بازار رمزارزها در شرایطی هنوز با فاصله قابلتوجهی پایینتر از رکوردهای سال گذشته معامله میشود که زیکش (ZEC) مسیر کاملاً متفاوتی را طی کرده است. این رمزارز طی ماههای اخیر یکی از بزرگترین جهشهای بازار را تجربه کرده و حالا نهتنها قیمت آن به محدوده بالای هزار دلار رسیده، بلکه استخراجش از نظر درآمد به شکل محسوسی از بیتکوین جلو زده است.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی Grayscale، درآمد استخراج زیکش برای هر دستگاه حدود دو برابر بیتکوین است. اختلاف در مصرف انرژی حتی بیشتر است؛ درآمد استخراج ZEC به ازای هر مگاواتساعت حدود چهار برابر بیتکوین برآورد شده است. البته این ارقام به معنی آن نیست که استخراج زیکش در مجموع از استخراج بیتکوین درآمد بیشتری تولید میکند؛ شبکه بیتکوین بسیار بزرگتر است و مجموع درآمد روزانه ماینرهای آن حدود ۳۵ میلیون دلار برآورد میشود، در حالی که این رقم برای زیکش حدود ۲ میلیون دلار است.
دلیل اصلی این تفاوت را باید در قیمت ZEC و ساختار شبکه جستوجو کرد. زیکش مانند بیتکوین از الگوریتم اثبات کار برای تأمین امنیت شبکه استفاده میکند، اما سختافزار مورد نیاز برای استخراج این دو رمزارز یکسان نیست. بنابراین نمیتوان یک دستگاه استخراج بیتکوین را صرفاً با تغییر نرمافزار برای استخراج زیکش به کار گرفت.
افزایش سودآوری حالا خودش به محرک تازهای برای شبکه تبدیل شده است. دادههای مورد استناد Grayscale نشان میدهد فعالیت استخراج زیکش در سال ۲۰۲۶ بیش از ۲.۵ برابر شده است. به زبان ساده، رشد قیمت ZEC ماینرهای بیشتری را به شبکه کشانده و افزایش فعالیت استخراج نیز امنیت شبکه را بالاتر برده است.
اما داستان زیکش فقط به ماینرها محدود نمیشود. رمزارزهای حریم خصوصی در ماههای اخیر یکی از عجیبترین عملکردهای کل بازار کریپتو را ثبت کردهاند. دادههای Glassnode نشان میدهد این بخش از بازار نسبت به زمان اوج بیتکوین در اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۲۱۳ درصد رشد کرده؛ در حالی که بیتکوین هنوز حدود ۳۶ درصد پایینتر از رکورد آن دوره قرار دارد و میانه ۲۰۰ رمزارز بزرگ بازار حدود ۵۸ درصد افت کرده است.
ارزش بازار رمزارزهای حریم خصوصی نیز از حدود ۷.۱ میلیارد دلار به ۳۳.۶ میلیارد دلار رسیده است. در این میان، زیکش مهمترین عامل این رشد بوده و در بازه یکساله حدود ۲۴۹۶ درصد افزایش قیمت داشته است. ZEC اکنون حدود ۶۲ درصد از ارزش کل بازار رمزارزهای حریم خصوصی را در اختیار دارد و به همین دلیل هر حرکت شدید این رمزارز میتواند روی کل این بخش اثر بگذارد.
مونرو، دیگر نام بزرگ این حوزه، نیز در همین مدت تقریباً دو برابر شده است. با این حال، سرعت رشد ZEC بهقدری بیشتر بوده که عملاً زیکش به موتور اصلی موج جدید رمزارزهای حریم خصوصی تبدیل شده است. حتی با کنار گذاشتن ZEC، سایر رمزارزهای این حوزه نیز حدود ۸۵ درصد رشد کردهاند؛ بنابراین تمام ماجرا را نمیتوان فقط به یک رمزارز نسبت داد.
زیکش چگونه خرسهای بازار را گرفتار کرد؟
#شدت این رشد به بازار معاملات اهرمی نیز سرایت کرده است. بر اساس دادههای منتشرشده توسط Bitpin، چند موقعیت فروش بزرگ روی ZEC با افزایش قیمت این رمزارز وارد زیان سنگین شدهاند. یکی از این معاملات با حدود ۳۹ هزار و ۷۶۰ واحد ZEC و ارزش اولیه نزدیک به ۴۴.۸۶ میلیون دلار، بیش از ۲۱ میلیون دلار زیان تحققنیافته داشته است. مجموع زیان سه موقعیت شورت مورد اشاره نیز حدود ۳۹ میلیون دلار برآورد شده است.
