پژوهشگران چینی به روشی تازه برای خنکسازی دست یافتهاند که میتواند در عرض چند ثانیه دما را بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد کاهش دهد. این راهکار که بر آب و نمک کار میکند، پتانسیل کافی برای پایین آوردن چشمگیر مصرف برق دیتاسنترها و مراکز پردازش هوش مصنوعی را از خود نشان داده است.
بهگفته محققان بازده این روش روی کاغذ به حدود ۸۰ درصد میرسد که بهمراتب بالاتر از بسیاری از مبردهای رایج امروزی است. این موضوع بهویژه برای دیتاسنترها اهمیت دارد، چراکه سیستمهای سرمایشی نزدیک به ۴۰ درصد مصرف برق دیتاسنترها را به خود اختصاص میدهند.
استفاده از آب و نمک تحت فشار برای خنکسازی سرور
# به نقل از Tom's Hardware، محققان آکادمی علوم چین در پژوهشی که در نشریه Nature منتشر شده، نشان دادهاند ترکیب آب با نمک «آمونیوم تیوسیانات» در فشار بالا، میتواند پس از آزادسازی ناگهانی باعث افت شدید دما شود. طبق نتایج آزمایشها این روش در دمای اتاق کاهش حدود ۳۰ درجهای و در محیطهای گرمتر حتی افتی تا ۵۰ درجه سانتیگراد را ثبت کرده است.
ایده اصلی این سیستم بر پایه یک رفتار فیزیکی ساده اما کمتر استفادهشده شکل گرفته است. پژوهشگران این فرآیند را به اسفنج خیس تشبیه میکنند؛ آب نقش اسفنج را دارد و نمک مانند مایعی است که در آن جذب شده است. زمانی که به این محلول فشار وارد میشود، گرما آزاد میشود، اما با کاهش ناگهانی فشار، نمک دوباره محلول را جذب کرده و همزمان گرمای محیط اطراف را میبلعد. نتیجه آن افت سریع و محسوس دماست.
از نظر فنی آمونیوم تیوسیانات برخلاف بسیاری از مواد شیمیایی، خورندگی بالایی برای فلزات رایج ندارد و میتواند بدون نیاز به لولههای خاص استفاده شود. با این حال مسیر تجاریسازی آن بدون چالش نیست. این روش همچنان به انرژی الکتریکی برای فشردهسازی نیاز دارد، کار با نمک مورد استفاده میتواند باعث سوزش و تحریک پوستی شود و خاصیت جذب رطوبت آن نیز ممکن است پایداری بلندمدت سیستم را تحت تأثیر قرار دهد.
با وجود این محدودیتها، پژوهشگران معتقدند این فناوری میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی دیتاسنترها ایفا کند؛ مسئلهای که همزمان با رشد شتابان هوش مصنوعی، به یکی از دغدغههای اصلی شرکتهای فناوری تبدیل شده است. حتی کشوری مانند چین که از نظر تولید برق با کمبود جدی روبهرو نیست، این دستاورد را یک مزیت رقابتی بالقوه در رقابت جهانی هوش مصنوعی میداند.