چرا نباید از فناوری Dolby Atmos استفاده کنید

در این مقاله به این موضوع می‌پردازیم که چرا نباید از فناوری Dolby Atmos استفاده کنید.

Dolby Atmos یک قالب صوتی فراگیر است که نسبت به یک ضبط استریوی معمولی، جزئیاتی بیشتر و افکت‌های صوتی فضایی گسترده‌تری ارائه می‌دهد. وقتی آهنگ‌ها با Dolby Atmos میکس شده باشند، می‌توانید یک تجربه صوتی مبتنی بر آبجکت دریافت کنید که صداها را به شکل فضایی در اطراف شما قرار می‌دهد، از جمله در بالا و پایینِ موقعیت شنیداری‌تان.

ضبط‌هایی که با Dolby Atmos مستر شده‌اند، با وجود اینکه اندازه فایل‌شان نسبتاً پایین می‌ماند، تجربه شنیداری غنی‌ای فراهم می‌کنند و به همین دلیل برای کسانی که در پلتفرم‌هایی مثل Apple Music ،Amazon Music و Tidal موسیقی استریم می‌کنند، گزینه‌ای بسیار جذاب محسوب می‌شوند.

با همه این مزیت‌ها، Dolby Atmos فقط در ظاهر بی‌نقص به نظر می‌رسد. تا وقتی که سرویس‌های استریم موسیقی این امکان را فراهم نکنند که بتوان آهنگ‌ها را هم به صورت بدون افت کیفیت (lossless) و هم به صورت فضایی (spatial) دانلود کرد، این فرمت نخواهد توانست همه پتانسیل خود را به نمایش بگذارد.

اگر تجهیزات صوتی شما توان پشتیبانی از lossless را داشته باشد، یا برعکس، دستگاهی داشته باشید که با Dolby Atmos سازگار نباشد، دانلود ترک‌های سه‌بعدی و فضایی می‌تواند نتیجه‌ای ضعیف‌تر و حتی بدتر از حالت معمول برایتان ایجاد کند.

در ادامه، به سه دلیل مهم درباره اینکه چرا دالبی اتموس همیشه انتخابی ایده‌آل نیست خواهیم پرداخت

نخستین تصور غلط رایج این است که Dolby Atmos یک فرمت صوتی بدون افت کیفیت بوده، یا در کنار یک فرمت lossless کار می‌کند. بخش مهمی از چنین تصور اشتباهی، ناشی از این است که سرویس‌های استریم موسیقی مانند Apple Music ،Amazon Music و Tidal، فناوری Dolby Atmos و lossless را در کنار هم به عنوان تجربه‌های شنیداری ممتاز معرفی و ترک‌های Dolby Atmos را در قالب Dolby Digital Plus که یک فرمت با افت کیفیت (lossy) است، انکد می‌کنند. اگرچه ارائه Dolby Atmos بدون افت کیفیت با انکدینگ Dolby TrueHD امکان‌پذیر است، اما این نسخه با کیفیت CD معمولاً فقط در دیسک‌های Blu-ray یافت می‌شود.

بنابراین، اگر از Dolby Atmos در یک سرویس استریم موسیقی استفاده می‌کنید، در واقع اولویت را به صدای فراگیر و فضایی نسبت به کیفیت lossless داده‌اید. در حالی که این موضوع ممکن است برای برخی قابل قبول باشد، اما هر کسی که از سرویس‌های استریم برای شنیدن موسیقی با کیفیت CD استفاده می‌کند، احتمالاً از این موضوع ناراحت خواهد شد که چرا Dolby Atmos از یک فرمت با افت کیفیت استفاده می‌کند که داده‌های کلیدی صوتی را حذف کرده و در نتیجه، تجربه‌ای با جزئیات کمتر نسبت به فرمت‌های بدون افت کیفیت پیش روی مخاطب می‌دهد.

بخشی از دلیل درک نادرست فرمت Dolby Atmos این است که فایل‌های مستر این فرمت اغلب کیفیت lossless دارند، معمولاً در حد ۲۴ بیت/۴۸ کیلوهرتز. با این حال، مانند این موارد هر فایل مستر دیگری، قبل از رسیدن به دست استریمرها از طریق Apple Music ،Amazon Music یا Tidal، فشرده می‌شوند. این فشرده‌سازی باعث ایجاد یک فایل کوچک‌تر شده که در آن، داده‌ها از دست می‌روند. کاربران Spotify و YouTube Music نیازی به نگرانی در این‌باره ندارند، زیرا هیچ‌کدام از پلتفرم‌های مذکور از Dolby Atmos پشتیبانی نمی‌کنند.

اگر از دستگاه‌ها، هدفون‌ها یا اسپیکرهای ناسازگار استفاده کنید، نتیجه کار کیفیت مطلوبی نخواهد داشت. یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های Dolby Atmos این است که باید به طور ویژه توسط هنرمندان و تهیه‌کنندگان مهندسی شود. همین روند دستی در ساخت Dolby Atmos باعث می‌شود هنرمند یا تهیه‌کننده، صداها را دقیقاً متناسب با فضای شنیداری شما در همان جایی قرار دهد که می‌خواهید بشنوید. به همین دلیل، دالبی اتموس ذاتاً یک تجربه شخصی و اختصاصی به حساب می‌آید. اما در سوی دیگر ماجرا، هر ترک باید به طور دستی در Dolby Atmos میکس شود، و بنابراین قرار نیست هر آهنگ نسخه فضایی داشته باشد.

