ونزوئلا روز چهارشنبه شاهد وقوع دو زمینلرزه پیاپی و بسیار قدرتمند بود که خسارتهای گستردهای به بار آورد و باعث فروریختن چندین ساختمان شد.
شدت این دو زمینلرزه به ترتیب ۷.۱ و ۷.۵ ریشتر اعلام شده و از آنها بهعنوان نیرومندترین زلزلههای یک قرن اخیر این کشور یاد میشود. با این حال، برخی کاربران در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کردند که پیش از احساس لرزشها، از سوی گوگل هشدار دریافت کرده بودند.
یکی از کاربران ایکس تصویری از اعلان دریافتی خود را منتشر کرد که در آن گوگل درباره وقوع یک زمینلرزه هشدار داده بود. در این پیام ذکر شده بود که زلزلهای به بزرگی تقریبی ۶.۲ ریشتر در فاصله حدود ۲۱۲.۳ مایل، معادل ۳۴۱ کیلومتر، شناسایی شده است.
اما پرسش اصلی این است که گوگل چگونه توانسته بود پیش از احساس زلزله از وقوع آن آگاه شود؟ پاسخ این موضوع به تلفن هوشمند شما مربوط میشود.
شبکه عظیم گوگل برای شناسایی زمینلرزهها
#تمام گوشیهای هوشمند امروزی به حسگری به نام شتابسنج مجهز هستند. این حسگر معمولاً وظیفه دارد جهت قرارگیری دستگاه را تشخیص داده و هنگام چرخاندن گوشی، نمایشگر را به حالت افقی یا عمودی تغییر دهد. با این حال، کاربرد آن تنها به این موضوع محدود نمیشود و میتواند لرزشها را نیز تشخیص داده و اندازهگیری کند.
هرگاه تلفن همراه لرزشهایی را ثبت کند که احتمال داده شود ناشی از زمینلرزه باشند، اطلاعات مربوط به آن همراه با موقعیت تقریبی دستگاه برای سامانه هشدار زمینلرزه اندروید گوگل ارسال میشود.
سرورهای گوگل سپس دادههای دریافتی از تعداد زیادی تلفن همراه را با یکدیگر ترکیب و بررسی میکنند تا مشخص شود آیا واقعاً زمینلرزهای در حال وقوع است یا خیر. به بیان دیگر، پس از دریافت سیگنال از یک گوشی، سامانه میتواند وضعیت دستگاههای دیگر همان منطقه را نیز ارزیابی کند. اگر شمار قابل توجهی از گوشیها لرزشهای مشابهی را گزارش کنند، گوگل نتیجه میگیرد که یک زلزله در حال رخ دادن است و در نتیجه هشدارهای لازم را برای کاربران ارسال میکند.
بیش از دو میلیارد دستگاه اندرویدی در سراسر جهان بخشی از این شبکه هستند. همین موضوع باعث شده سامانه گوگل به بزرگترین لرزهنگار توزیعشده جهان تبدیل شود.
تلفن همراه شما از خود زمینلرزه سریعتر عمل میکند
#شاید این سؤال مطرح شود که چگونه گوگل میتواند پیش از آنکه شما زلزله را احساس کنید، هشدار آن را برایتان بفرستد. برای درک این موضوع باید بدانید که زمینلرزه تنها یک تکان ناگهانی نیست، بلکه مجموعهای از امواج مختلف را شامل میشود.
امواج اولیه یا P-wave با سرعتی حدود ۶ کیلومتر بر ثانیه حرکت میکنند و نخستین امواجی هستند که از کانون زلزله منتشر میشوند. با این حال، شدت آنها نسبتاً کمتر است. در مقابل، امواج ثانویه یا S-wave با سرعتی در حدود ۳ تا ۴ کیلومتر بر ثانیه حرکت میکنند و معمولاً عامل اصلی خسارتها و لرزشهای شدید به شمار میروند.
به همین دلیل، گوشیهای هوشمند میتوانند امواج اولیه را شناسایی کرده و فوراً اطلاعات مربوط به آن را به سرورهای گوگل ارسال کنند. از آنجا که انتقال داده از طریق شبکه با سرعتی نزدیک به سرعت نور انجام میشود، گوگل فرصت کافی دارد تا گزارشهای دستگاههای مختلف را بررسی کرده و وقوع زمینلرزه را تأیید کند.
گوگل در توضیح عملکرد این سامانه اعلام کرده:
در واقع ما در حال رقابت میان سرعت نور ( سرعت انتقال سیگنال از تلفن همراه) و سرعت انتشار امواج زمینلرزه هستیم و خوشبختانه سرعت نور بسیار بیشتر از سرعت حرکت زلزله است.
برای مقایسه، سرعت نور بیش از ۲۹۹ هزار و ۷۹۲ کیلومتر در ثانیه است؛ عددی که فاصله بسیار زیادی با سرعت حرکت امواج زمینلرزه دارد. در نتیجه، اگر کانون زمینلرزه در فاصله ۳۴۱ کیلومتری شما قرار داشته باشد، مشابه اتفاقی که در نمونه مربوط به ونزوئلا مشاهده شد، سرورهای گوگل میتوانند پیش از رسیدن امواج زلزله به محل حضور شما، دادهها را دریافت و تحلیل کرده و هشدار لازم را ارسال کنند.
سامانه هشدار زمینلرزه اندروید دو نوع اعلان مختلف در اختیار کاربران قرار میدهد. هشدار «آگاه باشید» برای زمینلرزههایی طراحی شده که لرزشهای خفیف ایجاد میکنند و هدف آن تنها اطلاعرسانی اولیه است. در مقابل، هشدار «اقدام کنید» زمانی ارسال میشود که احتمال وقوع لرزشهای متوسط یا شدید وجود دارد تا کاربران فرصت کافی برای انجام اقدامات ایمنی داشته باشند.
با لمس هر یک از این هشدارها، اطلاعات مرتبط با ایمنی در زمان زمینلرزه در اختیار کاربر قرار میگیرد. این اطلاعات شامل توصیههای ساده برای افزایش ایمنی پس از وقوع زلزله است. همچنین نقشهای دقیق همراه با برآورد اولیه از محل وقوع زمینلرزه و بزرگی آن نیز نمایش داده میشود.
سامانه هشدار زمینلرزه اندروید از سال ۲۰۲۳ در هند برای دستگاههایی که از اندروید ۵ و نسخههای جدیدتر استفاده میکنند فعال شده. البته دریافت این هشدارها مستلزم اتصال گوشی به اینترنت از طریق وایفای یا شبکه داده تلفن همراه است. کاربرانی که تمایلی به دریافت این اعلانها ندارند نیز میتوانند از طریق تنظیمات دستگاه، قابلیت هشدار زمینلرزه را غیرفعال کنند.
