استارتاپ کالیفرنیایی فرند (Friend) بهتازگی از محصول جدید خود با نام فرند ۲.۰ (Friend 2.0) پرده برداشته است؛ یک گردنبند هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی که نهتنها با شما صحبت میکند و مکالماتتان را به خاطر میسپارد، بلکه در نقش یک همراه همیشگی ظاهر میشود.
به گفته سازندگان، این گجت پوشیدنی با هدف مقابله با انزوا و کاهش احساس تنهایی در انسانها طراحی و ساخته شده است.
امروزه میلیونها کاربر در سراسر جهان بهطور روزانه با چتباتهای هوش مصنوعی نظیر چتجیپیتی (ChatGPT)، جمینای (Gemini) و گراک (Grok) سرگرم گفتگو هستند؛ تا جایی که برخی از آنها برای دریافت مشاوره، همدردی و یافتن یک همصحبت، وابستگی عمیقی به این ابزارها پیدا کردهاند. در همین راستا، یک استارتاپ مستقر در کالیفرنیا تصمیم گرفته است تا این تعامل دیجیتال را از چارچوب خشک گوشیهای هوشمند خارج کرده و به یک گردنبند هوشمند منتقل کند. ایده اصلی شرکت این است: همراهی که دور گردن شما آویخته و با شما همکلام میشود، حرفهایتان را به یاد میآورد و در تمام طول روز کنارتان حضور دارد، میتواند مرهمی بر دردهای ناشی از تنهایی باشد.
شرکت فرند برای نخستین بار در سال ۲۰۲۴ این ایده را عملی کرد و اولین مدل گردنبند خود را به عنوان یک گجت پوشیدنی همدم روانه بازار ساخت تا افراد تنها در هر لحظه بتوانند با آن درددل کنند. حالا با معرفی فرند ۲.۰، شاهد مدلی بهمراتب پیشرفتهتر و ارتقایافتهتر از این دستگاه هستیم که علاقهمندان میتوانند آن را با برچسب قیمتی ۲۴۹ دلار، مستقیما از وبسایت رسمی این شرکت خریداری کنند.
گردنبند فرند ۲.۰ چه امکاناتی را در اختیار کاربران قرار میدهد؟
#نسل اول این گجت پوشیدنی، تنها یک شنونده منفعل بود که صحبتهای کاربر را میشنید و صرفا در قالب پیامهای متنی روی صفحه گوشی موبایل به او پاسخ میداد. اما داستان در فرند ۲.۰ کاملا متفاوت است؛ این مدل اکنون به یک بلندگوی داخلی مجهز شده و به گردنبند اجازه میدهد تا محدودیت پیامهای متنی را کنار گذاشته و مستقیما با لحنی طبیعی و بهشکل صوتی با کاربر خود گفتگو کند.
از دیگر ویژگیهای سختافزاری این گجت میتوان به میکروفون داخلی، سیستم بازخورد لمسی (Haptic Feedback)، نورپردازی هوشمند و واکنشگرا، درگاه شارژ USB-C و باتریای با شارژدهی یکروزه اشاره کرد؛ البته لازم به ذکر است که این دستگاه برای راهاندازی و کارکرد اولیه، فعلا به گوشیهای آیفون وابسته است. در قلب تپنده این گردنبند، جدیدترین مدلهای زبانی شرکت اوپنایآی (OpenAI) قرار گرفتهاند. برخلاف دستیارهای صوتی رایج (مانند سیری یا الکسا)، این دستگاه طوری برنامهریزی شده تا هویتی مستقل و ثابت داشته باشد. به گفته سازندگان، هر دستگاه با یک نام، صدا و شخصیت کاملا منحصربهفرد به دست مشتری میرسد و کاربران هیچ دسترسی و اجازهای برای تغییر دستی این ویژگیهای هویتی نخواهند داشت.
شرکت سازنده هدف نهایی خود از چنین طراحی خاصی را، شکلگیری یک پیوند عمیق و رابطهای طولانیمدت میان انسان و این همدم دیجیتالی عنوان کرده است.
در حالت پیشفرض، این گردنبند حافظهای ۳۰ روزه برای ثبت و نگهداری مکالمات شما دارد؛ اما اگر بخواهید این خاطرات و گفتگوها برای همیشه در ذهن هوش مصنوعی ثبت شوند، باید حق اشتراک ماهانهای معادل ۹.۹۹ دلار بپردازید. این استارتاپ در وبسایت رسمی خود تضمین داده است که هرگز با انتشار بهروزرسانیهای نرمافزاری، هویت شکلگرفته این دوست دیجیتالی را پاک نکرده و تغییرات بنیادینی در شخصیت آن ایجاد نخواهد کرد. آنها صراحتا اعلام کردهاند که برای معمای پیچیده احساسات و تفکر در دوستان دیجیتالی، احترام ویژهای قائل هستند.
موجی از نگرانیها؛ ایدهای که منتقدان سرسختی دارد
#با تمام این اوصاف، ایده پناه بردن به یک تکه سختافزار هوشمند برای فرار از تنهایی، بازتابهای بسیار متناقضی در فضای مجازی داشته است. بخش بزرگی از کاربران این گجت را یک محصول پادآرمانشهری (Dystopian) میدانند و اساس نیاز به چنین وسیلهای را زیر سؤال بردهاند؛ تا جایی که بسیاری، اتمسفر پیرامون این محصول را با داستانهای تاریک و هشداردهنده سریال معروف آینه سیاه (Black Mirror) مقایسه میکنند.
در همین رابطه، یکی از کاربران در شبکه اجتماعی ایکس واکنش تندی نشان داد و نوشت:
به نظر میرسد دنیای هولناک آینه سیاه از آنچه فکر میکردیم به ما نزدیکتر است… برای رفع تنهایی، فقط کافی است از خانه بیرون بزنید و کمی با طبیعت و آدمها ارتباط برقرار کنید.
کاربر منتقد دیگری نیز اینگونه اعتراض کرد:
تجارت شما، سوءاستفاده آشکار از عواطف شکننده انسانها و نیاز فطری آنها به توجه و مراقبت است.
در سمت مقابل، آوی شیفمن، بنیانگذار جوان این استارتاپ، نگاه کاملا متفاوتی به ماجرا دارد. او در مصاحبهای اختصاصی با مجله وایرد (Wired) اعتراف کرد که درک میکند چرا محصولی مانند فرند در ذهن عموم مردم تا این حد پادآرمانشهری و شبیه به فیلمهای علمی-تخیلی به نظر میرسد؛ اما او تأکید کرد که تیم طراحی، تمام تلاش خود را به کار بسته تا این گجت را در سادهترین، طبیعیترین و به اصطلاح آنالوگترین شکل ممکن به دست کاربر برساند.
این کارآفرین ۲۴ ساله در ادامه صراحتا اعلام کرد که نباید روی فرند برچسب دستیار هوش مصنوعی یا شریک عاطفی زد. او محصول خود را با عباراتی متفاوت، مانند «نوعی محرم اسرار، یک دوست، یا حتی یک خدای کوچک؛ چیزی که خودم هم دقیقا ماهیتش را نمیدانم» توصیف کرد. طبق رویکرد رسمی شرکت، این گجت پوشیدنی نه برای تنظیم آلارم و کمک در کارهای روزمره، بلکه صرفا برای پر کردن جای خالی یک همصحبت و تزریق حس همراهی در لحظات تنهایی انسانها طراحی شده است.