گرچه محبوبیت Dolby Atmos، مخصوصاً در آهنگ‌ها و آلبوم‌های جدیدتر رو به افزایش است، اما هنوز همه‌گیر نشده. هنوز هم بسیاری از آهنگ‌ها فقط در قالب استریو عرضه می‌شوند و نمی‌توانید مطمئن باشید هر قطعه‌ای که پخش می‌کنید حتماً یک Dolby Atmos mix دارد.

مهم‌تر از آن، همه بلندگوها یا دستگاه‌ها مانند گوشی‌های Google Pixel از Dolby Atmos پشتیبانی نمی‌کنند، بنابراین حتی اگر سرویس استریم موسیقی شما از چنین قابلیتی برخوردار نباشد، شما قادر به بهره‌مندی از مزایای آن نخواهید بود.

همچنین از آن‌جایی که Dolby Atmos از نرم‌افزار Binaural برای ایجاد یک تجربه شنیداری فراگیر استفاده می‌کند، قادر است روی هر هدفون و ایرپاد کار کند؛ یعنی تا زمانی که دستگاهی که به آن متصل است، از چنین فرمتی پشتیبانی کند. با این حال، اسپیکرها داستان متفاوتی دارند. همه مجموعه‌های بلندگو پشتیبانی نمی‌شوند و ترک‌های Dolby Atmos ممکن است در برخی شرایط به حالت استریو برگردند.

شاید با خود بگویید: «ای کاش می‌شد هر دو را با هم داشت»، یعنی هم Dolby Atmos و هم FLAC/ALAC، اما چنین چیزی ممکن نیست. وقتی شک دارید، داشتن هر دو اغلب بهتر از داشتن یکی است. اما مشکل Dolby Atmos همین جاست: شما نمی‌توانید یک ترک را هم در Dolby Atmos و هم در فرمت بدون افت کیفیت دانلود کنید.

چرا که پس از فعال کردن Dolby Atmos در سرویس موسیقی مورد علاقه‌تان، آهنگ‌های دانلود شده شما به Dolby Digital Plus که یک فرمت با افت کیفیت است، ارتقا پیدا می‌کنند. بسته به سرویس استریم و تنظیمات کیفیت صدا، فعال کردن Dolby Atmos می‌تواند منجر به کنار گذاشتن صدای Hi-Res بدون افت کیفیت و انتخاب دانلودهای Dolby Digital Plusِ با افت کیفیت شود.

بهترین مصداق برای این مشکل زمانی است که ترک‌های Dolby Atmos دانلودشده را روی یک دستگاه یا اسپیکر پشتیبانی‌نشده در حالت استریو گوش می‌دهید. در این حالت، آن ضبط‌ها به 256kbps AAC برمی‌گردند که اصلاً به کیفیت lossless نزدیک نیستند. تصور کنید برای یک سرویس استریم موسیقی بدون افت کیفیت پول بیشتری پرداخت کرده‌اید، یک USB-C DAC خریده‌ و هدفون خوب هم تهیه کرده‌اید، اما در نهایت موسیقی را فقط با افت کیفیت دریافت می‌کنید. این اتفاق دقیقاً وقتی رخ می‌دهد که دانلودها را در Dolby Atmos فعال نمایید. اگر حتی کمی برای عدم افت کیفیت صدا اهمیت قائلید، باید دانلودهای Dolby Atmos را خاموش کنید.

در آینده، دوست داریم گزینه‌ای برای کاربران حرفه‌ای ببینیم که امکان دانلود همزمان در فرمت‌های Dolby Atmos و بدون افت کیفیت مانند FLAC یا ALAC را فراهم کند. حتی حاضریم بپذیریم که کیفیتی پخش شود که هنگام اتصال به وای‌فای، دچار افت نشود و هنگام استفاده از اینترنت همراه، از دانلودهای Dolby Atmos استفاده کند. در حال حاضر، سرویس‌های استریم موسیقی هیچ‌کدام از این دو گزینه را ارائه نمی‌دهند. اگر Dolby Atmos را دانلود کنید، هر بار که به موسیقی میکس‌شده برای این فرمت گوش می‌دهید، با کاهش کیفیت روبرو خواهید شد.

برای کاربرانی که اصلاً قصد دانلود یا استریم بدون افت کیفیت را ندارند، یک فرمت فوق‌العاده و بسیار فراگیر است. اما وقتی ترک‌ها را روی سخت‌افزاری پشتیبانی‌نشده پخش می‌کنید، فایل‌های Dolby Atmos معمولاً به 256kbps AAC در حالت استریو برمی‌گردند، و این احتمالاً همان فرمتی است که کاربر معمولی هم در هر صورت از آن استفاده می‌کند. این ویژگی مخصوصاً وقتی مفیدتر می‌شود که دستگاه، هدفون یا اسپیکری داشته باشید که مطمئن هستید از Dolby Atmos پشتیبانی می‌کند. اگر هم صدای فضایی را ترجیح بدهید، Dolby Atmos برایتان حتی جذاب‌تر خواهد بود.

در مقابل، کسانی که برای صدای بدون افت کیفیت ارزش بیشتری قائل‌اند، بهتر است Dolby Atmos را برای همیشه غیرفعال کنند. در واقع وقتی آهنگی را با Dolby Atmos دانلود می‌کنید، یک فرمت فضایی با افت کیفیت را به‌جای یک فرمت استریوی بدون افت وضوح انتخاب کرده‌اید. اگر هم تجهیزات ناسازگار را وصل کنید، فایل‌های دانلودشده‌ شما به صورت استریو با کاهش کیفیت پخش می‌شوند که در این وضعیت، بدترین حالت ممکن رخ داده است.