دونالد ترامپ بار دیگر در موقعیتی قرار گرفته که شعار «اول آمریکا» به معنای داشتن ابزار کافی برای متوقف کردن رقیب آمریکایی نیست. چین در حوزه هوش مصنوعی به اندازهای پیش رفته که مهار آن دیگر با یک دستور کاخ سفید یا بستن مسیر صادرات چند تراشه حل نمیشود.
ترامپ از یک طرف بر حفظ برتری آمریکا در هوش مصنوعی تأکید میکند و با ایدههایی همچون کاهش سرعت توسعه این فناوری مخالفت دارد؛ از طرف دیگر، دولت او با محدودیت صادرات تراشههای پیشرفته تلاش میکند دسترسی چین به مهمترین سختافزارهای هوش مصنوعی را محدود کند.
مشکل اینجاست که چین منتظر صادرات آمریکا نمانده است. شرکتهایی همچون هواوی و کمبریکن در حال توسعه شتابدهندههای هوش مصنوعی داخلی هستند و فشارهای آمریکا حتی موجب شده بخشی از تقاضای چین به سمت تراشههای بومی حرکت کند، البته چین همچنان در بعضی بخشهای زنجیره تولید تراشه از جمله دسترسی به حافظههای پیشرفته و تجهیزات ساخت، با محدودیتهای جدی روبهرو است.
از سوی دیگر، سیاست فشار حداکثری برای واشنگتن هزینه هم دارد. شرکتهایی نظیر انویدیا بازار بزرگی در چین دارند و حتی موضوع فروش تراشههای پیشرفته به این کشور به محل اختلاف میان دولت، شرکتهای فناوری و فعالان صنعت تبدیل شده است. گزارشها نشان میدهد انویدیا نیز در سال جاری بخشی از بازار تراشه هوش مصنوعی چین را عملاً به رقبایی مانند هواوی واگذار کرده است.
مسئله برای ترامپ ساده نیست؛ اگر فناوری را محدود کند، ممکن است شرکتهای آمریکایی بازار و درآمد خود را از دست بدهند؛ اگر محدود نکند، چین فرصت بیشتری برای تقویت توان هوش مصنوعی خود پیدا میکند. در همین حال چین نیز بهجای توقف، روی توسعه داخلی و استفاده گسترده از هوش مصنوعی در اقتصاد خود متمرکز شده است.
به همین دلیل، نقطه ضعف اصلی سیاست ترامپ این نیست که آمریکا هیچ ابزار فشاری ندارد؛ مسئله این است که هیچیک از این ابزارها بهتنهایی نمیتواند جلوی صعود چین در هوش مصنوعی را بگیرد.
