گزارشهای تازه کاربران ایرانی از دسترسی بدون فیلترشکن به چند ابزار مطرح هوش مصنوعی خبر میدهد. بر اساس بررسیهای منتشرشده، سرویسهایی مانند ChatGPT، Gemini، Grok، Claude و NotebookLM برای شماری از کاربران از طریق اینترنت ثابت و همراه قابل استفاده شدهاند؛ تغییری که میتواند دسترسی روزمره به ابزارهای هوش مصنوعی را آسانتر کند.
این سرویسها پیشتر به دلیل محدودیتهای دسترسی و تحریمهای مرتبط با ارائه خدمات به کاربران ایرانی، معمولاً بدون ابزار تغییر IP در دسترس نبودند. اکنون گزارشها نشان میدهد شرایط اتصال به آنها تغییر کرده است؛ هرچند هنوز نمیتوان گفت این وضعیت برای تمام کاربران و در همه مناطق کشور برقرار شده است.
یکی از نکات مهم درباره این اتفاق، نامشخص بودن سازوکار فنی آن است. هنوز اطلاعات دقیقی منتشر نشده که نشان دهد دسترسی جدید از طریق تغییر در سیاستهای فیلترینگ، اصلاح مسیرهای ارتباطی یا روش دیگری برقرار شده است.
در همین رابطه، احتمال عبور ترافیک برخی سرویسها از مسیر کشور آذربایجان نیز مطرح شده است. چنین احتمالی پیشتر درباره دسترسی مستقیم به چتجیپیتی مطرح بود، اما فعلاً شواهد کافی برای تأیید اینکه ترافیک همه ابزارهای یادشده از همین مسیر منتقل میشود، وجود ندارد.
پیگیریها برای دریافت توضیح از شرکت ارتباطات زیرساخت درباره علت این تغییر و نحوه انتقال ترافیک سرویسهای هوش مصنوعی تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است. بنابراین، در حال حاضر نمیتوان این اتفاق را بهعنوان رفع رسمی و دائمی محدودیت دسترسی به این ابزارها در نظر گرفت.
برای کاربران ایرانی، ادامهدار بودن این وضعیت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دسترسی مستقیم میتواند نیاز به استفاده از فیلترشکن و هزینههای جانبی آن را کاهش دهد و تجربه اتصال به ابزارهای هوش مصنوعی را سادهتر کند. با این حال، تا زمانی که توضیح رسمی منتشر نشود و پایداری اتصال در اپراتورهای مختلف بررسی نشود، بهتر است این اتفاق را یک تغییر گزارششده در وضعیت دسترسی بدانیم، نه رفع قطعی محدودیتها.