دانشمندان سرانجام به سرنخی مهم درباره اینکه چرا برخی مبتلایان به کرونا دچار «مه مغزی» طولانیمدت میشوند رسیدهاند؛ آنها در مغز این بیماران ردهایی شبیه تغییرات بیماری آلزایمر پیدا کردهاند که میتواند نگاه ما به عوارض عصبی کووید-۱۹ را دگرگون کند.
گروهی از پژوهشگران با بررسی مغز بیماران مبتلا به کووید-۱۹ دریافتهاند که عوارض شناختی پایدار این بیماری (شامل مشکلات حافظه، کاهش تمرکز و احساس گیجی ذهنی) ممکن است با تغییراتی مشابه آنچه در مغز مبتلایان به آلزایمر دیده میشود، مرتبط باشد. آنها در نمونههای بافتی و آزمایشهای تخصصی، الگوهایی از التهاب عصبی، اختلال در ارتباط سلولهای عصبی و تجمع پروتئینهایی مشاهده کردهاند که تداعیکننده روندهای مخرب در بیماریهای تحلیلبرنده مغز است.
به نقل از med.news.am، در این مطالعه، دانشمندان توضیح میدهند که «مه مغزی» پس از کرونا صرفاً یک احساس مبهم و روانشناختی نیست، بلکه میتواند بازتاب تغییرات واقعی و قابل اندازهگیری در ساختار و عملکرد مغز باشد. این تغییرات شامل فعال شدن بیشازحد سلولهای ایمنی مغز، اختلال در سد خونی ـ مغزی و آسیب به شبکههای عصبی ظریف است که برای حافظه، توجه و پردازش اطلاعات ضروری هستند. چنین فرآیندهایی در بسیاری از بررسیها در مغز افراد مبتلا به آلزایمر نیز دیده شده و همین شباهت، نگرانیها درباره اثرات بلندمدت کووید-۱۹ بر سلامت مغز را افزایش داده است.
به گفته پژوهشگران، شواهد بهدستآمده نشان میدهد که عفونت با ویروس کرونا میتواند واکنشهای التهابی زنجیرهای در مغز به راه بیندازد که حتی پس از بهبود علائم حاد تنفسی هم ادامه پیدا میکند. این التهاب پایدار ممکن است به تشدید تجمع پروتئینهای خاص و اختلال در کارکرد سیناپسها (محل ارتباط نورونها) منجر شود و در نتیجه، برخی از مسیرهای عصبی کلیدی مرتبط با حافظه و تفکر تضعیف شوند.
محققان تأکید میکنند که این یافتهها به این معنا نیست که همه مبتلایان به کرونا دچار آلزایمر خواهند شد، اما نشان میدهد که در بخشی از بیماران، کووید-۱۹ میتواند روندهای شبیه بیماریهای تخریبگر عصبی را فعال یا تسریع کند. بهویژه در سالمندان یا افرادی که پیشزمینه خطر ابتلا به آلزایمر را دارند، این تأثیر میتواند پررنگتر باشد و به بروز یا تشدید مشکلات شناختی طولانیمدت منجر شود.
کارشناسان میگویند شناخت این مکانیسمهای مشترک بین مه مغزی پس از کرونا و آلزایمر، میتواند راه را برای توسعه روشهای تشخیصی زودهنگام و درمانهای هدفمند باز کند؛ برای مثال، استفاده از نشانگرهای خونی یا تصویربرداریهای مغزی برای رصد تغییرات مرتبط با التهاب و آسیب عصبی در بیماران پساکرونا. به باور آنها، توجه جدی به شکایتهای شناختی بیماران پس از ابتلا به کووید-۱۹ و ارجاع به ارزیابیهای تخصصی میتواند در پیشگیری از آسیبهای پایدار و برنامهریزی برای توانبخشی شناختی نقش مهمی ایفا کند.
