ژاله عابر درگذشت؛ نگاهی به زندگی و آثار نوازنده پیشکسوت تار و عود

ژاله عابر، نوازنده و مدرس سازهای تار و عود و از هنرمندان باسابقه موسیقی سنتی ایران، روز جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵ درگذشت. خبر درگذشت این هنرمند ابتدا از سوی منابع مرتبط با خانه موسیقی ایران اعلام شد و خبرگزاری مهر نیز با انتشار این خبر، درگذشت او را به خانواده و جامعه هنری تسلیت گفت.

ژاله عابر در سال ۱۳۳۸ در تهران متولد شد و تحصیلات خود را در هنرستان عالی موسیقی به پایان رساند. او در ادامه مسیر حرفه‌ای خود به شکل تخصصی در زمینه موسیقی ایرانی فعالیت کرد و در کنار نوازندگی، به تدریس ساز نیز پرداخت.

یکی از بخش‌های مهم کارنامه ژاله عابر، آموزش نزد استادان برجسته موسیقی ایرانی بود. او در زمینه تار و سه‌تار از شاگردان علی‌اکبر شهنازی بود و در زمینه عود نزد منصور نریمان آموزش دید؛ دو نام مهم در تاریخ آموزش و نوازندگی موسیقی ایرانی.

این آموزش‌ها زمینه فعالیت حرفه‌ای عابر در چند ساز را فراهم کرد و او در سال‌های فعالیت خود بیشتر به عنوان نوازنده تار و عود شناخته شد. او همچنین در حوزه آموزش این سازها فعالیت داشت و تجربه خود را به هنرجویان منتقل می‌کرد.

ژاله عابر در جریان فعالیت حرفه‌ای خود با مرکز حفظ و اشاعه موسیقی همکاری داشت و در گروه‌های مختلف موسیقی نیز حضور پیدا کرد. از جمله گروه‌هایی که نام او در ارتباط با آنها مطرح شده، گروه فرهنگ و هنر است.

او همچنین به عنوان نوازنده عود در مرکز سرود و زیر نظر محمدعلی کیانی‌نژاد فعالیت داشت. این بخش از فعالیت‌های عابر نشان می‌دهد که کارنامه او تنها به اجرای شخصی محدود نبود و در ساختار حرفه‌ای موسیقی ایران نیز حضور مستمر داشت.

یکی از نکات قابل توجه در کارنامه ژاله عابر، حضور او به عنوان نوازنده در آلبوم «انتظار» با صدای زنده‌یاد محمدرضا شجریان است.

نام عابر همچنین در آلبوم «مهرورزان» با صدای علیرضا افتخاری دیده می‌شود. این آلبوم با آهنگسازی و تنظیم محمدعلی کیانی‌نژاد منتشر شده است.

بنابراین بخشی از میراث هنری ژاله عابر را باید در همکاری‌های او با خوانندگان و آهنگسازان شناخته‌شده موسیقی سنتی ایران جست‌وجو کرد؛ آثاری که نام او را به عنوان نوازنده در خود ثبت کرده‌اند.

ژاله عابر همسر محمدعلی کیانی‌نژاد، آهنگساز، موسیقیدان و نوازنده سرشناس نی، بود. ارتباط حرفه‌ای این زوج با موسیقی ایرانی نیز در بخش‌هایی از فعالیت هنری عابر دیده می‌شود.

عابر در بخشی از فعالیت‌های خود در زمینه نوازندگی عود زیر نظر کیانی‌نژاد نیز فعالیت داشت.

در گزارش‌های رسمی و معتبر منتشرشده درباره درگذشت ژاله عابر، علت فوت او اعلام نشده است. بنابراین نمی‌توان بر اساس مطالب غیررسمی، علت مشخصی برای مرگ این هنرمند اعلام کرد.

خانه موسیقی ایران نیز در پیام خود درگذشت او را به خانواده عابر و جامعه موسیقی تسلیت گفته است.

اهمیت کارنامه ژاله عابر تنها به نام او در چند آلبوم محدود نمی‌شود. او از نسلی از نوازندگان و مدرسان موسیقی ایرانی بود که آموزش مستقیم نزد استادان برجسته و حضور در مراکز و گروه‌های تخصصی موسیقی را تجربه کردند.

فعالیت در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی، همکاری با گروه‌های موسیقی و حضور در آثار خوانندگانی مانند محمدرضا شجریان و علیرضا افتخاری، بخشی از مسیر هنری او را تشکیل می‌دهد.

درگذشت ژاله عابر بار دیگر توجه‌ها را به نسلی از زنان نوازنده موسیقی ایرانی جلب کرده است؛ هنرمندانی که بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای خود را در کنار گروه‌ها، ارکسترها و پروژه‌های موسیقی انجام دادند و نامشان گاهی کمتر از خوانندگان و آهنگسازان شناخته شده است.

ژاله عابر، متولد تهران و دانش‌آموخته هنرستان عالی موسیقی، از نوازندگان و مدرسان باسابقه تار و عود بود. شاگردی نزد علی‌اکبر شهنازی و منصور نریمان، فعالیت در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی و گروه‌های مختلف، و نوازندگی در آثاری مانند «انتظار» محمدرضا شجریان و «مهرورزان» علیرضا افتخاری از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه او محسوب می‌شود.

ژاله عابر روز جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵ درگذشت و جامعه موسیقی ایران یکی از نوازندگان باسابقه خود را از دست داد.