این اتفاق یکی از دلایل شدت گرفتن موج صعودی زیکش است. وقتی قیمت برخلاف انتظار فروشندگان حرکت میکند، نزدیک شدن موقعیتهای شورت به محدوده لیکوئید شدن میتواند باعث بسته شدن اجباری آنها و ایجاد فشار خرید بیشتر شود. در نتیجه، بخشی از رشد قیمت میتواند ناشی از همان فشار خریدی باشد که از لیکوئید شدن فروشندگان ایجاد میشود.
از طرف دیگر، حجم معاملات اهرمی ZEC نیز به سطح قابلتوجهی رسیده است. طبق دادههای Bitpin، ارزش قراردادهای باز معاملات آتی زیکش حدود ۲.۵۶ میلیارد دلار بوده است. چنین حجمی در کنار رشد سریع قیمت، هم میتواند به ادامه روند صعودی کمک کند و هم در صورت تغییر جهت بازار، شدت سقوط را بیشتر کند.
ورود سرمایه به ابزارهای مالی مرتبط با زیکش نیز یکی دیگر از اتفاقات مهم این موج بوده است. Bitpin گزارش کرده که نخستین ETF اسپات زیکش در آمریکا در ۲۵ اوت در بورس NYSE Arca راهاندازی شده و حدود ۴۶۳ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است. این جریان سرمایه میتواند یکی از عوامل افزایش توجه سرمایهگذاران به ZEC باشد.
در همین شرایط، زیکش طی یک سال گذشته به یکی از بزرگترین برندگان بازار رمزارز تبدیل شده و حتی به جمع ۱۰ رمزارز بزرگ بازار از نظر ارزش بازار راه یافته است. گزارشهای جدیدتر نیز نشان میدهند ZEC در اوایل سپتامبر به محدوده ۱۲۰۰ دلار نزدیک شده و رشد یکساله آن از ۲۰۰۰ درصد فراتر رفته است.
با این حال، رشد شدید زیکش به همان اندازه که برای سرمایهگذاران امیدوارکننده است، ریسک بالایی هم دارد. افزایش سریع قیمت، رشد معاملات اهرمی و تمرکز بخش بزرگی از ارزش بازار پرایوسیکوینها روی ZEC باعث شده هر تغییر جدی در روند این رمزارز بتواند به کل این بخش سرایت کند.
در نتیجه، اتفاقی که برای زیکش افتاده فقط یک جهش قیمتی معمولی نیست. ترکیب افزایش تقاضا برای رمزارزهای حریم خصوصی، ورود سرمایه به ابزارهای مرتبط با ZEC، افزایش سودآوری استخراج و فشار معاملات شورت، این رمزارز را به یکی از مهمترین داستانهای بازار کریپتو در سپتامبر ۲۰۲۶ تبدیل کرده است.
چرا استخراج زیکش از بیتکوین سودآورتر شده است؟
طبق برآورد Grayscale، درآمد استخراج زیکش برای هر دستگاه حدود دو برابر بیتکوین و به ازای هر مگاواتساعت حدود چهار برابر بیتکوین است. البته این محاسبه به قیمت برق و شرایط عملیاتی وابسته است و هزینههایی مانند استهلاک، خنکسازی و کارمزد استخر در آن لحاظ نشده است.
آیا دستگاه استخراج بیتکوین برای استخراج زیکش قابل استفاده است؟
خیر. دو شبکه از سختافزار و شرایط استخراج متفاوتی استفاده میکنند و دستگاههای استخراج آنها قابل جایگزینی مستقیم نیستند.
چرا زیکش اینقدر رشد کرده است؟
رشد ZEC با افزایش توجه به رمزارزهای حریم خصوصی، ورود سرمایه به ابزارهای مالی مرتبط با زیکش، افزایش تقاضا و فشار ناشی از معاملات شورت همراه شده است. با این حال، نمیتوان یک دلیل واحد را عامل جهش قیمت دانست.
آیا رشد زیکش میتواند ادامه پیدا کند؟
ادامه روند صعودی قطعی نیست. ارزش بالای قراردادهای باز و رشد بسیار سریع قیمت میتواند در صورت برگشت بازار، فشار فروش و لیکوئیدیشنهای سنگینی ایجاد کند. بنابراین رشد فعلی ZEC به معنای تضمین ادامه صعود نیست.
