شاید بسیاری از مردم ندانند که برگزاری رقابتهای جام جهانی فوتبال به زیرساختهای فناورانه بسیار گسترده و پیچیدهای وابسته است.
از یک سو این موضوع کاملاً منطقی به نظر میرسد؛ چراکه این رویداد جهانی با حضور ۴۸ تیم، برگزاری ۱۰۴ مسابقه در ۱۶ شهر واقع در سه کشور مختلف و حضور حدود هفت میلیون تماشاگر در ورزشگاهها و نزدیک به شش میلیارد بیننده در سراسر جهان برگزار میشود. اما از سوی دیگر، حجم و تنوع فناوریهایی که برای برگزاری این تورنمنت مورد استفاده قرار میگیرند، میتواند بسیاری را شگفتزده کند.
لنوو که بهعنوان شریک رسمی فناوری فیفا فعالیت میکند، بخشی از فناوریهای مورد استفاده خود در جام جهانی را به نمایش گذاشت. نخستین نکتهای که توجه را جلب میکند، مقیاس عظیم جام جهانی است که باعث شده لنوو رویکردی متفاوت از همکاریهایش با سایر رشتههای ورزشی مانند مسابقات فرمول یک و تیم هاکی کارولینای هاریکینز در پیش بگیرد.
کالین مکآیزاک، معاون و مدیرکل فروش تجاری لنوو در آمریکای شمالی، در نشستی با رسانهها توضیح داد که جام جهانی فوتبال بیش از شش میلیارد بیننده دارد و به همین دلیل نگاههای بیشماری به عملکرد این شرکت دوخته شده. او گفت این پروژه از هر نظر با سایر همکاریهای ورزشی تفاوت دارد و حاصل چندین سال برنامهریزی و مشارکت جهانی است. به گفته او، بلافاصله پس از آغاز این همکاری، لنوو روی هفت یا هشت حوزه فناورانه کلیدی تمرکز کرد که موفقیت در آنها برای برگزاری مناسب مسابقات ضروری بود.
یکی از فناوریها FIFA AI Pro است؛ یک دستیار هوشمند برای تحلیل عملکرد
# مکآیزاک توضیح داد که فیفا از زمان آغاز جام جهانی در سال ۱۹۳۰ تاکنون، میلیونها و میلیونها داده و اطلاعات جمعآوری کرده است. لنوو با استفاده از پلتفرم AI Factory خود، یک مدل زبانی ایجاد کرده که قادر است از میان این دادهها، حدود دو هزار نقطه کلیدی را استخراج کند و تنها چند ساعت پس از پایان هر مسابقه، گزارشها، نمودارها و انیمیشنهای دقیقی را در اختیار فیفا و فدراسیونهای عضو آن قرار دهد.
مکآیزاک معتقد است این فناوری در عمل دسترسی به اطلاعات فیفا را همگانیتر میکند و به مربیان امکان میدهد با تکیه بر این دادهها تصمیمهای بهتری در زمین مسابقه بگیرند. او افزود که مربیان اکنون میتوانند با استفاده از اطلاعاتی که لنوو و فیفا از طریق این ابزار هوش مصنوعی در اختیارشان قرار میدهند، حتی در جریان بازی تاکتیکهای خود را تغییر دهند. به گفته او، چنین فناوریهایی ماهیت فوتبال و حتی سایر ورزشها را دگرگون کردهاند و این تحول بسیار هیجانانگیز است.
فناوری لنوو در جام جهانی، سامانه 3D Avatar بود
# مکآیزاک توضیح داد که پیش از آغاز رقابتها، هر ۱۲۴۸ بازیکن حاضر در جام جهانی توسط دوربینهای پیشرفته و در سازههایی ویژه اسکن شدهاند؛ تجهیزاتی که از نظر ظاهری شباهت زیادی به سیستمهایی دارند که برای تبدیل چهره افراد مشهوری مانند کانن اوبراین به شخصیتهای دیجیتالی در بازی Death Stranding مورد استفاده قرار گرفتند. دادههای بهدستآمده از این فرایند به ساخت نمونههای مجازی از بازیکنان منجر شده تا داوران ویدیویی بتوانند صحنههای بازبینی را با در نظر گرفتن ابعاد واقعی و منحصربهفرد هر بازیکن بررسی کنند. این فناوری در کنار حسگرهایی که داخل توپهای فوتبال تعبیه شدهاند، زمان تأخیر در تصمیمگیریها را از ۴۰ ثانیه به تنها پنج ثانیه کاهش داده است.
مکآیزاک در ادامه گفت که این دادهها نهتنها برای بهبود تجربه تماشاگران مورد استفاده قرار میگیرند، بلکه به تصمیمگیریهای داخل زمین، بهویژه در صحنههای آفساید، نیز کمک میکنند. او افزود که چه هواداران معمولی و چه طرفداران حرفهای فوتبال، همگی علاقه زیادی به بحث درباره آفساید دارند. به گفته او، به جای وقفههای سهدقیقهای برای بازبینی صحنهها، اکنون میتوان این روند را سریعتر و کارآمدتر کرد و آواتارهای دیجیتالی در تحقق این هدف نقش مهمی ایفا میکنند.
لنوو تأکید میکند که این فناوریها قرار نیست جایگزین داوران شوند و تنها به آنها در تصمیمگیری کمک میکنند؛ زیرا در نهایت این انسانها هستند که باید دادهها را تفسیر کنند. افزون بر این، شرکت معتقد است دوقلوهای دیجیتالی میتوانند به مسئولان نظارتی کمک کنند تا با وجود تفاوتهای ساختاری میان ۱۶ ورزشگاه میزبان جام جهانی، سطح ثابتی از قضاوت و ارزیابی را حفظ نمایند.
با این حال، شنیدن توضیحات لنوو درباره فناوریهایش یک موضوع است و آگاهی از دیدگاه بازیکنی که تجربه حضور در جام جهانی را داشته، موضوعی کاملاً متفاوت.
به همین دلیل، مکآیزاک در گفتوگویی کوتاه با استیون ویتوریا، فوتبالیست متولد تورنتو که سابقه بازی در چندین باشگاه حرفهای پرتغال و همچنین تیم ملی کانادا را دارد، به بحث درباره این فناوریها پرداخت. ویتوریا که اکنون از فوتبال حرفهای خداحافظی کرده و بهعنوان دستیار سرمربی تیم ملی اندونزی فعالیت میکند، به مکآیزاک گفت که ای کاش چنین فناوریهایی در دوران بازی او نیز وجود داشتند. او اظهار داشت که امروزه حجم عظیمی از دادهها در دسترس قرار دارد و نباید ارزش و اهمیت این اطلاعات را دستکم گرفت.