شروع مجدد اغتشاشات در کشور بار دیگر فرصت خوبی بود برای مشخصشدن نقش مخرب شبکههای اجتماعی و پیامرسانهای خارجی که بارها و بارها از سوی بسیاری از کارشناسان مطرح شده بود.
تلگرام، واتساپ، اینستاگرام، ایکس و همانند آنها نشان دادند که همچنان پایگاهی برای تبلیغات ضد جمهوری اسلامی ایران هستند و در ادامه نیز میتوانند همچنان چنین نقشی را ایفا کنند.
براساس مطالعات بینالمللی بسیاری از کشورهای جهان محدودیتهای اینترنتی خود را در سالهای اخیر افزایش دادهاند و حتی دستکم ۵کشور بیش از یک قانون جدید برای حفاظت از دادهها و شهروندان خود معرفی کردهاند؛ محدودیتهایی که عمدتا براساس موقعیت شغلی (کارمندان دولتی و فدرال) و وضعیت جامعه (بحبوحه تنشهای داخلی) اعمال میشوند.
در این میان شبکههای اجتماعی و پیامرسانها در بسیاری از کشورهای جهان ملزم به رعایت قوانین داخلی هستند و نباید از آن تخطی داشته باشند. در آمریکا بهدلیل اینکه مبدا بسیاری از آنهاست، قوانین کمتر سختگیرانه هستند، اما در اروپا این موضوع دقیقا عکس است و قوانین ویژهای برای محدود کردن آنها گذاشته شده است. طی سالهای اخیر، شرکتهای متا (شرکت مادر فیسبوک، اینستاگرام و واتساپ) و ایکس بارها در اروپا جریمه شدهاند؛ اما در مورد تلگرام یک اتفاق ویژه رخ داد و پاول دوروف، مالک این پلتفرم در فرانسه دستگیر و راهی زندان شد.
واتساپ هم بیکار نبود
#در اغتشاشات ایران همواره شاهد حضور پررنگ اغتشاشگران در پلتفرمهایی چون فیسبوک، تلگرام و اینستارام بودهایم، اما بهنظر میرسد که واتساپ هم اخیرا به جمع آنها پیوسته است. خبرگزاری فارس در گزارشی که چند روز پیش منتشر کرد، به نکته بسیار مهمی اشاره داشت: همزمان با آغاز اعتراضات و اغتشاشات در برخی شهرها، واتساپ نیز در کنار تلگرام با تبلیغ و توصیه عضویت در کانالهای جهتدار، نقش تحریککننده و آشوبمحور پیدا کرده است.
همزمان با آغاز برخی اعتراضات و اغتشاشات در تعدادی از شهرهای کشور، پیامرسان واتساپ در بخش «بهروزرسانیها» (Updates) و ذیل عنوان کانالها، پیشنهاد عضویت در کانالهای معاند از جمله ایران اینترنشنال و بیبیسی فارسی را میدهد. رسانههایی که سالهاست سابقه آشکار در فضاسازی علیه جمهوری اسلامی ایران و همراهی با جریانهای ضدایرانی دارند. در روزهای گذشته نیز همزمان با شکلگیری این اغتشاشات، پیامرسان تلگرام با انتشار ویدئو، تصاویر و محتوای جهتدار در قالب تبلیغات در کانالهای فارسیزبان، به بازنشر و برجستهسازی محتوای آشوبمحور پرداخته است؛ این درحالی است که تلگرام در اسناد و سیاستهای رسمی خود، انتشار یا تبلیغ محتوای نفرتپراکن، خشونتزا، آشوبمحور یا سوءاستفادهکننده از بحرانهای اجتماعی را بهصراحت ممنوع اعلام کرده است.
پیامرسانهای داخلی کجای ماجرا هستند؟
#چندین پیامرسان وشبکه اجتماعی ایرانی هم این روزها ارتباطشان با مخاطبان قطع شده است. بهنظر میرسد، تقویت این پیامرسانها و بها دادن به آنها در روزهای پس از اغتشاشات باید در دستور کار مسئولان قرار بگیرد.
شبکههای اجتماعی و پیامرسانهای ایرانی میتوانند پاسخگوی نیازهای داخلی باشند؛ همانگونه که در ایام جنگ ۱۲روزه توانستند امتحان خود را بهخوبی پس دهند.
