آزمایش نخستین روش جوانسازی سلولی روی انسان به‌زودی آغاز می‌شود

بر اساس گزارش MIT Technology Review، شرکت بیوتکنولوژی آمریکایی Life Biosciences با دریافت مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در آستانه آغاز اولین آزمایش انسانی درمانی بر مبنای جوانسازی سلولی (rejuvenation) قرار دارد؛ آزمایشی که هدف آن بازگرداندن سلامت سلول‌ها از طریق بازبرنامه‌ریزی اپی‌ژنتیکی است.

به نقل از ام آی‌تی، شرکت Life Biosciences درمانی را توسعه داده است با نام ER-100 که بر اساس بازبرنامه‌ریزی اپی‌ژنتیکی جزئی (partial epigenetic reprogramming) کار می‌کند یعنی تلاش می‌شود سلول‌های پیر یا آسیب‌دیده را با تنظیم مجدد سوئیچ‌های ژنی (epigenetic controls) به وضعیتی سالم‌تر و جوان‌تر بازگرداند، بدون این‌که به حالت سلول‌های بنیادی کامل تبدیل شوند.

این روش یا تعبیر «جوانسازی» در سطح سلولی چندین سال است که در آزمایشگاه‌ها و مدل‌های حیوانی مورد بررسی قرار گرفته و توجه سرمایه‌گذاران و شرکت‌های بزرگی مثل Altos Labs، New Limit و Retro Biosciences را نیز جلب کرده است.

آزمایش انسانی ER-100 در ابتدا برای درمان بیماری‌های عصبی چشم همچون گلوکوم (Glaucoma) و آسیب عصبی بینایی غیرانباری‌تیک (NAION) طراحی شده است؛ بیماری‌هایی که معمولاً به‌دلیل پیری یا آسیب سلول‌های عصبی موجب کاهش یا از دست دادن بینایی می‌شوند. این درمان به صورت تزریق مستقیم به داخل چشم انجام خواهد شد و هدف آن بررسی ایمنی و نشانه‌های بهبود دید در افراد دارای این اختلالات است. بنا بر اعلام، FDA مجوز آغاز این مطالعه انسانی را صادر کرده است و قرار است فاز نخست کارآزمایی بالینی در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ آغاز شود.

این آزمایش اولین نمونه از تلاش برای استفاده از بازبرنامه‌ریزی سلولی برای تغییر روند پیری در انسان است؛ مفهومی که تاکنون فقط در مدل‌های حیوانی مورد آزمایش بوده و به‌عنوان قدم بلندی در مقابله با بیماری‌های مرتبط با پیرشدن تلقی می‌شود.در تکنیک بازبرنامه‌ریزی اپی‌ژنتیکی، برخی از عوامل ژنی معروف به عوامل یاماناکا (Yamanaka factors) پروتئین‌هایی که به سلول‌ها کمک می‌کنند تا به وضعیتی جوان‌تر بازگردند، به شکل کنترل‌شده وارد می‌شوند تا الگوهای اپی‌ژنتیک سلول را بازتنظیم کنند و سلامت عملکردی آن را افزایش دهند.این رویکرد می‌تواند نویدبخش تغییر در درمان بیماری‌های مرتبط با پیری باشد؛ اگرچه تحلیلگران پزشکی هشدار می‌دهند که تحقق نتایج در انسان چالش‌برانگیز و زمان‌بر خواهد بود و مسیر طولانی تا دستیابی به جوانسازی گسترده‌تر سلامت وجود دارد.

اگر نتایج اولیه مطالعات انسانی ER-100 موفقیت‌آمیز باشد، این می‌تواند دروازه‌ای برای باز شدن فصل جدید درمان‌های جوانسازی سلولی باشد و راه را برای تحقیقات بیشتر درباره بازگرداندن عملکرد سلامت اندام‌های مختلف در سنین پیری هموار کند.با این حال دانشمندان تأکید دارند که این آزمایش هنوز در مراحل بسیار نخستین است و موفقیت در درمان‌های بافت‌های پیچیده‌تر یا جوانسازی کامل بدن نیازمند تحقیق طولانی‌مدت و بررسی‌های گسترده‌تری است.

برای اولین بار، شرکت Life Biosciences موفق شده است مجوز FDA را برای آغاز آزمایش انسانی روشی مبتنی بر جوانسازی سلولی به‌دست آورد؛ درمانی که با کمک بازبرنامه‌ریزی اپی‌ژنتیکی سلول‌ها می‌کوشد سلامت آن‌ها را به وضعیت جوان‌تر بازگرداند. این تلاش که با هدف درمان بیماری‌های چشمی مرتبط با پیری انجام می‌شود، ممکن است آغازی برای درمان‌های ضدپیری در انسان باشد، اگر نتایج علمی و ایمنی آن در آزمایش‌های بالینی تأیید شود.