فناوری دیکته در سالهای اخیر به لطف پیشرفتهای هوش مصنوعی رشد قابل توجهی داشته و تایپ با صدا را برای کاربران سادهتر کرده است، اما همچنان نیاز به صحبت کردن با صدای بلند، یکی از محدودیتهای اصلی آن بهویژه در محیطهای کاری مشترک محسوب میشود. اکنون این راهکار جدید تلاش دارد این محدودیت را به طور کامل حذف کند و تایپ را تنها به فرایند فکر کردن تبدیل نماید.
استارتآپ Sabi مستقر در پالو آلتو کالیفرنیا در حال توسعه نوعی رابط مغز و رایانه است که به شکل یک کلاه بافتنی هوشمند طراحی شده است و کاربر میتواند با پوشیدن آن، تنها با فکر کردن به کلمات، متن را روی دستگاه متصل مشاهده کند. به گفته مدیرعامل این شرکت، این محصول پوشیدنیترین نمونه از فناوری BCI به حساب میآید و میتواند تجربه تعامل با دستگاههای دیجیتال را متحول کند.
این کلاه به مجموعهای از حسگرهای بسیار کوچک مجهز شده است که تعداد آنها به حدود ۱۰۰ هزار واحد میرسد. هر یک از این حسگرها کوچکتر از یک دانه عدس هستند و از نوع الکتروانسفالوگرافی یا EEG محسوب میشوند. این حسگرها قادر هستند فعالیت الکتریکی مغز را ثبت کنند و دادههایی را فراهم آورند که برای تبدیل سیگنالهای ذهنی به متن کافی هستند.
برخلاف برخی فناوریهای مشابه مانند پروژه نورالینک که توسط ایلان ماسک توسعه داده میشود و نیازمند جراحی و کاشت تراشه در مغز است، محصول Sabi کاملاً غیرتهاجمی است. کاربران بدون نیاز به هرگونه عمل جراحی میتوانند از این کلاه استفاده کنند و همین موضوع یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی آن محسوب میشود.
طبق اعلام این شرکت، فناوری مورد استفاده در این کلاه تنها به تشخیص فرمانهای محدود خلاصه نمیشود و توانایی پردازش گفتار پیوسته را دارد. این ویژگی باعث میشود که کاربران بتوانند جملات کامل و متون طولانی را بدون توقف و با دقت بالاتر تولید کنند، قابلیتی که در بسیاری از سیستمهای EEG سنتی وجود ندارد.
زیرساخت این فناوری شامل حسگرهای زیستی، تراشههای اختصاصی طراحیشده توسط شرکت و یک مدل پیشرفته موسوم به Brain Foundation Model است. این مدل بر اساس یکی از بزرگترین مجموعهدادههای رمزگشایی سیگنالهای عصبی آموزش دیده است تا بتواند الگوهای مشترک میان مغز افراد مختلف را شناسایی کند.
کلاه بافتنی هوشمند برای تایپ بجای کیبورد بر اساس گزارش رسانه Wired، این مجموعهداده شامل حدود ۱۰۰ هزار ساعت اطلاعات ثبتشده از ۱۰۰ داوطلب است. هدف از این حجم گسترده داده، ایجاد درکی عمومی از ارتباط میان سیگنالهای مغزی و فعالیتهای ذهنی است تا سیستم بتواند خروجی یکسانی برای افکار مشابه کاربران مختلف تولید کند.
مسئله حریم خصوصی نیز یکی از دغدغههای اصلی در چنین فناوریهایی به حساب میآید. شرکت Sabi اعلام کرده است که تمامی دادههای کاربران پیش از ارسال به فضای ابری رمزگذاری میشوند و مدل هوش مصنوعی نیز بر پایه دادههای رمزگذاریشده آموزش دیده است. این رویکرد میتواند نگرانیها درباره دسترسی غیرمجاز به اطلاعات ذهنی کاربران را تا حدی کاهش دهد.
کاربردهای این فناوری فراتر از راحتی کاربران عادی است و میتواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی افراد دارای ناتوانیهای حرکتی ایفا کند. این افراد میتوانند بدون نیاز به استفاده از دست یا صدا، با دستگاههای دیجیتال ارتباط برقرار کنند و این موضوع دسترسی آنها را به ابزارهای ارتباطی به طور چشمگیری افزایش میدهد.
برنامهریزی شده است که این کلاه تا پایان سال ۲۰۲۶ وارد بازار شود و نسخهای دیگر به شکل کلاه لبهدار نیز در ادامه عرضه خواهد شد. هنوز اطلاعات دقیقی درباره قیمت یا سایر قابلیتهای این محصول منتشر نشده است، اما این فناوری میتواند آغازگر نسل جدیدی از تعامل مستقیم میان مغز انسان و دستگاههای دیجیتال باشد.
