چند روز پس از آنکه روسیه از برنامه بلندپروازانه خود برای ساخت رقیبی بومی برای استارلینک خبر داد، حالا نخستین نشانههای چالشهای این پروژه نیز ظاهر شده است. یکی از ماهوارههای منظومه اینترنت ماهوارهای Rassvet تنها چند هفته پس از پرتاب از مدار خارج شده و در جو زمین سوخته است.
بر اساس دادههای ردیابی مداری، ماهواره موسوم به Object 4 که در قالب نخستین دسته ۱۶ تایی ماهوارههای Rassvet در ماه مارس به فضا فرستاده شده بود، نتوانست حتی یک بار نیز عملیات افزایش ارتفاع مداری را انجام دهد و سرانجام در حدود ۶ ژوئن وارد جو زمین شد.
ماهوارهای که هرگز به مدار عملیاتی نرسید
#شرکت روسی Bureau 1440 که توسعه منظومه Rassvet را بر عهده دارد، این ماهوارهها را در مدار اولیهای با ارتفاع حدود ۳۰۰ کیلومتر مستقر کرده بود. چنین مداری بهصورت موقت استفاده میشود و ماهوارهها باید با روشن کردن موتورهای خود به ارتفاع عملیاتی بالاتر منتقل شوند.
اما Object 4 برخلاف سایر اعضای این مأموریت، هیچگاه موفق به انجام این مانور نشد. در نتیجه، مقاومت جو بهتدریج ارتفاع آن را کاهش داد تا در نهایت ماهواره سقوط کند و از بین برود.
هنوز علت دقیق این اتفاق مشخص نیست، اما کارشناسان خرابی سامانه پیشرانش یا از دست رفتن کامل ارتباط با ماهواره را به عنوان دو سناریو محتمل بیان میکنند.
چرا سقوط ماهواره ذاتاً عجیب نیست؟
#در ارتفاع حدود ۳۰۰ کیلومتری، حتی جو بسیار رقیق زمین نیز میتواند روی ماهوارهها تأثیر قابلتوجهی بگذارد. به همین دلیل اگر یک ماهواره نتواند موتورهای خود را فعال کند، معمولاً تنها چند هفته فرصت دارد تا قبل از سقوط ارتفاعش را افزایش دهد.
اتفاقاً همین فلسفه در شبکه استارلینک نیز استفاده میشود. اسپیسایکس ماهوارههای خود را ابتدا در مدارهای پایین مستقر میکند تا اگر ماهوارهای دچار نقص فنی شد، بهسرعت از مدار خارج شود و به زباله فضایی دائمی تبدیل نشود.
با وجود از دست رفتن یکی از ماهوارهها، پروژه Rassvet همچنان ادامه دارد. از ۱۶ ماهواره پرتابشده، ۱۵ ماهواره دیگر همچنان فعال هستند و بخش زیادی از آنها در حال افزایش ارتفاع به مدار عملیاتی خود هستند.
با این حال روسیه هنوز فاصله بسیار زیادی با استارلینک دارد. شرکت Bureau 1440 قصد دارد تا سال ۲۰۲۷ تعداد ماهوارههای خود را به ۲۵۰ عدد و تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۹۰۰ ماهواره برساند. این در حالی است که منظومه استارلینک اکنون بیش از ۱۰ هزار ماهواره فعال در مدار زمین دارد.
هرچند از دست رفتن یک ماهواره در پروژههای فضایی اتفاق غیرمعمولی نیست، اما این حادثه نشان میدهد مسیر روسیه برای ساخت یک شبکه اینترنت ماهوارهای در مقیاس استارلینک آسان نخواهد بود. منظومههای عظیم ماهوارهای به سامانههای پیشرانش بسیار قابلاعتماد، مدیریت دقیق مدار و نرخ موفقیت بالا در پرتابها نیاز دارند؛ موضوعی که ظاهراً Rassvet از همان مأموریت نخست با آن دستوپنجه نرم میکند.
اگر گزارشهای منتشرشده درباره پرتاب دسته دوم از ماهوارههای این منظومه در اواخر ژوئن صحت داشته باشد، ماههای آینده تصویر روشنتری از آینده جاهطلبانهترین پروژه اینترنت ماهوارهای روسیه ارائه خواهد کرد.
