طبق گزارش نیوزویک، دانشمندان سناریویی از یک بحران جهانی جمعیت را تا سال ۲۰۶۴ ترسیم کردهاند.
این پژوهش که توسط آلساندرو زاکونه و کوستیا تراچنکو فقید انجام شده و در مجله Chaos, Solitons & Fractals منتشر گردیده، از یک معادله ساده ریاضی استفاده میکند تا نشان دهد جمعیت جهان در دوازده هزار سال گذشته چگونه رشد کرده است. سپس از این مدل برای بررسی سناریوهای ممکن در آینده استفاده میشود.
یکی از سناریوها این است که اگر زمین ناگهان با محدودیتی شدید در ظرفیت حمایت از جمعیت مواجه شود، جمعیت جهانی میتواند در اوایل سال ۲۰۶۴ به نصف کاهش یابد. زاکونه به نیوزویک گفت:
رشد جمعیت جهانی ممکن است نسبت به فشارهای زیستمحیطی و اجتماعی حساستر از آن چیزی باشد که بسیاری از مدلهای سنتی جمعیت فرض میکردند. این مطالعه به معنای پیشبینی قطعی آینده نیست، بلکه میخواهد بررسی کند که جمعیت انسانها در سناریوهای مختلف تنشزا چگونه واکنش نشان میدهد.
در سراسر جهان، کارشناسان نگرانی مشترکی دارند: کاهش جمعیت. سازمان ملل تخمین زده که جمعیت جهان تا سال ۲۰۸۰ به اوج خود یعنی ۱۰.۳ میلیارد نفر برسد و سپس وارد یک روند نزولی آرام شود.
نرخ زاد و ولد در حال کاهش به زیر سطح لازم برای حفظ جمعیت باثبات است. نرخ پایین زاد و ولد میتواند منجر به پیر شدن جمعیت شود و احتمال میرود که با چالشهای اقتصادی مرتبط باشد و فشار بیشتری بر سیستم بهداشت و درمان وارد کند.
این مطالعه نشان داد که یک معادله غیرخطی ساده که در اصل در فیزیک استفاده میشد، میتواند تقریباً تمام الگوهای اصلی رشد جمعیت جهانی از دوران نوسنگی را توضیح دهد.
این مطالعه یک سناریوی ممکن را ترسیم میکند که در آن یک بحران تا سال ۲۰۶۴ جمعیت را نصف میکند. بر اساس این سناریو، اگر یک شوک بزرگ جهانی مانند بیماری یا جنگ، ظرفیت تحمل جمعیت را به شدت محدود سازد، مدل پیشبینی میکند که جمعیت به اوج خود برسد و در بدترین حالت تا سال ۲۰۶۴ نصف شود. زاکونه گفت:
پویایی جمعیت جهانی ممکن است بسیار غیرخطیتر و در نتیجه بالقوه حساستر و ناپایدارتر از آن چیزی باشد که قبلاً تصور میشد. تغییرات نسبتاً کوچک در پارامترهای ورودی معادله میتواند به سناریوهای کاملاً متفاوتی منجر شود. مدلهایی مانند این مفید هستند زیرا چارچوبهایی نسبتاً ساده اما از نظر ریاضی قدرتمند برای مطالعه پویاییهای بلندمدت جمعیت و اثرات بازخوردی بین بشریت و محیط زیست فراهم میکنند. معادله ریاضی که ما استفاده کردیم اصلاً در اصل برای جمعیتشناسی ساخته نشده بود، بلکه از مطالعات پیشین درباره فرآیندهای واپیچش در شیشهها و مواد بینظم در فیزیک ماده چگال پدید آمد.
بسیاری از کشورها در حال تجربه کاهش جمعیت هستند. بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا در سال ۲۰۲۳، باروری کل در آمریکا به پایینترین سطح تاریخی خود یعنی ۱.۶ فرزند به ازای هر زن رسیده که پایینتر از سطح ۲.۱ موردنیاز برای حفظ جمعیت است.
