دانشمندان قبلا از کاربردهای درمانی اولتراسوند متمرکز، بهویژه برای برخی بیماریهای عصبی مانند پارکینسون، اطلاع دارند. اکنون شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی در حال تأسیس یا سرمایهگذاری در استارتآپهایی هستند که رابطهای مغز-کامپیوتر غیرتهاجمی با استفاده از اولتراسوند ایجاد میکنند.
برای دههها، دانشمندان روشهایی برای استفاده از فناوری به منظور خواندن و تفسیر دقیق سیگنالهای مغزی، چه با ایمپلنت و چه روشهای غیرتهاجمی مانند EEG و اولتراسوند، بررسی کردهاند. در سال ۱۹۷۳، مقالهای از ژاک ویدال (دانشمند کامپیوتر از دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس) اصطلاح رابط مغز-کامپیوتر یا BCI را ابداع کرد.
با این حال، در سالهای اخیر، تحقق مفهوم BCI توسط مجموعهای از فناوریهای نوظهور سرعت گرفته است. اگرچه روشهای تهاجمی پیشرفتهایی داشتهاند، به ویژه با Neuralink ایلان ماسک، ظهور هوش مصنوعی و توانایی آن در کمک به متخصصان برای تفسیر دادههای EEG و اولتراسوند توجه استارتآپهای هوش مصنوعی نوظهور در سراسر جهان را جلب کرده است. تنها در همین ماه، OpenAI سرمایهگذاری خود را در استارتآپ Merge Labs اعلام کرد، شرکتی که روی BCI با استفاده از فناوری اولتراسوند کار میکند. و همین هفته، Wired گزارش داد که استارتآپ مشابهی به نام Gestala در چنگدو، چین شکل گرفته است.
فونیکس پنگ، مدیرعامل Gestala، به Wired گفت: «رابط مغز-کامپیوتر الکتریکی تنها از بخشی از مغز اطلاعات ثبت میکند؛ برای مثال قشر حرکتی. به نظر میرسد اولتراسوند میتواند به ما امکان دسترسی به کل مغز را بدهد.»
در ابتدا، انتخاب اولتراسوند ممکن است عجیب به نظر برسد، بهویژه که بیشتر با تصویربرداری از بدن شناخته میشود. اما اولتراسوند میتواند نقش درمانی عمیقی نیز داشته باشد. به عنوان مثال، اولتراسوند متمرکز (FUS) میتواند گرمای کافی برای از بین بردن نورونهایی که در بیماری پارکینسون نقش دارند، فراهم کند. به همین ترتیب، پنگ ادعا میکند دستگاه نسل دوم Gestala یک کلاه است که وضعیتهای مغزی مرتبط با درد مزمن یا افسردگی را تشخیص میدهد و تحریک درمانی را به ناحیه دقیق مغز با فعالیت غیرعادی میرساند.
اگرچه این فناوریها از اولتراسوند برای اندازهگیری جریان خون مغز به منظور استخراج داده استفاده میکنند، صحت این دادهها میتواند توسط جمجمه که تمایل به انحراف امواج اولتراسونیک دارد، مختل شود. بنابراین، در حالی که ارائه درمان به مغز شناخته شده، استخراج اطلاعات از مغز با استفاده از اولتراسوند موضوعی کاملاً متفاوت است.
البته، اولتراسوند تنها روش غیرتهاجمی برای تحلیل الگوهای مغزی نیست. در سپتامبر ۲۰۲۵ ، بیش از ۵۰ سال پس از ارائه ایده BCI توسط ویدال، دانشمندان UCLA سطحی جدید از عملکرد BCI را با استفاده از الکتروانسفالوگرافی و هوش مصنوعی نشان دادند که میتوانست سیگنالهای مغزی را تنها با یک کلاه مغزی به حرکات تبدیل کند—بدون جراحی مغزی تهاجمی.
جاناتان کائو، نویسنده این مطالعه از UCLA، گفت: «در نهایت، ما میخواهیم سیستمهای AI-BCI توسعه دهیم که استقلال مشترک ارائه دهند و به افراد دارای اختلالات حرکتی، مانند فلج یا ALS، امکان دهند تا بخشی از استقلال خود را در کارهای روزمره بازیابند. با استفاده از هوش مصنوعی برای تکمیل سیستمهای رابط مغز-کامپیوتر، به دنبال مسیرهایی کمریسکتر و غیرتهاجمی هستیم.»
انسانها و ماشینها به ادغام خود ادامه خواهند داد، همانطور که طی تقریباً یک قرن گذشته ادامه داشته است. اما اینکه این ادغام به شکل ایمپلنتهای عصبی مستقیم یا فناوری غیرتهاجمی دیگری باشد، هنوز مشخص نیست.
