بررسی تازهترین تحلیلهای هواشناسی کشور نشان میدهد ایران در آستانه تجربهی یکی از گرمترین تابستانهای سالهای اخیر قرار دارد.
بر اساس اعلام سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، باوجود تداوم نسبی بارشها در فصل بهار، الگوهای اقلیمی جهانی حاکی از تقویت پدیدهی النینو است؛ رخدادی جوی که معمولاً به افزایش دما و کاهش بارش در ماههای گرم سال منجر میشود.
بهار نرمال، تابستانی فراتر از نرمال
# پیشبینیها نشان میدهد بارشها در فصل بهار همچنان در محدودهی نرمال با گرایش به بیش از حد معمول ادامه خواهد داشت؛ وضعیتی که هرچند به تقویت منابع آبی در کوتاهمدت کمک میکند، اما تداوم آن در تابستان بعید است.
با آغاز فصل گرما، انتظار میرود الگوهای بارشی بهویژه در جنوبشرق کشور ـ جایی که معمولاً سامانههای مانسونی فعال هستند ـ تضعیف شوند و گسترهی بارشها محدود به مناطق خاص باقی بماند.
فعال شدن النینو، پدیدهای جهانی است که روی جریانهای جوی و دمایی در سراسر کره زمین اثر میگذارد. در سالهایی که این رخداد شدیدتر است، هوای ایران معمولاً با افزایش دمای محسوس و شکلگیری امواج گرمایی متناوب روبهرو میشود.
چنین شرایطی بهویژه برای مناطق مرکزی و فلات ایران خطرناکتر است، زیرا این مناطق بهطور طبیعی با محدودیت منابع آب مواجهاند و افزایش دما میتواند این بحران را تشدید کند.
تابستان گرم پیشرو تنها به معنای دمای بالا نیست؛ بلکه باید منتظر تأثیر زنجیرهای آن بر مصرف انرژی و مدیریت منابع آب بود. افزایش نیاز به سیستمهای سرمایشی، مصرف برق را به سطوح بیسابقهای خواهد رساند و فشار مضاعفی بر شبکهی انرژی کشور وارد میکند. از سوی دیگر، گرمای ممتد، نرخ تبخیر از سدها و مخازن را افزایش داده و پتانسیل خشکسالی در بسیاری از مناطق را تقویت میکند.
در مجموع، دادههای فعلی حاکی از آن است که تابستان ۱۴۰۵ نهتنها گرمتر از میانگین بلندمدت خواهد بود، بلکه میتواند با چالشهای جدی در حوزهی انرژی و آب همراه شود. به نظر میرسد وقت آن رسیده است تا شهروندان، نهادهای خدماتی و مدیران انرژی کشور از هماکنون برای مقابله با این موج گرمای قریبالوقوع آماده شوند.