عینک هوشمند متا با قابلیت تشخیص چهره

شرکت متا برنامه دارد ویژگی تشخیص چهره را به عینک‌های هوشمند خود اضافه کند. این قابلیت که «برچسب نام» نام دارد، امکان شناسایی افراد را از طریق هوش مصنوعی فراهم می‌کند. پیش از این، به دلیل نگرانی‌های امنیتی و اخلاقی، عرضه آن به تعویق افتاده بود.

طبق گزارش تازه نیویورک تایمز، شرکت متا قصد دارد در سال جاری قابلیت تشخیص چهره را به عینک‌های هوشمند خود اضافه کند. این ویژگی که با نام «برچسب نام» (Name Tag) شناخته می‌شود، به کاربران امکان می‌دهد افراد را شناسایی کرده و از طریق دستیار هوش مصنوعی متا، اطلاعات مرتبط با آن‌ها را دریافت کنند.

به نقل از Techcrunch، با این حال، طبق گزارش، برنامه‌های متا ممکن است دستخوش تغییر شود. این غول فناوری از اوایل سال گذشته در حال بررسی چگونگی ارائه این قابلیت است، چرا که با «ریسک‌های امنیتی و حریم خصوصی» همراه است.

یک یادداشت داخلی نشان می‌دهد که در ابتدا قرار بود ویژگی Name Tag پیش از عرضه عمومی، برای شرکت‌کنندگان در یک کنفرانس ویژه افراد کم‌بینا ارائه شود، اما این طرح نهایتاً اجرایی نشد.

در اسناد منتشرشده آمده است: «ما فعالیت خود را در محیط پویایی آغاز خواهیم کرد، جایی که بسیاری از گروه‌های جامعه مدنی که انتظار داریم نقدهایی به ما داشته باشند، منابع خود را بر مسائل دیگری متمرکز خواهند کرد.»

گزارش‌ها همچنین اشاره دارند که متا در سال ۲۰۲۱ قصد داشت فناوری تشخیص چهره را به اولین نسخه عینک‌های هوشمند ری-بن خود اضافه کند، اما به دلیل چالش‌های فنی و نگرانی‌های اخلاقی، این برنامه متوقف شد. نیویورک تایمز گزارش می‌دهد که با نزدیک‌تر شدن دولت پیشین آمریکا به شرکت‌های بزرگ فناوری و پس از موفقیت غیرمنتظره عینک‌های هوشمند متا، برنامه بازگشت این قابلیت دوباره در دستور کار قرار گرفته است.

- چگونه کار می‌کند؟ دوربین رو به بیرون عینک (که همیشه برای عکس/ویدیو هست) چهره افراد را اسکن می‌کند. سپس Meta AI اطلاعات را از دیتابیس متا (یا منابع عمومی) استخراج و به صورت صوتی یا نمایشگر (در مدل‌های Display) ارائه می‌دهد.

- هدف اولیه: کمک به افراد نابینا یا کم‌بینا (ابتدا در کنفرانس نابینایان رونمایی می‌شود) – مثلاً بگوید "این شخص دوست شماست" یا "این فرد در اینستاگرام فعال است".

-اما کاربرد گسترده: کاربران عادی هم می‌توانند از آن برای شناسایی افراد در مهمانی‌ها، کنسرت‌ها یا حتی خیابان استفاده کنند – شبیه به چیزی که در فیلم‌های سایبرپانک می‌بینیم!

متا قبلاً در ۲۰۲۱ این ایده را داشت اما به دلیل مشکلات فنی و اخلاقی کنار گذاشت. حالا با پیشرفت AI و فشار رقبا، دوباره برگشته.

نیویورک تایمز به یک مموی داخلی متا (از می ۲۰۲۵) دسترسی پیدا کرده که می‌گوید:

«ما این ویژگی را در یک محیط سیاسی پویا (dynamic political environment) عرضه می‌کنیم، جایی که بسیاری از گروه‌های مدنی که انتظار داریم به ما حمله کنند، منابع‌شان روی مسائل دیگر متمرکز است.»

به عبارت ساده: متا فکر می‌کند با توجه به حواشی سیاسی آمریکا (انتخابات، ترامپ و غیره)، گروه‌های حقوق حریم خصوصی کمتر واکنش نشان دهند! این جمله باعث خشم گسترده در رسانه‌ها و ردیت شده.

- سازمان‌های حریم خصوصی: EPIC (Electronic Privacy Information Center) فوری نامه‌ای به FTC و ایالت‌ها نوشت و خواستار مسدود کردن این ویژگی شد: «این قابلیت خطر جدی برای حریم خصوصی، امنیت و آزادی‌های مدنی ایجاد می‌کند.»

- رسانه‌ها: The Verge، CNET، Gizmodo و Business Insider آن را "جاسوسی واقعی" نامیدند و گفتند متا دارد از حواشی سیاسی سوءاستفاده می‌کند.

- متا چه می‌گوید؟ سخنگو Erin Logan: «ما همیشه درباره این ویژگی بحث می‌کنیم و برخی محصولات مشابه در بازار وجود دارد. اگر عرضه کنیم، با دقت و فکر پیش می‌رویم.» (یعنی هنوز نهایی نیست، اما برنامه جدی است.)

- در ایران: با توجه به حساسیت‌های حریم خصوصی و فیلترینگ، اگر وارد شود، بحث‌های زیادی دور "جاسوسی متا" و "تشخیص چهره بدون اجازه" راه می‌افتد – مشابه نگرانی‌های گوگل گلاس در گذشته.

- Ray-Ban Meta (مدل اصلی بدون نمایشگر) – احتمالاً اول به این می‌آید (به‌روزرسانی نرم‌افزاری).

- Ray-Ban Meta Display (مدل ۲۰۲۵ با نمایشگر کوچک AR) – اطلاعات را مستقیم روی لنز نشان می‌دهد.

- Oakley Meta – مدل ورزشی هم ممکن است.

- Orion (پروتوتایپ AR پیشرفته متا) – هنوز عمومی نیست، اما فناوری مشابه دارد.

این ویژگی می‌تواند عینک هوشمند را از "گجت باحال" به "ابزار نظارت شخصی" تبدیل کند. تصور کنید در یک جمع، کسی بدون اجازه چهره‌تان را اسکن کند و پروفایل‌تان را ببیند!

از طرفی، برای نابینایان یا کمک به شناسایی دوستان واقعاً مفید است.

متا می‌گوید تمرکز روی "کمک‌رسانی" است، نه جاسوسی گسترده – اما تاریخ فیسبوک نشان می‌دهد حریم خصوصی همیشه چالش‌برانگیز بوده.

عینک هوشمند متا با تشخیص چهره (Name Tag) یکی از جنجالی‌ترین اخبار فناوری ۲۰۲۶ است – ممکن است همین امسال ببینیمش!

شما چه فکر می‌کنید؟ آیا این ویژگی مفید است یا خطرناک؟ دوست دارید در ایران موجود بشه یا نه؟ در کامنت‌ها بگید – شاید بحث داغی راه بیفته! این مقاله رو برای دوستای tech-savvy بفرستید.