ناهنجاری کشفشده در نزدیکی اهرام ممکن است به کشف یک ورودی باستانی منجر شود.
در دنیای باستانشناسی، تعداد کمی از فناوریها به اندازه رادار نفوذی به زمین یا GPR توانستهاند تحول ایجاد کنند. این روش ژئوفیزیکی با ارسال پالسهای راداری به زیر سطح زمین، تصویری از ساختارهای مدفون ارائه میدهد. فناوریهای مشابه پیشتر به کشف کشتیهای بلند وایکینگها در نروژ، شناسایی تمدنهای گمشده در جنگلهای آمازون و حتی آشکار شدن شهرهای کامل رومی بدون انجام حفاری کمک کردهاند.
این فناوری، بار دیگر در یکی از مشهورترین محوطههای باستانی جهان، یعنی اهرام بزرگ جیزه، به نتایج تازهای دست یافته است. گروهی از پژوهشگران به سرپرستی موتویوکی ساتو از دانشگاه توهوکو با استفاده از رادار نفوذی به زمین و همچنین روش توموگرافی مقاومت الکتریکی یا ERT، بخشی ظاهراً خالی از گورستان غربی جیزه را مورد بررسی قرار دادند. این منطقه بهعنوان محل دفن نخبگان و شخصیتهای برجسته شناخته میشود. بررسیها وجود ساختاری به شکل حرف L را در نزدیکی سطح زمین نشان داد و در زیر آن نیز ناهنجاری دیگری در عمق بیشتر مشاهده شد.
رادار نفوذی به زمین با فرستادن امواج راداری به درون خاک عمل میکند، در حالی که توموگرافی مقاومت الکتریکی میزان مقاومت مواد مدفون در برابر جریان الکتریکی را اندازهگیری میکند. ترکیب این دو فناوری به پژوهشگران اجازه داد بدون حفاری، شکلها و تفاوتهای موجود در زیر شنهای منطقه را مشاهده کنند.
بر اساس مقاله علمی این گروه که در نشریه Archeological Prospection منتشر شد، این ساختار در عمقی حدود دو متر از سطح زمین قرار دارد، طول آن به حدود ده متر میرسد و پس از ساخته شدن، فضای آن با مواد مختلف پر شده است.
در متن مقاله آمده که گورستان غربی جیزه بهعنوان محل دفن اعضای خاندان سلطنتی و مقامهای بلندپایه اهمیت زیادی دارد. پژوهشگران در بررسی اولیه با استفاده از GPR و ERT ناهنجاریای را در بخش شمالی محدوده مورد مطالعه شناسایی کردند. اگرچه محدوده تقریبی این ناهنجاری مشخص شد، اما شکل دقیق و محل واقعی آن همچنان نامشخص باقی ماند.
پایینتر از ساختار L شکل، پژوهشگران ناهنجاری دیگری را در عمقی بین پنج تا ده متر گزارش کردند که مقاومت الکتریکی بسیار بالایی داشت. چنین ویژگیای میتواند چند تفسیر مختلف داشته باشد. در مقاله به دو احتمال اشاره شده است؛ نخست اینکه این بخش از ترکیبی از شن و سنگریزه تشکیل شده باشد و دوم اینکه فضاهای خالی و حفرههای هوایی در آن وجود داشته باشد. گورستان اطراف این ناحیه مملو از آرامگاههای مسطحی که به تدفین افراد بلندمرتبه جیزه تعلق داشتند. این بخش خاص از محوطه در گذشته توجه چندانی به خود جلب نکرده بود، زیرا نشانههای معماری قابل مشاهدهای در سطح زمین نداشت.
پژوهشهای بعدی و منابع علمی مرتبط با میراث فرهنگی، مقاله اخیر را نمونهای از کاربرد تلفیقی GPR و ERT در مصر دانستهاند، اما ناهنجاری کشفشده در گورستان غربی هنوز به یک پرونده حلشده باستانشناسی تبدیل نشده است. بنابراین این ساختار L شکل و ناهنجاری عمیقتر زیر آن دقیقاً چه چیزی میتوانند باشند؟ موتویوکی ساتو در گفتوگو با Live Science توضیح داد که احتمال طبیعی بودن این ساختار بسیار کم است، زیرا شکل آن بیش از حد منظم و دارای گوشههای تیز است.
ساتو و همکارانش در مقاله نوشتند که این ساختار احتمالاً ورودی بخش عمیقتر زیرزمینی بوده است. البته واژه احتمال در اینجا اهمیت زیادی دارد. دادههای اسکن قادر نیستند ماهیت دقیق آنچه در زیر ساختار L شکل قرار گرفته را مشخص کنند و پژوهشگران نیز هرگز ادعا نکردهاند که یک مقبره کشف نمودهاند. آنها تأکید کردند که بر پایه نتایج بررسیها، امکان تعیین جنس موادی که موجب ایجاد این ناهنجاری شدهاند وجود ندارد، اما این بخش میتواند یک سازه باستانی بزرگ در زیر زمین باشد.
در این مقاله بر ضرورت انجام حفاری برای مشخص شدن کاربری و ماهیت این ناهنجاری تأکید شده است. تا زمانی که چنین کاوشی بهطور عمومی انجام نشود، دقیقترین توصیف این ماجرا آن است که یک پدیده غیرعادی در نزدیکی هرم بزرگ جیزه در اسکنهای ژئوفیزیکی مشاهده شده، اما باستانشناسان هنوز نمیدانند این ساختار دقیقاً چیست.
این پژوهش مربوط به گورستان غربی کاملاً جدا از ادعاهای فراگیری است که درباره وجود سازههای عظیم و پنهان در زیر هرم خفرع مطرح شدهاند. زاهی هواس، باستانشناس مصری، در سال ۲۰۲۵ این ادعاها را بهطور علنی رد کرد. در مقابل، مطالعه مبتنی بر GPR و ERT در نزدیکی هرم بزرگ جیزه، پژوهشی واقعی و داوریشده است، اما همچنان بدون نتیجه قطعی باقی مانده و راز آن هنوز حل نشده.
