تنش میان آمریکا و چین بر سر آینده هوش مصنوعی وارد مرحله تازهای شده است. روزنامه دولتی گلوبال تایمز چین، پیشنهاد اخیر داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، برای کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی را اقدامی با رویکرد جنگ سرد توصیف کرده و مدعی شده است که چنین پیشنهادهایی در نهایت با هدف محدود کردن پیشرفت فناوری چین مطرح میشوند.
آمودی در یادداشتی خواستار آن شده بود که توسعه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی با سرعت کنترلشدهتری ادامه پیدا کند تا کشورها فرصت کافی برای ایجاد سازوکارهای ایمنی و نظارتی داشته باشند. او در عین حال هشدار داده است که اگر چین در توسعه هوش مصنوعی از آمریکا جلو بیفتد، پیامدهای آن میتواند فراتر از رقابت اقتصادی و فناوری باشد.
مدیرعامل Anthropic همچنین از دولت آمریکا خواسته است محدودیتهای صادرات تراشهها و تجهیزات پیشرفته هوش مصنوعی به چین را حفظ و حتی تقویت کند. او علاوه بر این، درباره استفاده شرکتهای چینی از مدلهای آمریکایی برای توسعه مدلهای بومی هشدار داده و خواستار برخورد جدیتر با فرایند موسوم به Distillation شده است.
این بخش از اظهارات آمودی در حالی مطرح میشود که Anthropic پیشتر شرکتهای چینی از جمله DeepSeek، Moonshot AI و MiniMax را به ایجاد هزاران حساب کاربری برای استفاده گسترده از Claude و استخراج قابلیتهای آن متهم کرده بود. این شرکت مدعی است چنین فعالیتهایی با هدف انتقال تواناییهای مدلهای پیشرفته آمریکایی به مدلهای چینی انجام شده است.
در مقابل، چین این رویکرد را تلاش واشنگتن برای حفظ برتری فناوری و جلوگیری از رشد رقبای چینی میداند. وزارت خارجه چین نیز ضمن انتقاد از رویکرد تقابلی، بر همکاری بینالمللی در زمینه هوش مصنوعی تأکید کرده و هشدار داده است که تبدیل رقابت فناوری به رویارویی سیاسی میتواند توسعه و حکمرانی مسئولانه هوش مصنوعی را دشوارتر کند.
این اختلاف در شرایطی شکل گرفته که فاصله میان مدلهای پیشرفته آمریکایی و چینی به یکی از موضوعات اصلی رقابت فناوری دو کشور تبدیل شده است. گزارشهای اخیر نشان میدهد برخی مدلهای چینی در حوزههایی مانند برنامهنویسی و امنیت سایبری توانستهاند به رقبای آمریکایی نزدیک شوند و همین موضوع نگرانی درباره آینده موازنه قدرت در صنعت هوش مصنوعی را افزایش داده است.
از سوی دیگر، موضوع فقط به رقابت تجاری محدود نمانده و حالا پای امنیت ملی و کاربردهای نظامی نیز به این بحث باز شده است. گزارشهای اخیر درباره استفاده از مدلهای هوش مصنوعی در پروژههای حساس و همچنین نگرانی از توانایی عاملهای خودکار برای اجرای حملات سایبری، باعث شده دولتها با حساسیت بیشتری روند توسعه مدلهای قدرتمند را دنبال کنند.
به این ترتیب، رقابت آمریکا و چین بر سر هوش مصنوعی بیش از گذشته به یک رقابت ژئوپلیتیکی و امنیتی تبدیل شده است؛ رقابتی که از تراشه و مراکز داده گرفته تا مدلهای زبانی، امنیت سایبری و حتی استانداردهای جهانی هوش مصنوعی را دربرمیگیرد. اختلاف اخیر میان چین و مدیر Anthropic نیز نشان میدهد بحث درباره سرعت توسعه هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک موضوع فنی نیست و به بخشی از رقابت بزرگتر دو قدرت فناوری جهان تبدیل شده است.
