گوگل در یکی از مهم‌ترین پرونده‌های حقوقی مرتبط با جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، موفق شد شکایت دو شرکت بزرگ را از مرحله ابتدایی خارج کند. یک قاضی فدرال در آمریکا روز ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ پرونده‌های Chegg و Penske Media علیه گوگل را که به استفاده از محتوای وب در قابلیت AI Overviews مربوط می‌شدند، رد کرد.
Chegg و Penske Media که مالک رسانه‌هایی مانند Rolling Stone و Variety هستند، گوگل را متهم کرده بودند که از قدرت خود در بازار جست‌وجوی اینترنتی استفاده می‌کند تا ناشران را وادار به در اختیار گذاشتن محتوای خود برای قابلیت‌های هوش مصنوعی کند. استدلال آنها این بود که اگر سایتی بخواهد در نتایج جست‌وجوی گوگل باقی بماند، عملاً باید اجازه دهد محتوایش برای تولید پاسخ‌های هوش مصنوعی نیز استفاده شود.
مشکل اصلی از نگاه این ناشران، کاهش ترافیک سایت‌ها بود. AI Overviews می‌تواند پاسخ تولیدشده توسط هوش مصنوعی را مستقیماً بالای نتایج جست‌وجو نمایش دهد و در برخی جست‌وجوها کاربر ممکن است بدون ورود به سایت منبع، پاسخ موردنظرش را دریافت کند. Chegg و Penske Media ادعا کردند این تغییر مدل جست‌وجو باعث کاهش بازدید و در نتیجه آسیب به درآمد آنها شده است.
اما قاضی Amit Mehta در دادگاه منطقه‌ای واشنگتن دی‌سی استدلال اصلی شاکیان را برای تشکیل یک پرونده ضدانحصاری کافی ندانست. به نوشته دادگاه، ناشران صرفاً انتظار داشته‌اند که گوگل در ازای در دسترس بودن رایگان محتوایشان، برای آنها ترافیک ایجاد کند؛ اما چنین انتظاری به‌تنهایی یک توافق حقوقی محسوب نمی‌شود.
این بخش از رأی اهمیت زیادی دارد، زیرا گوگل از مدت‌ها قبل محتوای عمومی وب را برای فهرست کردن در موتور جست‌وجو می‌خزد. قاضی استدلال کرده است که این رابطه معمول میان موتور جست‌وجو و سایت‌های وب، به خودی خود به معنای وجود قراردادی نیست که گوگل را ملزم کند همیشه ترافیک مشخصی را به ناشر بازگرداند.
با این حال، رأی دادگاه به معنای بی‌اهمیت بودن نگرانی ناشران نیست. قاضی Mehta صراحتاً به آسیب‌های اقتصادی احتمالی ناشی از تغییرات جست‌وجو و استفاده مجدد از محتوای ناشران اشاره کرده است. اما از نگاه دادگاه، قانون ضدانحصار ابزار مناسبی برای حل هر نوع آسیب اقتصادی ناشی از نوآوری فناوری نیست و اگر قرار باشد قواعد جدیدی برای استفاده از محتوای وب در سیستم‌های هوش مصنوعی ایجاد شود، این موضوع می‌تواند نیازمند تصمیم قانون‌گذاران باشد.
این پرونده برای آینده وب اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا مدل سنتی اینترنت تا حد زیادی بر این فرض بنا شده بود که موتورهای جست‌وجو محتوای سایت‌ها را نمایش می‌دهند و بخشی از کاربران را به همان سایت‌ها می‌فرستند. اما با گسترش AI Overviews و سایر قابلیت‌های پاسخ‌گویی مستقیم، بخشی از اطلاعات ممکن است بدون کلیک روی لینک اصلی در اختیار کاربر قرار گیرد. همین تغییر، نگرانی درباره آینده درآمد رسانه‌ها و سایت‌های مستقل را افزایش داده است.
در همین روزها، گزارش دیگری نشان داده است که گوگل در حال آزمایش برنامه‌ای برای پرداخت به برخی ناشران بابت مشارکت محتوای آنها در قابلیت‌هایی مانند AI Overviews، AI Mode و Gemini است. طبق گزارش The Information که The Verge نیز آن را پوشش داده، این برنامه آزمایشی حدود ۱۰۰ ناشر را دربرمی‌گیرد؛ هرچند مشخص نیست این طرح در نهایت به یک مدل گسترده و دائمی تبدیل خواهد شد یا خیر.
از سوی دیگر، این رأی به معنی پایان تمام چالش‌های حقوقی گوگل در حوزه هوش مصنوعی و جست‌وجو نیست. گوگل همچنان در آمریکا و کشورهای دیگر با پرونده‌ها و بررسی‌های مرتبط با قدرت خود در بازار جست‌وجو و تأثیر AI بر ناشران روبه‌رو است. حتی وزارت دادگستری آمریکا در پرونده‌ای جداگانه درباره انحصار گوگل در بازار تبلیغات آنلاین، در سپتامبر ۲۰۲۶ موفق به دریافت مجموعه‌ای از اقدامات اصلاحی علیه این شرکت شد.
در نتیجه، رأی اخیر بیشتر از آنکه اختلاف میان گوگل و ناشران را تمام کند، یک مرز حقوقی مهم را مشخص کرده است: کاهش ترافیک سایت‌ها و استفاده از محتوای عمومی وب، بدون اثبات یک توافق یا رفتار ضدانحصاری مشخص، برای ادامه چنین پرونده‌ای کافی تشخیص داده نشده است. با رشد سریع جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، احتمالاً اختلاف بر سر اینکه چه کسی مالک ارزش اقتصادی محتوای وب است و چه کسی باید بابت استفاده از آن پول بپردازد، همچنان ادامه خواهد داشت.
