یزد از همین حالا خودش را برای پاییزی متفاوت آماده میکند؛ نه به این معنا که وقوع سیلاب قطعی شده، بلکه هشدارهای هواشناسی درباره احتمال تأثیر پدیده «النینو» باعث شده دستگاههای اجرایی استان پیش از شروع بارشهای جدی، سراغ نقاط آسیبپذیر و تجهیزات مدیریت بحران بروند.
مدیرکل مدیریت بحران استان یزد اعلام کرده است که با توجه به هشدارهای هواشناسی درباره احتمال وقوع النینو، دستگاهها و نهادهای استان باید برای مدیریت سیلاب و پیامدهای احتمالی این پدیده در آمادگی کامل باشند. به گفته احسان بالاکتفی، آمادهباش دستگاهها و فرمانداران برای مواجهه با این شرایط حدود سه ماه پیش ابلاغ شده است.
موضوع فقط به تشکیل جلسه و صدور هشدار محدود نمانده است. در شهرستانهای مختلف یزد جلسات ستاد پیشگیری و مدیریت بحران با ریاست فرمانداران برگزار شده و وضعیت نقاطی که در بارندگیهای گذشته دچار مشکل شدهاند، دوباره مورد بررسی قرار گرفته است. طبق اعلام مدیریت بحران استان، بخشی از نواقص و مشکلات ناشی از سیلابهای گذشته نیز برطرف شده است.
در روزهای اخیر همچنین تیمهای پایش و ارزیابی در استان فعال شدهاند و بررسی بندهای خاکی و سیلبندهای حفاظتی در نقاط مختلف یزد در دستور کار قرار گرفته است. نقاط حادثهخیز نیز با همکاری فرمانداریها در حال شناسایی و اصلاح هستند تا اگر بارشهای شدید رخ داد، مشکلات شناختهشده دوباره به حادثه تبدیل نشوند.
شهرداریها، شرکت آب منطقهای، فرمانداریها، منابع طبیعی و دیگر دستگاههای مرتبط نیز هر کدام بخشی از این آمادگی را بر عهده گرفتهاند. تأکید مدیریت بحران این است که اقدامات پیشگیرانه باید قبل از رسیدن بارشهای سنگین انجام شود، نه زمانی که آب وارد معابر و مناطق مسکونی شده است.
النینو چرا برای یزد مهم شده است؟
# النینو یک پدیده اقلیمی در اقیانوس آرام است که با تغییر دمای سطح آب اقیانوس میتواند الگوهای آبوهوایی مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، وجود النینو بهتنهایی به معنای آن نیست که در یک منطقه مشخص حتماً سیل یا بارندگی شدید رخ خواهد داد. شدت و محل اثرگذاری آن به مجموعهای از عوامل جوی بستگی دارد. ایرنا نیز در گزارش خود همین پدیده را عامل مورد توجه مدیریت بحران یزد برای برنامهریزی فصل پیش رو عنوان کرده است.
اهمیت موضوع برای یزد بیشتر از آن جهت است که بارشهای شدید در مدت کوتاه میتواند در مناطق خشک و نیمهخشک پیامدهای متفاوتی داشته باشد. در چنین شرایطی، آماده بودن مسیرهای دفع آب، سیلبندها، بندهای خاکی و تجهیزات امدادی اهمیت زیادی پیدا میکند.
یزد دقیقاً برای چه چیزی آماده میشود؟
# آنچه فعلاً از سوی مسئولان اعلام شده، آمادهباش و پیشگیری است، نه اعلام وقوع یک سیلاب قطعی. دستگاههای اجرایی قرار است نقاط پرخطر را بررسی کنند، نواقص باقیمانده از حوادث قبلی را برطرف کنند و تجهیزات و نیروهای مورد نیاز را در وضعیت آماده نگه دارند.
| اقدام | وضعیت اعلامشده |
| آمادهباش دستگاههای اجرایی | ابلاغ شده |
| برگزاری جلسات مدیریت بحران | در شهرستانها در حال انجام |
| بررسی نقاط آسیبپذیر | در دستور کار |
| بررسی سیلبندها و بندهای خاکی | آغاز شده |
| رفع نواقص ناشی از سیلابهای گذشته | بخشی از مشکلات برطرف شده است |
| هماهنگی دستگاههای مسئول | در حال انجام |
در واقع، پیام مسئولان یزد بیشتر از آنکه «منتظر سیل باشید» باشد، این است که اگر بارشهای سنگین رخ داد، استان نباید غافلگیر شود. این تفاوت مهم است؛ چرا که هنوز نمیتوان بر اساس هشدار مربوط به النینو، زمان یا شدت مشخصی برای بارش و سیلاب در یزد تعیین کرد.
برای شهروندان نیز مهمترین بخش ماجرا دنبال کردن هشدارهای رسمی هواشناسی و مدیریت بحران در زمان وقوع سامانههای بارشی است. تجربه بارشهای شدید گذشته نشان داده است که در چنین شرایطی، نقاطی که در حالت عادی مشکل خاصی ندارند نیز ممکن است در مدت کوتاهی با آبگرفتگی یا روانآب مواجه شوند.
فعلاً یزد در مرحله آمادهسازی قرار دارد؛ سیلابی اعلام نشده، اما مسئولان نمیخواهند برای مقابله با آن تا لحظه وقوع حادثه صبر کنند.