شیوع ویروس نیپا، آسیا را در وضعیت هشدار قرار داد

شیوع ویروس مرگبار نیپا در هند، با توجه به این که میزان مرگ‌ومیر آن در انسان می‌تواند بین ۴۰% تا ۷۵% باشد، بسیاری از کشورهای آسیایی را در وضعیت هشدار و آماده‌باش بالا قرار داده است.

چندین کشور، از جمله تایلند، مالزی و سنگاپور، پس از آنکه دست‌کم ۲ نفر در ایالت بنگال غربی هند طی این ماه بر اثر ویروس نیپا جان خود را از دست دادند، اقدامات جدیدی را برای غربالگری و آزمایش‌های بهداشتی به اجرا گذاشته‌اند.

اما ویروس نیپا دقیقا چیست و تا چه اندازه باید نگران آن باشیم؟ در ادامه، آنچه لازم است بدانید ارائه شده است.

ویروس نیپا، همانند ویروس هندرا، در دسته‌ی ویروس‌هایی به نام هنپاویروس‌ها قرار می‌گیرد. این ویروس یک بیماری زئونوز محسوب می‌شود، به این معنا که می‌تواند از حیوانات به انسان منتقل شود.

سه مسیر اصلی برای انتقال این ویروس وجود دارد. نخستین مسیر، تماس با خفاش‌ها است، به‌ویژه تماس با بزاق، ادرار یا مدفوع خفاش آلوده. همچنین عفونت می‌تواند از طریق تماس با سایر حیوانات آلوده رخ دهد. دومین مسیر انتقال، مصرف مواد غذایی آلوده است، به‌خصوص فرآورده‌های نخل خرما. سومین مسیر، انتقال از انسان به انسان است. این نوع انتقال می‌تواند به معنای تماس با ترشحات بدن آلوده به ویروس در محیط‌های خانگی یا بیمارستانی باشد. تصور می‌شود این مسیر انتقال نسبت به دو مسیر دیگر کمتر شایع باشد.

عفونت‌های ناشی از ویروس نیپا به‌سرعت بروز می‌کنند. فاصله زمانی بین آلودگی تا ظهور علائم معمولا از ۴ روز تا ۳ هفته متغیر است.

این بیماری بسیار شدید و خطرناک است. حدود نیمی از افرادی که به نوع شدید عفونت ویروس نیپا مبتلا می‌شوند، جان خود را از دست می‌دهند. شدت علائم می‌تواند متفاوت باشد. این ویروس می‌تواند باعث ذات‌الریه شود، مشابه آنچه در COVID مشاهده می‌شد.

با این حال، بیشترین نگرانی مربوط به علائم عصبی است؛ زیرا ویروس نیپا می‌تواند موجب آنسفالیت، یعنی التهاب مغز، شود. علائم احتمالی شامل موارد زیر است:

تب

تشنج

دشواری در تنفس

از دست دادن هوشیاری

سردردهای شدید

ناتوانی در حرکت دادن یک اندام

حرکات غیرارادی و ناگهانی

تغییرات شخصیتی، مانند بروز رفتارهای غیرعادی ناگهانی یا روان‌پریشی

نکته‌ی دیگر اینکه، برخی از بیمارانی که از مرحله حاد عفونت ویروس نیپا جان سالم به در می‌برند، ممکن است سال‌ها بعد، حتی بیش از یک دهه بعد، دچار بازگشت آنسفالیت شوند.

در حال حاضر خیر، اما در استرالیا توسعه یک درمان به نام m102.4 در حال انجام است. نتایج یک کارآزمایی بالینی فاز ۱ از این درمان در سال ۲۰۲۰ منتشر شد. در این مرحله، دارو به افراد سالم داده می‌شود تا میزان تحمل‌پذیری و عوارض جانبی احتمالی آن بررسی شود.

این کارآزمایی نشان داد که یک دوز واحد از این درمان به‌خوبی توسط افراد دریافت‌کننده تحمل شده است. بنابراین، هنوز فاصله زیادی تا در دسترس قرار گرفتن واقعی این درمان برای کمک به مبتلایان به ویروس نیپا وجود دارد، اما امیدواری‌هایی مطرح است.

شیوع کنونی ویروس نیپا در هند نگران‌کننده بوده، زیرا در حال حاضر نه روش پیشگیری مؤثری وجود دارد و نه درمانی در دسترس است، و بیماری نیز بسیار شدید است. با وجود اهمیت این بیماری، بعید است که در مقیاسی مشابه COVID به یک بحران بزرگ بهداشت عمومی تبدیل شود.

دلیل این امر آن است که ویروس نیپا به‌راحتی از انسان به انسان منتقل نمی‌شود و مسیر اصلی انتقال آن از طریق مواد غذایی آلوده و حیوانات آلوده است. اگر پس از سفر به مناطقی که موارد ابتلا گزارش شده دچار بیماری شدید، باید پزشک خود را از محل و زمان سفر آگاه کنید.