بر اساس دادههای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری، باروری در آمریکا در سال ۲۰۲۵ بیشتر کاهش یافت و ۳,۶۰۶,۴۰۰ تولد ثبت شد که یک درصد کاهش نسبت به سال قبل دارد. نرخ کلی باروری به ۵۳.۱ تولد به ازای هر هزار زن ۱۵ تا ۴۴ ساله کاهش یافت.
در آغاز سال ۲۰۲۵، دولت ترامپ چندین سیاست با هدف افزایش نرخ زاد و ولد تصویب کرد. از جمله این سیاستها یک فرمان اجرایی برای گسترش دسترسی به لقاح آزمایشگاهی و دستورالعملی از وزارت حمل و نقل بود که اولویت را به جوامعی با نرخ ازدواج و زاد و ولد بالاتر از میانگین ملی میدهد.
چین نیز در حال تجربه کاهش جمعیت و نرخ زاد و ولد است. در سال ۲۰۲۵، این کاهش برای چهارمین سال متوالی ادامه یافت و ۷.۹۲ میلیون تولد به ثبت رسید که ۱۷ درصد نسبت به ۹.۵۴ میلیون در سال ۲۰۲۴ کاهش داشت و پایینترین رقم از زمانی است که ثبت آمار در سال ۱۹۴۹ آغاز شد.
پکن برای افزایش نرخ زاد و ولد دست به اقدام زده و ۱۲.۹۵۳ میلیارد دلار برای اولین برنامه یارانه مراقبت از کودک در سطح ملی اختصاص داده است. فراتر از آن، برنامههایی برای گسترش پوشش بیمه درمانی ملی برای هزینههای مرتبط با زایمان از جمله لقاح آزمایشگاهی وجود دارد.
در سال ۲۰۲۵، نرخ زاد و ولد روسیه به پایینترین سطح تاریخی خود رسید، سطحی که از اواخر قرن هجدهم تا اوایل قرن نوزدهم دیده نشده بود. روسیه برای دههها با کاهش شدید نرخ زاد و ولد و کاهش جمعیت مواجه بوده و این مسئله دغدغه اصلی ولادیمیر پوتین بوده، اما این مشکل در بحبوحه جنگ با اوکراین که در فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد، به دلیل تلفات بالا و فرار مردان از کشور برای نرفتن به جنگ، بدتر شده است.
روسیه اکنون زنانی را که نمیخواهند بچه دار شوند به روانشناسان ارجاع میدهد تا نرخ رو به کاهش زاد و ولد را بهبود بخشند. بر اساس چشمانداز جمعیت جهان، نرخ باروری جهانی ۲.۲۵ تولد زنده به ازای هر زن است که یک فرزند کمتر از یک نسل پیش است. پیشبینی میشود این رقم تا اواخر دهه ۲۰۴۰ به ۲.۱ کاهش یابد.
با این حال، آفریقای جنوب صحرا اکنون در آستانه یک انفجار جمعیت قرار دارد. دادههای سازمان ملل نشان میدهد که کشورهایی از جمله نیجر، جمهوری دموکراتیک کنگو، سومالی، چاد و آنگولا در میان سریعترین کشورهای در حال رشد هستند. بسیاری از این کشورها نرخ باروری بالای پنج فرزند به ازای هر زن دارند و جمعیت آنان شامل سهم زیادی از شهروندان زیر ۲۵ سال است.
سازمان ملل پیشبینی میکند که جمعیت آفریقای جنوب صحرا تا سال ۲۰۵۴ نزدیک به هشتاد درصد افزایش یابد و به حدود ۲.۲ میلیارد نفر برسد. سازمان ملل همچنین پیشبینی میکند که نیجر و جمهوری دموکراتیک کنگو ظرف چند دهه دو برابر شوند.
