یک هواپیمای غیرنظامی در ایالت نیومکزیکوی آمریکا با یک کوه برخورد کرد و تمام افراد حاضر در هواپیما جان خود را از دست دادند.
سقوط هواپیما میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از نقص موتور و مشکلات فنی گرفته تا شرایط نامساعد جوی یا اشتباه انسانی. اما حادثهای که برای هواپیمای دو موتوره Beechcraft King Air 90 در ماه مه امسال رخ داد، شرایط متفاوتی داشت. این هواپیما در منطقهای کوهستانی در نیومکزیکو سقوط کرد و تمامی سرنشینان آن کشته شدند. اکنون یک گزارش، ارتش آمریکا را عامل احتمالی این سانحه معرفی کرده است.
سقوط هواپیما همزمان با رزمایش نظامی آمریکا
#بر اساس گزارشی از Wired، ارتش آمریکا در تاریخ ۱۳ مه در محدوده آزمایش موشکی وایت سندز در نیومکزیکو در حال آزمایش نسل جدیدی از سامانههای اخلالگر GPS بود؛ همان روزی که این هواپیما سقوط کرد.
طبق این گزارش، هواپیما کمی پیش از نیمهشب از شهر راسول پرواز کرد تا یک بیمار را منتقل کند. این پرواز شامل کاپیتان کیلان کلارک ۳۰ ساله، کمکخلبان علی کاسارا ۲۳ ساله و دو پرستار بود. این مسیر که معمولاً حدود ۳۰ دقیقه زمان میبرد، اندکی پس از برخاستن با مشکل مواجه شد، زیرا خدمه در جریان فعالیتهای نظامی منطقه، سیگنال GPS خود را از دست دادند.
پروازهای انتقال پزشکی یا تخلیه اضطراری بیماران، از پرخطرترین عملیاتها در هوانوردی غیرنظامی به شمار میروند؛ زیرا معمولاً در مدت زمان کوتاه برنامهریزی میشوند و ممکن است شامل فرود در باندهایی باشند که خلبانان با آنها آشنایی کافی ندارند. با وجود صاف بودن وضعیت هوا، منطقه روستایی، ارتفاعات اطراف و نبود نور ماه باعث شد خدمه دید بصری محدودی برای تشخیص مسیر داشته باشند و شرایط دشوارتر شود.
هشت دقیقه پس از برخاستن، در ساعت ۱۲ نیمهشب روز ۱۴ مه، خلبانان به مرکز کنترل آلبوکرکی اطلاع دادند که سیستم GPS خود را از دست دادهاند. آنها از کنترل ترافیک هوایی درخواست مسیر جایگزین کردند و ابتدا به سمت غرب و سپس به طرف شمال هدایت شدند.
خدمه ابتدا قصد داشتند از روش فرود RNAV استفاده کنند؛ روشی که به اطلاعات GPS وابسته است. اما بعد تصمیم گرفتند درخواست فرود با سیستم فرود ابزاری یا ILS را مطرح کنند. در ساعت ۱۲:۰۵ بامداد، کنترلکننده به آنها اعلام کرد که مسیرهای لازم طی چند دقیقه آینده ارائه خواهد شد.
با این حال، آن شب هواپیماهای دیگری نیز مشکلات مربوط به GPS را گزارش کرده بودند و کنترلکننده همزمان با چندین اختلال مختلف روبهرو بود. تا ساعت ۱۲:۰۸ بامداد، هواپیمای King Air حدود ۱۰ مایل از مسیر تعیینشده برای فرود فاصله گرفته و از محدوده مناسب عبور کرده بود.
در این مرحله، خلبانان درخواست کردند که بهصورت دیداری ادامه مسیر دهند و این درخواست مورد تأیید قرار گرفت. فرود دیداری به شرایطی گفته میشود که خلبان بیشتر بر اساس مشاهده محیط اطراف پرواز میکند و از مسیرها و علائم هدایتشده توسط تجهیزات ناوبری استفاده نمیکند. در مقابل آنها رشتهکوههای کاپیتان قرار داشت که ارتفاع آنها به حدود ۱۰ هزار فوت میرسید.
در نهایت، خلبانان هنگام تلاش برای ادامه پرواز دیداری در تاریکی شب و شرایط تقریباً بدون نور ماه، جهت خود را از دست دادند و هواپیما به دامنه کوه برخورد کرد. هر چهار سرنشین هواپیما در این حادثه جان باختند. هیئت ملی ایمنی حملونقل آمریکا یا NTSB پس از انتشار این گزارش بیانیهای صادر کرد. به گفته این سازمان، هنوز علت احتمالی یا عوامل مؤثر در وقوع این سانحه مشخص نشده است
چگونه اخلالگرهای GPS ممکن است باعث این حادثه شده باشند؟
#بر اساس گزارش منتشرشده، ارتش آمریکا در آن زمان مشغول آزمایش سامانههای جدید اخلالگر GPS بود. چنین تجهیزاتی در جنگ الکترونیک برای از کار انداختن سامانههای ناوبری هواپیماهای دشمن استفاده میشوند. به این معنا که هر وسیلهای در محدوده عملکرد این تجهیزات ممکن است نتواند از GPS استفاده کند.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا یا FAA پیش از این آزمایش هشدار داده بود که در فاصله زمانی ۱۲ تا ۱۸ مه، امکان اختلال در GPS تا شعاع ۴۰۰ مایلی این منطقه وجود دارد. بنابراین هواپیمای King Air 90 و دیگر پروازهای عبوری ممکن بود نتوانند برای مسیریابی از GPS بهره ببرند. با وجود این، منطقه موردنظر یکی از کمجمعیتترین بخشهای آمریکا است و به همین دلیل برای اجرای این آزمایش انتخاب شده بود تا تعداد کمتری از پروازها تحت تأثیر قرار بگیرند.
این گزارش اضافه میکند که ارتش آمریکا در سال گذشته ظاهراً برای دستکم ۱۰ آزمایش مشابه اطلاعیه صادر کرده بود. همچنین برخی رویدادهای اخیر در واشنگتن و غرب تگزاس نیز باعث ایجاد اختلال در پروازها شده بودند.
بر اساس اطلاعات انجمن مالکان هواپیما و خلبانان آمریکا، تعداد موارد اختلال GPS از چهار مورد در سال ۲۰۲۰ به ۴۰ مورد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. البته آمریکا تنها کشوری نیست که پروازهای آن تحت تأثیر چنین اختلالهایی قرار گرفتهاند.
در ماه ژوئیه همین سال، یک هواپیمای باری متعلق به شرکت پاکستانی K2 Airways در جنوب تنگه هرمز و در منطقهای که به دلیل تنشهای میان آمریکا و ایران با اختلال شدید GPS مواجه بود، در اقیانوس سقوط کرد.
