ادعا میشود آزمایش مخفیانه هستهای چین، یک انفجار کلاسیک با ابر قارچی نبوده است. ایالات متحده میگوید چین تلاش کرده با استفاده از روش «جداسازی» یا انفجار در یک حفره بزرگ زیرزمینی، سیگنالهای لرزهای را کاهش دهد و آن را پنهان کند.
این موضوع اهمیت دارد، زیرا نظارت جهانی بهشدت وابسته به حسگرهای لرزهای برای شناسایی چنین آزمایشهایی است. اگر روش جداسازی مؤثر باشد، انفجار ممکن است به جای یک انفجار هستهای، شبیه به نویز زمینهای به نظر برسد.
روش کار بدین صورت است که یک بمب هستهای در داخل یک حفره عظیم زیرزمینی منفجر میشود که با یک لایه هوا از زمین اطراف جدا شده است. این امر باعث میشود ارتعاشات انفجار «خفه» شود و به نوعی آزمایش از دید جهان پنهان گردد.
با این حال، هیچ مدرک قطعی وجود ندارد که چین این آزمایش را انجام داده باشد و پکن نیز نه آن را تأیید و نه تکذیب کرده است. علاوه بر این، گفته میشود این آزمایش تنها یک روز پس از پایان قرارداد هستهای «استارت نو» رخ داده و آمریکا پیشنهادی برای یک معاهده جدید ارائه کرده است.
در همین زمان، روسیه پیشنهاد تمدید موقت معاهده استارت نو را ارائه کرد که ایالات متحده آن را نپذیرفت. استدلال دولت ترامپ این بود که معاهده کاهش تسلیحات راهبردی نوین بهطرز بدی مذاکره شده و تقلبآمیز است.
توماس دیناننو، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور کنترل تسلیحات و امنیت بینالمللی، توضیح داد: «میتوانم بگویم که دولت آمریکا از انجام آزمایشهای انفجار هستهای توسط چین مطلع است. چین تلاش کرده آزمایشها را با مبهم کردن انفجارهای هستهای مخفی کند، زیرا میدانست این آزمایشها تعهدات مربوط به ممنوعیت آزمایش را نقض میکنند.»
این اتهام آزمایش مخفیانه به نظر میرسد برای وارد کردن فشار به چین و تصویرسازی آن به عنوان نقضکننده مخفی قوانین است. اگر این اتهامات درست باشد، این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده، چین و روسیه همگی از امضاکنندگان معاهده جامع منع آزمایشهای هستهای هستند که در دهه ۱۹۹۰ توافق شد.
آزمایشهای هستهای مدرن معمولاً شامل استفاده از مدلسازی کامپیوتری، آزمایشهای زیر بحرانی و تستهای فیزیکی آزمایشگاهی است و کمتر شامل انفجارهای واقعی شدید میشود. اما یک محدوده خاکستری برای آزمایشهای موسوم به «هیدرونوکلی» وجود دارد. این آزمایشها شامل انفجارهایی هستند که شناسایی آنها دشوار است.
با این حال، گفته میشود این نوع آزمایشها ممکن است به یک انفجار هستهای واقعی نزدیک شوند. ایالات متحده همچنین روسیه را به انجام آزمایشهای مشابه متهم کرده است. انگیزههای چین برای ادامه آزمایشهای هستهای و احتمال گسترش زرادخانه آن کاملاً روشن است. به طور رسمی، چین حدود ۶۰۰ کلاهک هستهای دارد، در حالی که ایالات متحده و روسیه هرکدام حدود ۱,۵۵۰ کلاهک دارند. بنابراین، چین خود را عقبتر میبیند و انگیزه کمی برای امضای قراردادهای غیرتکثیری دارد، خصوصاً اگر زرادخانه آن با سایر قدرتهای بزرگ در توازن نباشد.
در حال حاضر هیچ معاهده الزامآوری برای آزمایشهای هستهای وجود ندارد و ایالات متحده نیز به طور آشکار درباره از سرگیری آزمایشهای هستهای صحبت کرده است. این نخستین بار از اوایل دهه ۱۹۷۰ است که جهان با چنین شرایطی مواجه میشود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در پستی نوشت: «روسیه و چین نباید انتظار داشته باشند که ایالات متحده در حالی که از تعهدات خود شانه خالی میکنند و نیروهای هستهای خود را گسترش میدهند، بیحرکت بماند. ما یک بازدارندگی هستهای قدرتمند، معتبر و مدرن را حفظ خواهیم کرد.»
