یک اینفلوئنسر حوزه سلامت با انتشار ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی مدعی شده است که حدود ۲۵۰ روز از ظرفی قدیمی به نام «Revigator» آب نوشیده؛ وسیله‌ای که در دهه ۱۹۲۰ برای تولید آب رادیواکتیو و تبلیغ خواص درمانی آن فروخته می‌شد. مت روئسکه (Matt Roeske)، فعال حوزه سلامت جایگزین، ادعا می‌کند این آب فوایدی برای بدن دارد؛ اما شواهد علمی چنین ادعاهایی را تأیید نمی‌کنند و بررسی‌های آزمایشگاهی درباره این ظرف هشداردهنده‌اند.
Revigator دقیقاً چیست؟ این ظرف سرامیکی در اوایل قرن بیستم به بازار آمد و در لایه داخلی آن موادی حاوی سنگ معدن اورانیوم وجود داشت. سازندگان ادعا می‌کردند آب با قرار گرفتن در ظرف، خاصیت رادیواکتیو پیدا می‌کند و می‌تواند برای سلامتی مفید باشد. خریداران حتی تشویق می‌شدند هر روز چندین لیوان از این آب بنوشند؛ تصوری که با دانش امروز درباره آثار پرتوها و مواد سمی بر بدن سازگار نیست.
بررسی مشترک پژوهشگران دانشگاه Mount St. Mary's و مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) نشان داد که خطر این ظرف فقط به رادیواکتیویته محدود نمی‌شود. مواد موجود در جداره می‌توانند ترکیباتی از جمله آرسنیک، سرب، اورانیوم و وانادیوم را وارد آب کنند. در نمونه‌های آزمایش‌شده، غلظت برخی از این عناصر از حدود توصیه‌شده برای آب آشامیدنی فراتر رفته بود؛ در نتیجه، نوشیدن آب نگهداری‌شده در چنین ظرفی می‌تواند فرد را در معرض مواد سمی قرار دهد.
مشکل دیگر، ادعای استفاده از آب رادیواکتیو برای درمان یا پیشگیری از بیماری‌هاست. هیچ مدرک معتبر پزشکی نشان نمی‌دهد نوشیدن آب حاوی مواد رادیواکتیو بتواند سموم واکسن‌ها را از بدن خارج کند یا حساسیت به میدان‌های الکترومغناطیسی را درمان کند. در مقابل، قرار گرفتن در معرض برخی مواد رادیواکتیو، بسته به نوع ماده و مقدار و مدت تماس، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان و آسیب‌های دیگر را افزایش دهد.
تاریخ هم نمونه‌ای تکان‌دهنده از پیامدهای این باورها دارد. Eben Byers، صنعتگر و ورزشکار آمریکایی، در دهه ۱۹۳۰ پس از مصرف گسترده نوشیدنی رادیواکتیو Radithor به آسیب‌های شدید استخوانی دچار شد و در ۵۱ سالگی درگذشت. ماجرای او به یکی از نمونه‌های مشهور خطر درمان‌های شبه‌علمی مبتنی بر رادیواکتیویته تبدیل شد. البته Radithor محصولی متفاوت از Revigator بود، اما هر دو به این باور نادرست تکیه داشتند که رادیواکتیویته برای بدن مفید است.
با وجود انتشار ویدئوی اینفلوئنسر، ادعای نوشیدن آب از این ظرف به مدت ۲۵۰ روز به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که او واقعاً در تمام این مدت چنین کاری کرده یا چه میزان ماده رادیواکتیو و سمی دریافت کرده است. بدون آزمایش معتبر از آب و ارزیابی پزشکی، نمی‌توان میزان مواجهه او را مشخص کرد. نکته روشن این است که رادیواکتیو بودن یک ماده نشانه خاصیت درمانی آن نیست و نباید برای آزمایش چنین ادعاهایی سلامت خود را به خطر انداخت.
منبع:
- Futurism: جزئیات ویدئو و ادعاهای اینفلوئنسر — گزارش درباره ویدئو و تاریخچه ظرف.
