقه خوش‌حسابی و بدحسابی را بخشی از ارزیابی اعتباری شبکه بانکی می‌داند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های تخصصی حوزه بانکداری، سابقه منفی ناشی از مواردی مانند تأخیر در پرداخت اقساط یا چک برگشتی، پس از تسویه بدهی می‌تواند برای مدتی در پرونده اعتبارسنجی باقی بماند و گفته شده این دوره در برخی موارد ۶ ماه است. با این حال، این موضوع نباید به معنای حذف خودکار تمام سوابق منفی از همه سامانه‌های بانکی در یک زمان ثابت تلقی شود؛ نوع تخلف، وضعیت بدهی و مقررات مربوط به هر سامانه اهمیت دارد.

نکته مهم این است که تسویه بدهی به معنای بی‌اثر شدن فوری سابقه اعتباری نیست. رفتار مالی جدید فرد نیز در ارزیابی اعتبار او اهمیت دارد و پرداخت منظم اقساط و انجام به‌موقع تعهدات می‌تواند به بهبود تدریجی وضعیت اعتباری کمک کند.

از طرف دیگر، اگر سابقه منفی به دلیل اشتباه بانک یا ثبت نادرست اطلاعات ایجاد شده باشد، موضوع متفاوت است. در چنین شرایطی باید ابتدا از بانک یا مؤسسه ثبت‌کننده اطلاعات درخواست بررسی و اصلاح سوابق شود و در صورت حل نشدن مشکل، مسیرهای رسمی پیگیری مورد استفاده قرار گیرد.

بانک مرکزی در وب‌سایت رسمی خود نیز خدمات و راهنمای مرتبط با رفع سوءاثر از سوابق چک‌های برگشتی را ارائه کرده و نظارت بر نظام بانکی و تنظیم مقررات اعتباردهی از وظایف این بانک است.

داشتن سابقه منفی لزوماً به معنی ممنوعیت همیشگی دریافت وام نیست. بانک هنگام بررسی درخواست تسهیلات، مجموعه‌ای از اطلاعات اعتباری و وضعیت مالی مشتری را در نظر می‌گیرد و تصمیم نهایی می‌تواند به سیاست بانک، نوع تسهیلات، میزان بدهی و وضعیت فعلی اعتبار متقاضی بستگی داشته باشد.

مهم‌ترین اقدام، تسویه بدهی و منظم کردن پرداخت‌های بعدی است. اگر اطلاعات پرونده اشتباه باشد نیز بهتر است به‌جای انتظار برای حذف خودکار، درخواست اصلاح سوابق را از مسیر رسمی پیگیری کنید.

در نتیجه، نمی‌توان گفت هر نوع سابقه بدحسابی در یک تاریخ مشخص و برای همه افراد به‌طور خودکار پاک می‌شود. مدت اثرگذاری سابقه به نوع اطلاعات و مقررات سامانه اعتبارسنجی مربوط بستگی دارد و برای عددهای دقیق باید به مقررات رسمی بانک مرکزی یا شرکت اعتبارسنجی استناد کرد.