ویکیپدیا در پی ادعاهای مربوط به حمله DDoS و تغییر احتمالی محتوای بایگانیشده، سرویس Archive.today را بار دیگر در فهرست سیاه قرار داد. این تصمیم به حذف بیش از ۶۹۵۰۰۰ لینک از مقالات این دانشنامه آنلاین منجر خواهد شد. همزمان، بحثها درباره اعتبار آرشیوهای وب و شفافیت مالکیت این سرویس شدت گرفته است.
ویکیپدیا پس از یک حمله ادعایی «انکار سرویس توزیعشده» (DDoS)، وبسایت Archive.today را بار دیگر در فهرست سیاه خود قرار داد؛ تصمیمی که به حذف گسترده لینکهای این سرویس بایگانی وب از مقالات این دانشنامه آنلاین منجر خواهد شد.
به گفته ویراستاران، بیش از ۶۹۵۰۰۰ بار در سراسر ویکیپدیا به Archive.today لینک داده شده است؛ سرویسی که با دامنههای دیگری مانند archive.is و archive.ph نیز فعالیت میکند. این پلتفرم عمدتاً برای دسترسی به محتوایی به کار میرود که در حالت عادی پشت دیوار پرداخت قرار دارد و همین موضوع آن را به منبعی پرکاربرد برای استناد در مقالات ویکیپدیا تبدیل کرده است.
به نقل از Techcrunch، با این حال، طبق مباحث مطرحشده در صفحه گفتوگوی ویکیپدیا درباره این موضوع، «اجماع عمومی بر آن است که Archive.today فوراً منسوخ اعلام شده، در اسرع وقت به فهرست سیاه هرزنامه افزوده شود و تمامی پیوندهای آن بدون تأخیر حذف گردد.» رسانه فناوری Ars Technica نخستین بار این تصمیم را گزارش کرد.
سابقه حضور در فهرست سیاه
#بر اساس توضیحات منتشرشده، Archive.today پیشتر در سال ۲۰۱۳ نیز در فهرست سیاه ویکیپدیا قرار گرفته بود و تنها در سال ۲۰۱۶ (۱۳۹۵) از این فهرست خارج شد. اکنون اما شرایطی تازه موجب بازگشت این محدودیت شده است.
در صفحه بحث ویکیپدیا تصریح شده است: «ویکیپدیا نباید کاربران خود را به وبسایتی هدایت کند که رایانههای آنان را برای اجرای حمله DDoS مورد سوءاستفاده قرار داده است.» افزون بر این، ادعا شده شواهدی وجود دارد که نشان میدهد اپراتورهای Archive.today در برخی موارد محتوای صفحات بایگانیشده را تغییر دادهاند؛ مسئلهای که میتواند اعتبار این آرشیو را زیر سؤال ببرد.
به گفته ویراستاران، بیش از ۶۹۵۰۰۰ بار در سراسر ویکیپدیا به Archive.today لینک داده شده است؛ سرویسی که با دامنههای دیگری مانند archive.is و archive.ph نیز فعالیت میکند. ادعای حمله DDoS علیه یک وبلاگنویس
#حمله مورد اشاره، ظاهراً وبلاگنویسی به نام Johnny Patokal را هدف قرار داده است. او اعلام کرده که از ۱۱ ژانویه، کاربرانی که صفحه CAPTCHA سایت Archive.today را بارگذاری میکردند، ناخواسته کدی جاوااسکریپت را اجرا میکردند که درخواستهای جستوجو را به وبلاگ او با نام Gyrovague ارسال میکرد. به گفته پاتوکال، این اقدام میتوانسته با هدف افزایش ترافیک مصنوعی و بالا بردن هزینههای میزبانی او صورت گرفته باشد.
پاتوکال پیشتر در سال ۲۰۲۳ یادداشتی تحلیلی درباره Archive.today منتشر کرده و مالکیت این سرویس را «مبهم» توصیف کرده بود. او اگرچه نتوانست مالک مشخصی را شناسایی کند، اما احتمال داد این وبسایت حاصل تلاش یک فرد با مهارت فنی بالا و دسترسی به زیرساختهای اروپایی باشد.
به گفته این وبلاگنویس، مدیر Archive.today اخیراً از او خواسته است که یادداشت مذکور را برای مدت دو تا سه ماه حذف کند. بر اساس ایمیلهای منتشرشده از سوی پاتوکال، مدیر سایت در دفاع از خود مدعی شده که رسانههای جریان اصلی با انتخاب گزینشی بخشهایی از این مطلب، روایتهایی متفاوت و گاه نادرست ساختهاند و سپس با استناد متقابل به یکدیگر، تصویری تحریفشده به مخاطبان ارائه دادهاند.
پاتوکال همچنین ادعا کرده است که پس از امتناع از حذف یادداشت، با مجموعهای از «تهدیدهای فزاینده» از سوی مدیر سایت مواجه شده است.
تردید درباره اعتبار آرشیو
#یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده از سوی ویراستاران ویکیپدیا، انتشار تصاویری از صفحات بایگانیشده در Archive.today است که به نظر میرسد برای درج نام پاتوکال دستکاری شدهاند. چنین اقدامی، در صورت صحت، میتواند جایگاه این سرویس را بهعنوان یک مرجع بایگانی قابل اعتماد مخدوش کند.
بر همین اساس، دستورالعمل جدید ویکیپدیا از ویراستاران میخواهد تمامی لینکهای مربوط به Archive.today و دامنههای وابسته را حذف کرده و آنها را با پیوند به منبع اصلی یا سرویسهای جایگزین، از جمله Wayback Machine، جایگزین کنند.
واکنش مدیر Archive.today
#در وبلاگی که از طریق سایت Archive.today در دسترس قرار گرفته، مالک ظاهری این سرویس اعلام کرده است که ارزش این پلتفرم برای ویکیپدیا نه به دلیل عبور از دیوارهای پرداخت، بلکه بهواسطه «توانایی حل مسائل مرتبط با حق نشر» بوده است. او همچنین مدعی شده که شرایط «بسیار خوب» پیش رفته و از کاهش شدت حملات DDoS خبر داده است.
مدیر سایت در بخشی از اظهارات خود با لحنی انتقادی خطاب به رسانهها گفته است: «چرا پیشتر درباره چنین رویدادهایی گزارش ندادید؟ انتظار ندارم مطلب مثبتی منتشر کنید، اما موضوعات پرحاشیه کم نبود. آیا کسی نبود که شما را به پوشش این مسائل تشویق کند؟»
با توجه به تصمیم اخیر ویکیپدیا، به نظر میرسد جایگاه Archive.today بهعنوان یکی از منابع پرکاربرد برای استناد، با چالشی جدی مواجه شده و آینده حضور آن در بزرگترین دانشنامه آنلاین جهان در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
